لغو تحریمها و آینده محیط زیست ایران
برجام و لغو تحریمهای ضد ایرانی موفقیتی بزرگ و بینظیر در سطح بینالمللی و در عرصه دیپلماسی و مذاکره بوده و دستیابی دولت یازدهم به این مهم نشان داد که میتوان بسیاری از اختلافات را بدون استفاده از زور و خشونت حل و فصل کرد؛ رخدادی که شاهدی بر بازگشت عقلانیت و درایت به نظام بینالملل بوده و البته زمینه ساز حضور قدرتمند ایران به عنوان کشوری است که با تکیه بر عقل و تدبیر اداره میشود.
اعتمادآنلاین- لغو تحریمها همچنین زمینهساز حضور ایران در بازارهای جهانی و دسترسی بیشتر شهروندان ایرانی به محیط زیست سالم است. برجام فرصتی برای توسعه کشور فراهم میکند که در حوزه محیط زیست بسط و توسعه فناوریهای سبز خواهد بود و بسیاری از طرحهای بینالمللی که سالها به دلیل نبود اعتبار اجرا نشده، امید است از سر گرفته شود. امکان سرمایهگذاری بیشتر همچنین میتواند به ارتقای سطح استانداردها و ضوابط محیط زیستی برای صنعت و فعالیتهای توسعهای بینجامد.
به کارگیری فناوری سبز بیشک به صرفه جویی و بهینهسازی مصرف انرژی، کاهش آلودگیها، مدیریت پسماند و پسابها و اصلاح صنایع منجر میشود که میتواند کشور را از کابوس نابودی محیط زیست برهاند.
در دوره پساتحریم با رفع محدودیت برای صادرات انرژی، درآمد کشور افزایش یافته و با خروج از رکود تورمی باید امکان سرمایهگذاری در صنایع و خدمات سبز را افزایش بخشید. همچنین با توسعه بخش صنایع و خدمات سبز باید از اضافه بار اکولوژیک موجود در بخش کشاورزی کاست و متناسب با ملاحظات آبی ایران زمین، اقدام کرد.
متاسفانه تحریمها، عواقب زیانبار زیادی را بر ما تحمیل کرد که عوارض آن را در بسیاری از بخشها مانند وضعیت منابع آب سرزمینی میبینیم و اینک در دوره جدید باید برای نوسازی و بهره مندی از شیوههای نوینی که به مصرف حداقل میزان آب با بیشترین بهره وری بینجامد اقدام کنیم. موضوع آب البته یک مثال از میان صدها نمونهای است که میتوان برای آینده بهتر کشور به آن عمل کرد. در بخش پالایشگاهها برای سوخت با کیفیت بالا یا در بخش خودرو نیز نیازمند فناوریهای پیشرفتهای هستیم که در دوران پسابرجام اولویت دارند.
لازم است یادآور شوم صندوق ملی محیط زیست که در دولت یازدهم بالاخره پس از توقفی هشت ساله آغاز به کار کرده، میتواند دستیابی به استانداردهای محیط زیست را با پشتیبانی اجرای طرحهای دوستدار محیط زیست سرعت بخشد.
سازمان حفاظت محیط زیست با استفاده از فضای خواهان برجام و تعاملات بینالمللی در دو سال اخیر موفق به امضا و اجرای تفاهمنامههای دو جانبهای با حدود 15 کشور در زمینههای آموزشی و تبادل تجربیات، همچنین اخذ کمکهای فنی از کشورهای ایتالیا، ژاپن و چین شده است. این وضعیت آمادگی برای تفاهم با شرکتهای معتبر جهانی جهت سرمایهگذاری و مشارکت در طرحهای مهم محیط زیستی را نیز فراهم آورده است.
گفتنی است ایران در توافق پاریس کاهش چهار درصد انتشار کربن را تعهد و قید کرده که در صورت رفع تمامی تحریمها و ایجاد شرایط اقتصادی مناسب، اقدام به کاهش هشت درصد دیگر میکند.
خلاصه آنکه لغو تحریمها و سرمایهگذاری و انتقال سرمایه به داخل، گزینههای دولت برای تعیین و اجرای طرحهای توسعه نه تنها افزایش میدهد بلکه با رویکردی محیط زیستی میتواند به تحولی عظیم مبدل شود و امکان انتخاب سازگارترین آنها با محیط زیست را فراهم کند. رهاورد توسعه اقتصادی ناشی از این روند، امکان گسترش عدالت اجتماعی و کاهش فقر است که به ویژه در زیستگاههای انسانی نزدیک به مناطق حساس موجب کاهش فشار بر منابع طبیعی و سوءبرداشت از آنها خواهد شد. البته ناگفته نماند که اشتیاق به تغییر اوضاع و احوال امروز محیط زیست بر اثر کاهش اثر تحریمهای ناعادلانه نباید ما را از این واقعیت غافل سازد که وضعیت بغرنج کنونی در طبیعت شکننده کشور حاصل عمل دو تیغه یک قیچی بوده است؛ سوء تدبیر و تحریم.
*معصومه ابتکار
رییس سازمان حفاظت محیط زیست
دیدگاه تان را بنویسید