در لوزان چه خواهد گذشت؟
محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان دقایقی پیش تهران را به مقصد لوزان برای شرکت در نشست بین المللی سوریه ترک کرد.
اعتمادآنلاین- این نشست بعد از ظهر امروز به وقت محلی برگزار خواهد شد. حسین جابری انصاری معاون عربی و افریقایی وزارت امور خارجه ظریف را در این سفر همراهی می کند. نشست بینالمللی سوریه در لوزان سوئیس با مشارکت وزرای امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روسیه، آمریکا، ترکیه، عربستان، عراق، مصر و قطر برگزار میشود.
آخر هفتهای با مصاحبهها و نشستهای جنجالی. از مصاحبه نفسگیر کریستین امانپور، مجری و خبرنگار معروف شبکه امریکایی سیانان با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه تا حضور خبرنگاری روس مقابل بشار اسد، رییسجمهور سوریه و افشاگریهای آقای رییسجمهور. از سفر مولود چاووش اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه به ریاض تا سخنان وی در مذمت ایران و روسیه دوشادوش عادل الجبیر، وزیر امور خارجه عربستان سعودی.
ادعا را ثابت کنید بیانیه صادر نکنید
نخستین جرقههای بحثهای فشرده در خصوص سوریه را مصاحبه کریستین امانپور با سرگئی لاوروف زد. سوژههای این مصاحبه بسیار بود. از انتخابات امریکا و نقشی که هکرهای منسوب به روسیه در آن ایفا میکنند تا تنشهای اخیر میان روسیه و امریکا بر سر پروندههای متعدد و البته رایزنیهای متوقف شده سوریه. امانپور ورود پرجنجالی به بحث سوریه در این مصاحبه دارد و خطاب به لاوروف میگوید که جامعه جهانی نگران است و گفته میشود که حلب هدف بدترین بمبارانها از زمان حکومت نازیها قرار گرفته است. جان کری هم میگوید که روسیه و رژیم اسد باید توضیح بدهند که چرا بیمارستانها و محل استقرار شهروندان غیرنظامی و زنان و کودکان را هدف قرار میدهند؟
چرا این کار را میکنید آقای وزیر؟
چرا این کار را میکنید آقای وزیر؟
لاوروف در پاسخ به امانپور تاکید میکند که این ادعاها باید اثبات شوند و بیانیهها بهتنهایی نمیتوانند گویای همهچیز باشند و درست مانند ادعای دخالت روسیه در هک ایمیلهای هیلاری کلینتون، نامزد دموکراتهای امریکا در انتخابات که هیچ مدرکی در این خصوص ارایه نشده است، در خصوص سایر ادعاها و اتهامها هم باید مدارکی تحویل داده شود. ما هیچوقت از پروسه مشخص شدن حقیقت عقب ننشستهایم و تاکید داریم که باید حقایق معلوم شوند و این بهتر از متهم کردن یکدیگر بدون مدرک و ادله است.
بررسی جنایت جنگی پروسه بینالمللی خاص خودش را دارد. در ادامه این گفتوگو، امانپور با اشاره به اینکه حملههایی که به حلب صورت گرفته تنها در زمره تواناییهای نظامی ارتش سوریه و روسیه است میگوید: شما متهم به جنایت جنگی شدهاید؟ لاوروف در این خصوص گفت: جنایت جنگی مسالهای است که میتوانیم در چارچوب خاصی در خصوص آن بحث کنیم. قواعد و پروسههای بینالمللی وجود دارد که باید طی شود و بهتر که این اتفاق هم در همان چارچوبها رخ بدهد و نه از تریبون رسانهها. همه این اظهارات و حرفها باید ثابت شود. هیچ دلیل و مدرکی برای اثبات این اتهامات علیه روسیه وجود ندارد. در خصوص حمله به کاروان امدادرسان سازمان ملل در نزدیکی حلب در ١٩ سپتامبر، روسیه در تحقیقات درباره این حمله تاکید دارد و اعلام میدارد که هرکس اطلاعاتی درباره این واقعه دارد باید اطلاعات خود را به بان کیمون، دبیرکل سازمان ملل که کمیته تحقیقاتی درباره این حادثه ایجاد کرده، ارایه دهد. مسکو همچنان برای مذاکره با غرب آماده است و هرگز ارتباط خود با شرکای غربی را قطع نکرده است. هدف روسیه افشای واقعیات درباره رخدادهای سوریه بهطور واقعی به جای متهم کردن دیگران بدون
هیچ سند و مدرک است.
میانهروها از النصره فاصله بگیرند
در ادامه این گفتوگو، امانپور تصویر عمران ٥ساله را به لاوروف نشان داد که منزلش در حلب مورد حمله قرار گرفت و نگاه بیتفاوت و سکوتش او را به چهرهای جهانی بدل کرد. امانپور خطاب به لاوروف گفت: این کودک یک تروریست نیست آقای وزیر. پاسخ شما به کسانی که میگویند لطفا شهروندان غیرنظامی را بمباران نکنید، چیست؟ لاوروف در پاسخ گفت: این یک تراژدی است و کسانی که خود را مخالفان میانهرو میخوانند باید از النصره فاصله بگیرند. مشکل کلیدی، ناتوانی کلی امریکا و دیگر اعضای ائتلاف تحت امر امریکا برای جداسازی میانهروها از جبهه النصره است. امریکا از جمله جان برنان، رییس سازمان سیا در ماه فوریه به روسیه اطمینان دادند فقط دو هفته برای جداسازی میانهروها از اعضای النصره فرصت لازم دارند؛ کاری که هرگز انجام نشد. روسیه به این نتیجه رسیده است که امریکا و متحدانش واقعا میخواهند جبهه النصره را مستثنی و آنها را به عنوان یک «طرح بی« حفظ کنند. من نمیخواهم بگویم که امریکا مشوق تروریسم است اما آنچه آنها در قبال النصره انجام میدهند شک و تردید مرا برانگیخته است. ما آتشبسی را اعلام کردیم و پس از آن شاهد بودیم که ائتلاف امریکا سه روز
بعد از آتشبس به مواضع ارتش سوریه حمله کرد. آنها میگویند این حمله اشتباه بوده اما من اظهارات ژنرال تامسون، نماینده پنتاگون را خواندهام. وی گفته که این حمله از دو روز قبل با آمادگی کامل تدارک دیده شده و براساس اطلاعات بسیار خوب و موثق صورت گرفته است. عجیبتر آنکه بلافاصله بعد از این حمله اشتباه، داعشیها یک حمله گسترده به دیرالزور انجام دادهاند.
لاوروف در بخشهایی از سخنان خود تاکید کرد که القاعده میوه و نتیجه سیاستهای امریکا در افغانستان است و همچنین داعش را نتیجه حمله امریکا به عراق دانست.
نیاز به گردهمایی بازیگران موثر منطقهای
امانپور در بخش دیگری از مصاحبه خود از لاوروف سوال کرد که احتمالا هم شما و هم جان کری سودی در تحقق صلح دارید. آیا فکر میکنید که هنوز راهکار سیاسی برای بحران در سوریه وجود دارد؟ لاوروف در پاسخ به این سوال با تاکید بر اینکه همچنان حل و فصل صلح آمیز بحران حلب امکانپذیر است، گفت: به اعتقاد روسیه حل بحران سوریه نیازمند اقدامات عملی تمامی بازیگران و صاحبان نفوذ در عرصه میدانی است. ما خواهان نشست کشورهایی هستیم که نفوذ مستقیم در عرصه میدانی سوریه دارند چه کسانی که مستقیما در سوریه هستند و چه کسانی که عواملی را داشته یا با سلاحهایشان از مخالفان حمایت میکنند. این نشست میتواند در «چارچوبی محدود» با حضور روسیه، امریکا و برخی قدرتهای منطقهای انجام شود.
امانپور از لاوروف سوال کرد که منظور شما از قدرتهای منطقهای کیست؟ ایران، عربستانسعودی؟ رییس دستگاه دیپلماسی روسیه در پاسخ به تایید نام کشورهای ترکیه، عربستانسعودی و قطر را برای نشست روز شنبه (امروز) در لوزان برد. لاوروف ابراز امیدواری کرد که این نشست مذاکراتی «شبه تجاری» باشد نه یک نشست کلی و بتواند به طرفین امکان گفتوگوی واقعی براساس توافق امریکا - روسیه درباره سوریه در اواسط سپتامبر را بدهد.
سرانجام ایران بله را گفت
خبر نشست امروز در لوزان سوییس با محوریت سوریه را نخستینبار لاوروف اعلام کرد و پس از آن خبرنگاران به سراغ وزارت امور خارجه امریکا برای اخذ تایید مطلب رفتند. وزارت امور خارجه امریکا در پاسخ به خبرگزاری فرانسه اعلام کرد که این نشست در لوزان برگزار خواهد شد و در آن اصلیترین بازیگران منطقهای هم حضور خواهند داشت و البته روسیه. روز یکشنبه نیز جان کری احتمالا در لندن با همتاهای خود از بریتانیا، فرانسه و آلمان دیدار خواهد کرد. گفته میشود که استفان دی میستورا، نماینده ویژه دبیرکل در امور سوریه هم به این نشست دعوت شده است اما مشخص نیست که شرکت خواهد کرد یا خیر؟ سخنگوی رییسجمهور ترکیه نیز اعلام کرده است که وزیر امور خارجه این کشور مولود چاووش اغلو هم در این نشست شرکت خواهد کرد. وی همچنین تاکید کرده است که هدف ترکیه از شرکت در این نشست برقراری صلح و آتشبس در حلب است. در حالی که گفته میشود عربستان و قطر نیز احتمالا در این نشست حضور خواهند داشت اما منابع متفاوت خبری در تهران تا دقیقه نود شامگاه جمعه تاکید داشتند که ایران در هیچ سطحی شرکت نخواهد کرد. از روز چهارشنبه که این خبر در رسانههای داخلی و بینالمللی دست
به دست شد سوال این بود که چرا تهران عزم خود را برای عدم شرکت جزم کرده است؟ غیبت اعلام خبر رسمی و مشخص موجی از گمانه زنیها را به راه انداخت و برخی رسانههای داخلی از ابهام در احتمال شرکت ایران سخن گفتند. پس از اعلام خبر عدم حضور ایران در این نشست، تماسهای تلفنی با تهران از بروکسل و مسکو شدت گرفت. سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه ظرف ٢٤ ساعت حداقل دو بار با محمد جواد ظریف تماس گرفت و هرچند که اخبار تلگرافی و رسمی به این جملات بسنده میکرد که دوطرف در خصوص سوریه با هم رایزنی کردهاند اما ناگفته پیدا بود که وزیر امور خارجه روسیه برای راضی کردن ایران به حضور در نشست لوزان تماسهای مکرر با تهران را پیش میبرد و همچنین حضور نماینده ویژه پوتین در امور سوریه در تهران نیز در راستای همین مسیر متقاعد کردن ایران برای حضور بود. علاوه بر روسها که به نوعی متحد ایران در پرونده سوریه هستند، فدریکا موگرینی، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز اصرار بر حضور ایران در نشست لوزان دارد. موگرینی از معدود سیاستمداران اروپایی بود که از همان ابتدای حضور در پست مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تاکید داشت که حل پروندههای
منطقهای را باید به بازیگران منطقهای واگذار کرد. اتحادیه اروپا با تعمیق بحران در سوریه و پدیدار شدن نشانههای مشکل میان امریکا و روسیه تلاش میکند پس از پنج سال نقش پررنگتری را بازی کند و قدرتهای منطقهای را حداقل پشت یک میز برای مذاکره بنشاند؛ برنامهای که در مذاکرات هستهای ایران با ١+٥ اجرایی شد و پاسخ مثبتی هم داد. در تمامی رایزنیهای دو روز پیش ظریف، وی ضمن بیان مواضع اصولی کشورمان در مقابله همهجانبه با تروریسم و گروههای تروریستی، بر تحقق آتشبس انسانی فوری و پایدار و یافتن یک راهحل سیاسی فراگیر برای حل بحران سوریه تاکید کرد.
طرح ششبندی ترکیه؟
در لوزان چه خواهد گذشت؟ نشستی تکراری؟ دورهمی برای تعیین تعریفی از مخالف میانه رو یا مخالف قابل مذاکره؟ وادار کردن بازیگرانی که از شبه نظامیان خاص در سوریه حمایت میکنند به امتیازدهی؟ نمایشی برای نشان دادن عزم جدی برای پایان دادن به بحران حلب؟ ترکیه اما از رونمایی از طرح جدیدی حرف میزند. گزارشهای رسانهای حاکی از آن است که آنکارا در نشست لوزان پیرامون سوریه، طرح جدیدی را برای حل و فصل این بحران ارایه خواهد داد که شامل برقراری آتشبس و همکاری نیروهای ائتلاف تحت امر امریکا با روسیه در زمینه مبارزه با تروریسم میشود. به گزارش روزنامه آکشام ترکیه، طرح این کشور ۶ بند برقراری آتشبس میان تمامی طرفهای درگیر و آغاز روند رساندن کمکهای انسانی به صورت هرچه سریعتر و ایجاد بیمارستانهای صحرایی در مکانهایی که نیازمند آن هستند را در خود دارد. براساس این طرح، نیروهای ائتلاف تحت امر امریکا و روسیه در زمینه مبارزه با داعش و جبهه النصره پس از تضمین آتشبس همکاری میکنند و همچنین نقشه راه مشترکی پیرامون سازش در سوریه میان دولت و مخالفان تدوین میشود. این طرح ترکیه تاکید دارد که «منطقه امنی» در سوریه برای جلوگیری از موج
جدیدی از ریزش آوارگان شکل بگیرد. این طرح بر لزوم حفظ تمامیت ارضی سوریه و کاستن تمامی خطرهایی که ممکن است به تمامیت سوریه ضرر وارد کند و همچنین به وقوع نزاعهایی بر اساس امور نژادی و طایفهای بینجامد، تاکید دارد.
قطعنامههای شورای امنیت روی میز است
شاید نزدیکترین پیش بینی به واقعیت را سرگئی لاوروف انجام داده است. به گزارش خبرگزاری «اینترفکس»،
٢٤ ساعت پیش از کلید خوردن نشست لوزان، وزیر امورخارجه روسیه میگوید مسکو در نظر ندارد هیچ طرح جدیدی در خصوص سوریه در اجلاس آتی لوزان مطرح کند و همچنین انتظار ندارد که این مذاکرات نیز نتیجه خاصی داشته باشد. وی افزود: «ما مایلیم به یک شیوه ثابت اقدام کنیم و منتظر این هستیم که ببینیم شرکای ما تا چه حد آمادگی دارند به قطعنامههای شورای امنیت پایبند باشند. ما همچنین اقدامات منسجمی را که برای اجرایی شدن این قطعنامههای شورای امنیت ضروری است پیشنهاد خواهیم کرد تا توافقهای صورتگرفته میان امریکا و روسیه اجرایی شود.
شاید راهکاری برای حلب !
حلب، احتمالا اصلیترین سوژهای است که در لوزان در خصوص آن رایزنی خواهد شد. وخامت اوضاع در شرق حلب به گونهای است که بازیگران منطقهای و فرامنطقهای کلیت پرونده سوریه را فعلا در حل و فصل مساله انسانی حلب خلاصه کردهاند. مصداق این ادعا نیز سخنان «فرانک والتر اشتاینمایر»، وزیر امور خارجه آلمان است که ابراز امیدواری کرد که در مقایسه با نشست سوریه در شهر نیویورک، در مذاکرات آتی در خصوص اوضاع شهر«حلب» سوریه که قرار است امروز در شهر «لوزان» سوییس برگزار شود، پیشرفتهای بیشتری حاصل آید.
گزینه نظامی روی میز اوباما
در حالی که وزرای امور خارجه برخی کشورهای مشخص شده خود را برای سفر به لوزان مهیا میکردند، باراک اوباما، رییسجمهور امریکا عصر روز گذشته به وقت محلی با مشاوران خود نشستی را در مورد سوریه برگزار کرد. نشستی با محوریت بررسی گزینههای نظامی علیه دولت دمشق. یکی از موارد مورد بحث در این جلسه که با مشاوران سیاست خارجی و امنیتی باراک اوباما، رییسجمهوری امریکا در کاخ سفید برگزار شد، مسلح کردن مخالفان سوری با سلاحهای پیشرفته به غیر از سلاحهای دوشپرتاب ضد هواپیماست. مسوولانی در کاخ سفید گفتند که امریکا قصد دارد به عنوان اقدامی در واکنش به شکست مذاکرات آتش بس در سوریه، سلاحهای تاثیرگذار در میدان نبرد در اختیار مخالفان مسلح دولت دمشق بگذارد. همچنین خبرگزاری رویترز گفته که انجام عملیات «محدود و کنترل شده» از سوی امریکا علیه برخی مواضع دولت سوریه نیز روی میز اوباماست و گفته میشود ممکن است برخی پایگاههای نظامی از جمله انبارهای سلاح، شبکههای راداری و پایگاههای شلیک موشکهای ضد هوایی ارتش سوریه هدف حملات امریکا قرار بگیرند.
دیدگاه تان را بنویسید