کد خبر: 131627
|
۱۳۹۵/۰۷/۱۴ ۰۰:۰۰:۰۰
| |

اجبار یا اختیار؟

متاسفانه برخی فعالان سیاسی که این روزها اظهارنظر می‌کنند، در استفاده از کلمات و مفاهیم سیاسی دقت لازم را به عمل نمی‌آورند. یکی از این موارد موضع اصلاح‌طلبان نسبت به انتخابات آینده ریاست‌جمهوری و حمایت از آقای روحانی است.

اجبار یا اختیار؟
کد خبر: 131627
|
۱۳۹۵/۰۷/۱۴ ۰۰:۰۰:۰۰
اعتمادآنلاین- برخی افراد آن را به گونه‌ای تعبیر می‌کنند که گویی از روی ناچاری چنین سیاستی اتخاذ شده است و برخی دیگر برای نفی این دیدگاه آن را سیاستی اختیاری معرفی می‌کنند. واقعیت این است که سیاست عرصه تحقق آرزوهای غیرممکن نیست و حتی عرصه تحقق آرزوهای کم‌احتمال نیز نیست. کسانی که در پی چنین آرزوهایی هستند درک درستی از سیاست ندارند، به همین دلیل تاکنون بارها وارد میدان انتخابات شده‌اند و توان خودشان را در مسیری خرج کرده‌اند که جز ضرر برای‌شان ثمر دیگری نداشته است. آنان با اختیار وارد انتخابات شده‌اند، ولی اختیاری که مبتنی بر عقلانیت نیست. انتخابی که صادقانه نبوده و فرد برای خدمت به جامعه وارد عرصه نشده است و بدون برآورد لازم از امکان موفقیت پا به میدان گذاشته است.‌ ای کاش دوست یا خیرخواهی پیدا می‌شد و آنان را مجبور می‌کرد که دست از چنین انتخابی بردارند و خود و جامعه را قربانی حق انتخاب خود نکنند!
سیاست میدان پیدا کردن نقطه بهینه میان آرزوها و اهداف با امکانات است. اگر آرزوی «الف» برای ما ده واحد ارزش و آرزوی «ب» صد واحد ارزش داشته باشد، ولی امکان تحقق «ب» یک درصد باشد در حالی که امکان تحقق «الف» مثلا 70 درصد باشد، عقل اقتضا می‌کند که گزینه «الف» را انتخاب کنیم و تمام توان و قدرت خود را صرف تحقق آن کنیم، زیرا امکان تحقق آن بسیار بیشتر است. به این کار می‌گویند انتخاب عقلانی و نمی‌توانیم آن را اجبار بنامیم. آن حدیث مشهور که درباره جبر و اختیار نقل شده و واقعیت زندگی را نه جبر و نه اختیار (هر دو به معنای فلسفی) دانسته، بلکه آن را امری بینابین معرفی کرده است، این حدیث واقعیت زندگی ما را نشان می‌دهد.
در انتخابات پیش رو نیز هیچ اجباری در انتخاب راه و سیاست برای اصلاح‌طلبان وجود ندارد. هرچند موانع و امکانات نه چندان مطلوب، قدرت بازی آنان را محدود کرده است و ولی ارزش کار آنان در این است که با چنین وضعی بازی خوبی را انجام دهند. سیاست‌ها و بازی آنها باید به گونه‌ای باشد که این محدودیت‌ها را کاهش و امکانات را بهبود دهد، نه آنکه منتظر بهبود وضع بمانند، بعد تصمیم بگیرند که چه سیاستی را باید داشته باشند. سیاست باید معطوف به اصلاح وضع جامعه و کنشگران سیاسی باشد نه اینکه منتظر تحقق این اهداف باشد. کنش سیاستمدار و برنامه سیاسی او نسبت به بهبود وضع جامعه متغیر مستقل است لذا کاربرد لغت اجبار در آن بی‌معناست. سیاست تجلی اراده عقلانی انسان است.
با توجه به این ملاحظات حمایت از روحانی یک سیاست اختیاری مبتنی بر عقلانیت است که هیچ گزینه بدیلی در شرایط و وضعیت کنونی برای آن متصور نیست. او پیش از هر اقدامی باید بیشتر وقت خودش را در دور اول صرف برجام و تصویب آن کند. در حقیقت برای تصویب برجام باید با دو جبهه مبارزه می‌کرد؛ یک جبهه غرب و امریکا و گروه 1+5 و جبهه دیگر که به تعبیری پشت جبهه بود، با مخالفان و عنود داخلی که از هیچ کوششی برای سنگ‌اندازی جلوی برجام دریغ نمی‌کردند. بخش دیگری از توان و انرژی دولت او صرف تثبیت وضع اقتصادی شد. اقتصاد کشور که با یک تورم افسارگسیخته و یک رشد منفی حدود 7 درصد مواجه بود، باید ثبات و آرامش پیدا می‌کرد که چنین هم شد. البته روحانی به جز این دو موضوع چالش‌های مهم دیگر هم داشت و همچنان هم دارد که سنگ‌اندازی‌ها جلوی فعالیت‌های قانونی مردم و وزارت ارشاد جزو کوچکی از این چالش‌های پایان‌ناپذیر است.
از سوی دیگر طبیعت و روال معمول روسای جمهور نیز دو دوره‌ای بوده تا بتوانند برنامه‌های خود را بهتر انجام دهند و از این جهت نیز حضور در انتخابات دوباره او طبیعی و مورد تایید سنت معمول 35 سال گذشته است.بنابراین اصلاح‌طلبان نیازی به وارد شدن در یک بحث و مجادله برای انتخاب نامزد ندارند و گمان نمی‌رود که هیچ‌یک از فعالان سیاسی اصلاح‌طلب در مورد این گزینه تردیدی داشته باشند، لذا می‌توانند تمام توان خود را صرف کمک به روحانی برای برقراری ارتباط با مردم و ایجاد یک فضای سیاسی بانشاط کنند. اصلاح‌طلبان می‌توانند ذهن خود را از انتخابات 1396 تا حدی آزاد کنند و به وظایف زمینه‌سازی تبلیغی و ترویجی مشغول شوند. طبیعی است طرف مقابل آنان از الان تا 6 ماه دیگر به احتمال فراوان درگیر به وحدت رسیدن است! و در نهایت هم با چند نامزد وارد میدان می‌شوند! تا نمادی از وحدت خود را نشان دهند. اصلاح‌طلبان می‌توانند انرژی خود را صرف شوراهای شهر کنند، این راه نه اجبار که انتخاب آنان خواهد بود.

*روزنامه اعتماد شورای نویسندگان

برای مطالعه و بررسی آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال اعتمادآنلاین در «روبیکا» و «بله» مراجعه کنید.

دیدگاه تان را بنویسید

خواندنی ها