گسترش دموکراسی، راه عبور از دوران کودتا
برای هیچ پدیده سیاسی و اجتماعی نمی توان محور مشخصی تعریف کرداما می توان گفت کدام محور بر سایر محورها در یک پدیده موثر تر است.
اعتمادانلاین- ترکیه در دوره پسا کودتا قرار ندارد. در واقع این کشورهنوز در وضعیت درون کودتایی است. کودتای اتفاق افتاده در ترکیه بیش از هر چیز محصول تک روی رجب طیب اردوغان و حزب عدالت و توسعه و البته تلاش او برای ایجاد یک فضای مثبت برای افزایش قدرت رییس جمهوری و نمایش اقتدار فردی بود نه ایجاد فضای مثبت برای جایگاه رییس جمهور، که موجب شد در درون ارتش ترکیه جهت گیری های سنتی در جهت دخالت ارتش در فضای سیاسی آماده و کودتا اتفاق بیفتد. اگر چه برای هیچ پدیده سیاسی و اجتماعی نمی توان محور مشخصی تعریف کرد اما می توان گفت کدام محور بر سایر محورها در یک پدیده موثر تر است.
در کودتای اخیر ترکیه جهت گیری سال های اخیر اردوغان برای افزایش قدرت شخصی مهمترین محور بود که سبب شد، کودتای ضد اردوغانی شکل بگیرد و علی رغم پایان شورش نظامیان اما این کشور همچنان دردوران کودتا قرار دارد و ازآن عبور نکرده است. آنجایی که اردوغان می گوید کودتا ادامه دارد، درست است اما اردوغان پدید آمدن آن را بر ضد خود معرفی نمی کند وبلکه بر ضد کسانی معرفی می کند که بیشتر نگران بازگشت دیکتاتوری شبه نظامی وی بودند، لذا باید بگوییم که آنچه اردوغان می گوید شامل یک حقیقت و واقعیت است که او سعی بر پنهان کردن آن دارد.
واقعیت این است که اردوغان باید بپذیرد که از شکست نسبی کودتاگران و حضور مردم در دفاع از دولت اسلامگرای ترک در آنکارا و ادامه روند دموکراسی در این کشور و همچنین ایجاد فضای مثبت در تاریخ جدید و جلوگیری از شکل گیری یک دولت نظامی توسط مردم استفاده ببرد و به تدریج فضا را آرام کند و سپس به جای رودرویی با مخالفان تلاش کند فضای باز سیاسی کنترل شده ای را شکل بدهد تا زمینه های واگرایی مردم و سقوط سخت تر در ترکیه را در آینده از بین ببرد.
در این لحظه ترکیه هنوز در دوران درون کودتا قراردارد و برای اینکه این کشور به دوران پسا کودتا بپیوندد، رییس جمهور باید ضمن پذیرش حقیقت کودتا امکان تکرارآن را محتمل بداند. او باید مخالفان را به رسمیت بشناسد و در زمینه افزایش سطح آزادی های سیاسی به ویژه نظارت مطبوعاتی که سبب گسترش دموکراسی در ترکیه می شوند، تلاش کند.
* مهدی مطهرنیا، استاد دانشگاه
دیدگاه تان را بنویسید