گفتوگو با سیدحسین نقویحسینی، نماینده اصولگرا در مجالس هشتم، نهم و دهم:
دولت روحانی برجام را سیاسی کرد
نماینده اصولگرای مردم ورامین در مجالس هشتم، نهم و دهم گفت: در جریان انتخابات برخی به بنده توصیه میکردند چون برخی طرفدار برجام هستند، نظرم را در قبال دولت و برجام تغییر دهم و اما من این رفتار را خلاف صداقت میدانستم و در تمام جلسهها و میتینگهای انتخاباتی گفتم که من موافق برجام نیستم و انتقادهایی به آن دارم، با این حال برجام یک توافق بینالمللی است و باید آن را اجرا کنیم.
اعتمادآنلاین - «سیدحسین نقویحسینی» نماینده اصولگرای مردم ورامین در مجالس هشتم، نهم و دهم در گفت و گو با ویژه نامه روزنامه «اعتماد» که به مناسبت یک سالگی برجام منتشر شده است بیان کرده که پرونده هستهای جمهوری اسلامی ایران به ناحق به پروندهای بحرانی تبدیل شد، چرا که ایران هیچ اقدامی خارج از چارچوب انپیتی انجام نداده بود و آنچه به عنوان پیامدی و انحراف جمهوری اسلامی ایران از این چارچوبها مطرح شد، در ادامه ثابت شد که اتهامهایی ناروا بوده است.
متن کامل این گفت و گو در ادامه می آید:
یکی از مهمترین نمایندگان منتقد برجام و توافق هستهای است. با این حال، شاید مهمترین ویژگی او به عنوان یک سیاستمدار توانایی او در سخنوری و فن خطابه باشد؛ قابلیت مهمی که او را به سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی سه سال نخست مجلس نهم تبدیل کرد و به گفته «بهروز نعمتی» و «غلامعلی جعفرزاده ایمنآبادی» از اعضای شورای مرکزی فراکسیون «رهروان ولایت»، از دست دادن همین سمت مخبر و سخنگوی کمیسیون امنیت در اجلاسیه چهارم مجلس نهم آنچنان برای او غیرقابل تحمل بود که منجر به تغییر موضعش نسبت به فراکسیون اکثریت «رهروان ولایت» در یک سال پایانی مجلس پیشین شد؛ اتفاقی که او را تا مرز اخراج از فراکسیون رهروان پیش برد اما درنهایت باوجود اینکه نماینده اصولگرای ورامین هرگز حاضر به عقبنشینی از مواضع تند اخیرش نشد، بیسر و صدا در فراکسیون اکثریت باقی ماند. با این حال، اوج فعالیتهای این سخنگوی امنیتی زمانی بود که مجلس نهم به تشکیل «کمیسیون ویژه برجام» رای داد و نقویحسینی که به عنوان یکی از ۵ سهم فراکسیون «رهروان ولایت» بهعضویت این کمیسیون ویژه ۱۵ نفره درآمد، درحالی توانست سمت مورد علاقهاش را تصاحب کند و سخنگوی کمیسیون برجام
شود که مواضعش آنچنان با مواضع معتدل رهروانیها همسو نبود. البته این پایان فعالیتهای آقای سخنگو نبود. با تشکیل مجلس دهم و در شرایطی که اکثریت دوستان مجلس نهمی نقویحسینی از ورود به مجلس جدید بازماندند، او به همراه شش نماینده اصولگرای موفق در انتخابات ۷ اسفند کمیتهای تشکیل داد که با رایزنی با لاریجانی، زمینه تشکیل فراکسیون اصولگرایان در مجلس دهم را فراهم کنند، بار دیگر نقویحسینی به عنوان سخنگوی این کمیته هفت نفره برگزیده شد و کمی بعد نیز پاداش این بازی سیاسی هوشمندانه را گرفت و پس از آنکه لاریجانی به ریاست مجلس رسید و درادامه ریاست اکثر کمیسیونهای تخصصی به اقلیت اصولگرای مجلس دهم رسید، نقویحسینی نیز سمت مورد علاقهاش در کمیسیون امنیت را بازپس گرفت و تبدیل شد به سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در مجلس دهم! و همین توانایی ویژه نقویحسینی بود که ما را بر آن داشت برای بحث درباره برجام و شنیدن نظرات مخالفان آن، بلافاصله به سراغ او برویم.
باتوجه به اینکه به عنوان سخنگوی کمیسیون ویژه برجام و یکی از اعضای کمیسیون امنیت ملی در مجلس نهم و همچنین به عنوان سخنگوی کمیسیون امنیت در مجلس دهم، از نزدیک در جریان توافق هستهای و برجام بودهاید، برای ورود به بحث عملکرد مجلس در این مدت را چگونه ارزیابی میکنید؟
پرونده هستهای جمهوری اسلامی ایران به ناحق به پروندهای بحرانی تبدیل شد، چرا که ایران هیچ اقدامی خارج از چارچوب انپیتی انجام نداده بود و آنچه به عنوان پیامدی و انحراف جمهوری اسلامی ایران از این چارچوبها مطرح شد، در ادامه ثابت شد که اتهامهایی ناروا بوده است. با این حال، پرونده هستهای به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارجاع شد. بماند که این مساله نیز بیاشکال نبود و ارجاع پرونده هستهای ایران به شورای امنیت با انگیزههای سیاسی انجام گرفت اما نهایتا این امر صورت گرفت و پرونده هستهای ایران بحرانی شد.
نظام جمهوری اسلامی در ادامه تصمیم گرفت این مشکل را با مذاکره حل کند و انجام مذاکرات تصمیم نظام بود و هیچکس نمیتواند فرد، جناح یا دولت خاصی را به این دلیل که وارد مذاکرات شدهاند، محکوم کند. ما برای حل پرونده هستهای بیش از دو راه پیش رو نداشتیم: اول اینکه مقابله کنیم. دوم اینکه مذاکره کنیم و نظام مذاکره را انتخاب کرد و این مذاکره هم مربوط به دو، سه سال اخیر نیست؛ ما بیش از ۱۲ سال است که درحال مذاکره هستیم.
در طول این ۱۲ سال دو طرف آرام آرام به یکدیگر نزدیک شدند و نهایتا طی دو، سه سال اخیر مذاکرات جدیتر شد و به نتیجه رسید و ما به برجام رسیدیم. برجام دو مرحله داشت که اول توافق برجام و سپس توافق ژنو در نهایت نیز وارد بحث اجرای برجام شدیم که این مرحله از ۲۶ دیماه سال ۹۴ آغاز شد و بنابر قانون، نظارت بر برجام در مجلس شورای اسلامی برعهده کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی گذاشته شود و بنا شد این کمیسیون هر شش ماه یکبار گزارشی از روند اجرای برجام به صحن علنی ارایه کند و از آنسو وزارت امور خارجه نیز موظف شد هر سه ماه یکبار در این خصوص به کمیسیون امنیت ملی گزارش دهد. در کنار این دو گزارش کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی چندین نشست با دستگاههای مربوط به برجام همچون مسوولان بیمهها، بانکها، هواپیمایی و دیگر ارکانی که به دلیل بحث تحریمهای اقتصادی به برجام مربوط میشدند و در کنار آن بازدیدهای میدانی از فوردو، نطنز و آب سنگین اراک برای مشاهده نحوه اجرای برجام انجام شد و در حال حاضر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی خود را آماده میکند تا اولین گزارش ششماهه خود را در تاریخ 26 تیرماه به صحن علنی مجلس ارایه کند.
شما به نقش کمیسیون امنیت ملی در ادامه مسیر برجام اشاره کردید. با این حال در آخرین ماههای کار مجلس نهم و زمانی که صحبت از ورود مجلس به برجام و لزوم تایید و تصویب توافق هستهای در مجلس به میان آمد، عدهای از نمایندگان پیشنهاد تشکیل کمیسیون ویژهای برای بررسی برجام را مطرح کردند و درنهایت نیز این کمیسیون به ریاست علیرضا زاکانی مسوولیت بررسی برجام در مجلس را برعهده گرفت و شما سخنگوی آن کمیسیون ویژه بودید. در ادامه شایبههای فراوانی درخصوص سیاسیبودن نحوه تشکیل و شیوه برخورد این کمیسیون ویژه مطرح شد و درنهایت نیز 5 نفر از اعضای کمیسیون با خروج از کمیسیون، اعلام کردند گزارش نهایی خارج از مجلس تهیه شده است. نظرتان درباره این شایبهها چیست؟
کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در طول مذاکرات جلسههای مفصلی برگزار میکرد و حتی در بازه زمانی پس از توافق ژنو تا اجرایی شدن برجام نیز جلسههای خوبی در این کمیسیون برگزار شد و طرفهای مختلف ایرانی مذاکره را به این جلسهها مطرح کردیم و بنابر قانون، ورود به بحث برجام و مذاکرات هستهای در راستای وظیفه ذاتی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس بود اما تشکیل کمیسیون ویژه نیز برخلاف قانون صورت نگرفت و جمعی از نمایندگان بنابر آییننامه پیشنهاد تشکیل چنین کمیسیون ویژهای را مطرح کرده و در صحن از پیشنهاد خود دفاع کردند.
از آنجا که موضوع مذاکره هستهای، موضوعی ملی است ، باتوجه به پیامدهای گسترده اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، نفتی، حقوقی و... فراتر از حدود اختیار و تصمیمگیری یک کمیسیون است و بنابراین مجلس باید در این زمینه تصمیمگیری کند. البته من در دوران پیش از تشکیل کمیسیون ویژه، موافق بررسی برجام در کمیسیون امنیت بودم اما موافقان تشکیل این کمیسیون از پیشنهادشان در صحن دفاع کردند و درنهایت کمیسیون ویژه بررسی برجام مطابق آییننامه تشکیل شد و پس از آن، نباید مشروعیت این کمیسیون را زیرسوال ببریم و انصافا این کمیسیون به وظیفه خود بهخوبی عمل کرد.
با این وجود بسیاری شایبه برخورد سیاسی کمیسیون ویژه با برجام را مطرح کردند و گفتند کمیسیون ویژه به دلیل اینکه مذاکرات توسط روحانی و ظریف و به طورکلی جریان اصلاحطلب و طیف مقابل مجلس اصولگرای نهم اداره میشود، برخی از اعضای این کمیسیون با رجحان منافع سیاسی و حزبی خود نسبت به مصالح ملی، سعی در سنگاندازی در مسیر تصویب برجام در مجلس دارند.
دو دیدگاه در مورد برجام وجود داشت که به نظرم هر دو دیدگاه اشتباه بود و این مساله را در مصاحبههایی که پیش از تصویب برجام داشتم، مطرح کرده بودم. رییسجمهور در یکی از بیاناتشان گفتهبودند ما در برجام غرب را وادار به زانوزدن در برابر ملت ایران کردیم و دیدگاه اول مربوط به کسانی بود که برجام را فتحالفتوح میدانستند که اینگونه نبود و درمقابل گروهی نیز برجام را به کاپیتولاسیون و ترکمانچای تشبیه میکردند. من همان زمان در مصاحبهای گفتم هردو دیدگاه غلط است؛ برجام یک توافق سیاسی و حاصل زحمات دیپلماتیک است و نه میتوان آن را فتحالفتوح دانست و نه ترکمانچای!
متاسفانه در ابتدا هر دو نگاه سیاسی در مجلس هم وجود داشت اما آرام آرام مجلس به یک واقعیبینی رسید و متوجه شد برجام توافقی است که به امضا رسیده و باید تلاش کنیم حداکثر منافع ملی را تامین کنیم و درعین حال که حداقل امتیازها را میدهیم، حداکثر امتیازها را بگیریم.
با این حال، شما به عنوان سخنگوی کمیسیون ویژه گزارشی را در صحن قرائت کردید که صرفا بر ابعاد منفی برجام تاکید میکرد و همزمان ۵ نفر از اعضای این کمیسیون ۱۵ نفره با خروج از کمیسیون، بیانیهای ارایه کردند و به ۱۶۵ دستاورد برجام میپرداخت.
من همان زمان از مصوبه و گزارش کمیسیون برجام دفاع کردم و هماکنون نیز مدافع آن هستم و مبنای استدلالم نیز این است که اگر برجام خالی بود از ایرادهایی که در گزارش ما موردتاکید قرار گرفت، چرا در نهایت نمایندگان در صحن با ۹ شرط آن را تصویب کردند و مقام معظم رهبری نیز اجرای برجام را به ۸ شرط منوط کردند؟! درواقع این شروط همان مسائلی بود که در گزارش ما آمده بود. بنابر این من همچنان از مصوبه کمیسیون برجام دفاع میکنم و باوجود اینکه به برخی از شخصیتهای حاضر در مجموعه ۵ عضو منتقد گزارش و عملکرد کمیسیون ویژه، ارادت ویژه دارم و همچنان نیز حامی آنها هستم اما اقدام آنها را نادرست میدانم و معتقدم خروج آنها از کمیسیون با انگیزه سیاسی انجام شد و همچنان در عجبم که چرا برخی از این دوستان وارد این فضا شدند. چراکه واقعا این ضعفها وجود دارد و کمیسیون برجام موظف بود به این ضعفها اشاره کند. در واقع افکار عمومی نباید فکر کند که امریکا همه توانش را گذاشته که برجام اجرا شود، تحریمها برداشته شود، ملت ایران لذت ببرد! اگر آن روز ما به ضعفها اشاره نمیکردیم، امروز چگونه میتوانستیم پاسخگوی افکار عمومی باشیم و بگوییم که امریکا
عهدشکنی میکند.
من اینکه برخی افراد در کمیسیون برجام یا در صحن علنی با رویکرد سیاسی موضعگیری کردند را رد نمیکنم اما این انتقادها باعث نمیشود که مصوبه و گزارش کمیسیون برجام را زیرسوال ببریم. اگر آن نشستها برگزار نمیشد و آقای ظریف و جلیلی به کمیسیون نمیآمدند، هنوز بحثها درباره فتحالفتوح و ترکمانچای ادامه داشت و عدهای لشکرکشی میکردند که برجام فتحالفتوح است و گروهی دیگر هم میگفتند که برجام ترکمانچای است و خوشبختانه امروز این بحثها به اتمام رسیده است.
آقای پزشکیان و برخی دیگر از اعضای جمع پنج نفرهای که از کمیسیون خروج کردند، به نحوه نگارش گزارش کمیسیون هم انتقاد داشتند و میگفتند این گزارش چند دانشجو و خارج از مجلس تهیه شده است. نظرتان درباره این انتقادها چیست؟
اگر آقای پزشکیان فایل صوتی جلسههای کمیسیون را گوش دهند، متوجه میشوند که تمام مسائلی که در گزارش آمده، در جلسههای کمیسیون برجام مطرح شده است. از همان ابتدای فعالیت کمیسیون ویژه، باتوجه به اینکه نمایندگان فرصت نمیکردند گزارش نهایی را بنویسند، از دو سه نفر از دوستان به این منظور دعوت شده بود و این عزیزان در تمامی جلسههای کمیسیون حضور داشتند. ایکاش دکتر پزشکیان و دیگر منتقدان از همان ابتدا میگفتند این افراد چه کسانی هستند و کارشان چیست و چهکسی گفته این افراد برای تهیه گزارش حضور پیدا کنند یا خودشان چند نفر را به این منظور دعوت میکردند.
منتقدان اصل را بر اعتماد به رییس کمیسیون گذاشتهاند و بر اساس این اعتماد به انتخاب افراد ازسوی آقای زاکانی به عنوان رییس کمیسیون انتقاد نکردند اما روز آخر ناگهان با گزارشی برخلاف انتظارشان مواجه شدند که به گفته آنها ارتباطی به بحثهای کمیسیون نداشته است.
گزارش متفاوتی در کار نبود. گزارش برجام در صحن قرائت شده و چیزی نیست که بتوانیم تغییری در آن ایجاد کنیم اما اینکه گزارش بیرون از مجلس تهیه شده، اتهام به کمیسیون برجام بود. اینکه گفته شد عدهای بیرون از مجلس این گزارش را تهیه کردهاند، ظلم در حق کمیسیون برجام بود. تمام موضوعاتی که در گزارش آمده، در جلسههای کمیسیون مورد بحث قرار گرفته است و گلایه من از برخی همکاران منتقد این بود که مگر فلان ماده را خودشان پیشنهاد نداده بودند! به یکی از دوستان در این مورد گفتم مگر شما در مورد یکی از بخشها پیشنهاد اصلاح نداده بودید؟ پیشنهادهای این همکاران در جلسهها مطرح شده و برخی از آن پیشنهادها رای آورده و برخی نیز به تصویب نرسیده است. این درست نیست که بعد از آن بگوییم گزارش بیرون از مجلس تهیه شده و این رفتارها است که ما را گلهمند میکند.
یکی از دلائلی که منجر به سیاسیشدن بررسی برجام در مجلس مطرح شد، ورود مجلس به بحث برجام در آخرین ماههای کار خود در دوه نهم و نزدیکی انتخابات مجلس دهم بود که برجام را به یکی از مهمترین کلیدواژههای انتخابات هفتم اسفندماه تبدیل کرد. از طرفی تغییرات گسترده در مجلس دهم نسبت به مجلس نهم و بهویژه نتیجه انتخابات در تهران و شکست کامل اصولگرایان و مخالفان برجام و پیروزی موافقان آن، اصلاحطلبان و حامیان دولت این گمانه را تقویت کرد که نظر مردم به دسته دوم نزدیکتر بود؛ نظرتان در این باره چیست؟
اجازه بدهید پاسخ به سوال قبلی را در این سوال تکمیل کنم. به گمان من، دولت بیش از هر گروه دیگری در آتش سیاسی شدن برجام دمید و درواقع این دولت بود که سعی در سیاسیکردن برجام داشت و مخالفان صرفا نسبت به تلاشهای دولت واکنش نشان میدادند. به عبارت دیگر دولت سرمایهگذاری سیاسی گستردهای درمورد برجام انجام داده و حتی در بیانات بسیاری از مسوولان ارشد کشور دیدید که میگویند به کسانی که موافق برجام هستند، رای دهید و درواقع در قبال برجام موضع انتخاباتی اتخاذ کردند. درحالی که در رفتار و گفتههای مخالفان آنها چنین نبود و به عنوان مثال، مخالفان هیچگاه به مردم نگفتند به کسانی که مخالف برجام هستند، رای دهید.
با این حال شما پس از انتخابات دلیل پیروزیتان را مخالفت با برجام دانستید و در مصاحبهای گفتید در ورامین به شما توصیه شده نظرتان درباره برجام را تغییر دهید اما شما به مردم گفتهاید که چنین نمیکنید و همچنان مخالف برجام هستید.
در جریان انتخابات برخی به بنده توصیه میکردند چون برخی طرفدار برجام هستند، نظرم را در قبال دولت و برجام تغییر دهم و اما من این رفتار را خلاف صداقت میدانستم و در تمام جلسهها و میتینگهای انتخاباتی گفتم که من موافق برجام نیستم و انتقادهایی به آن دارم، با این حال برجام یک توافق بینالمللی است و باید آن را اجرا کنیم.
آقای نقویحسینی، شما فرمودید که برجام تصمیم نظام بوده و با اراده نظام تحقق یافته و از سویی میگویید گروهی به شما توصیه کردند در آستانه انتخابات نظرتان را درباره برجام تعدیل کنید. آیا نمیتوان نتیجهگیری کرد که هم نظام و هم مردم خواستار اجرای برجام هستند و اکثریت جامعه با آن موافق هستند؟
برجام هم موافق دارد و هم مخالف و برای اینکه بفهمیم کدام گروه در اکثریت قرار دارند، باید شاخصی برای انجام این سنجش پیدا کنیم و من انتخابات را شاخص مناسبی برای اینکه نظر مردم را صرفا درباره برجام بسنجیم، نمیدانم. مگر زمانی که مردم به آقای روحانی رای دادند و ایشان رییسجمهور شد، برجام وجود داشت؟
به هرحال شعار مذاکرات در سال ۹۲ مطرح بود و این مساله مهمترین تفاوت روحانی با رقبایش در انتخابات بود.
واقعیت این است که شعار مذاکرات، آنچنان محور تبلیغات روحانی نبود و مذاکرات، تنها یکی از مسائلی بود که مطرح شده بود. بنابر این اعتقاد دارم، دولت منجر به سیاسیشدن برجام شد و با این حال، نمیتوان ادعا کرد که مردم به موافقان برجام رای دادند. در مشهد مردم به ۵ نفر از مخالفان برجام رای دادند و بنده نیز باوجود اینکه تغییر موضع ندادم و تاکتیکی عمل نکردم، رای آوردم و در مقابل، نامزد دولت که با آقای روحانی و هاشمی هم عکس انداخت، تنها ۴۰ هزار رای به دست آورد و من ۹۵ هزار رای به دست آوردم. واقعیت این است که انتخابات مجلس به عوامل مختلفی بستگی دارد. شما اگر به انتخابات مجالس گذشته نگاه کنید، درخواهید یافت که همیشه شاهد چنین تغییراتی در مجلس بودهایم.
باتوجه به عضویت رییس کمیسیون امنیت مجلس نهم و دهم در کمیته هستهای شورای عالی امنیت ملی و نقش محوری رییس مجلس در مذاکرات هستهای در ۱۲ ساله گذشته و سابقه ایشان به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی، به طور کلی نقش مجلس را مسیر اجرای برجام چگونه ارزیابی میکنید؟
بگذارید بحث را با اشاره به نکتهای درخصوص موضع دکترلاریجانی در رابطه با برجام آغاز کنم. مقایسه، سنجش و ارزیابی رییس قوه مقننه با بنده به عنوان عضو کمیسیون امنیت ملی مقایسه درستی نیست. چراکه ایشان از موضع رییس قوه صحبت میکند و بنده از موضع نماینده مردم. طبیعی است که رییس قوه با موضوع از منظر کلان روبهرو میشود و با تاکید بر مصالح نظام قصد دارد کشور و نظام را از این پیچ عبور دهد و آنچنان به جزییات کاری ندارد ولی من به عنوان عضو کمیسیون امنیت ملی درگیر جزییات و دادهها و ستاندهها میشوم. بنابر این باید این مساله را برای فهم مشترک درک کنیم و میان این دو رویکرد تفکیک قایل شویم و نباید هیچکدام را متهم کنیم. چرا که من حق دارم انتقاد کنم و شاید اگر رییس قوه بودم، موضعی مشابه آقای لاریجانی اتخاذ میکردم.
عملکرد مجلس در بحث نظارت بر اجرای برجام را چگونه ارزیابی میکنید؟
نمایندگان مجلس دو وظیفه دارند: قانونگذاری و نظارت بر اجرای قانون. من ناظر بر رییسجمهور و وزیران هستم. شما اگر مواضع بنده را در دوران دولت دهم بخوانید، میبینید مواضع بسیار تندی در انتقاد از دولت احمدینژاد داشتم اما امروز بسیاری بنده را یک چهره احمدینژادی میدانند و حتی از بنده به عنوان عضو جبهه پایداری یاد میکنند. باوجود اینکه بچههای پایداری را دوست دارم و آنها را افرادی ارزشی میدانم اما عضو پایداری نیستم. من از منتقدان جدی آقای احمدینژاد بودم و نطقی که علیه ایشان داشتم، کمنظیر بود. اگر فرجیدانا را استیضاح کردم، آقای حسینی، وزیر اقتصاد دولت احمدینژاد را هم استیضاح کردم. چراکه من به عنوان نماینده مردم ناظر بر عملکرد دولت هستم و اگر نمایندهای وظیفه نظارتی خود را انجام ندهد، به ملت و کشور خیانت کرده است. بماند که هیچ نمایندهای حق ندارد از این وظیفه نظارتی سوءاستفاده سیاسی کند و اگر دولتی در جناح خودش بود، از دولت تعریف کند و درغیر این صورت، صرفا انتقاد کند. بلکه باید اگر دوست و همفکر سیاسیاش مرتکب خطایی شد، مردانه جلوی این خطا بایستد.
در رابطه با بحث حقوقهای نجومی اولین انتقاد به دیوان محاسبات مجلس وارد است. چرا که دیوان محاسبات چشم نظارتی مجلس در رابطه با بودجه و اعتبارات است و باید بداند که یک ریال کجا میرود و از کجا میآید و به صورت ماهانه به نمایندگان گزارش دهد. اگر دیوان محاسبات از حقوق ۲۵۰ میلیونی یک مدیر بیخبر است، چه دیوان محاسباتی است و اگر باخبر بوده و این مساله را مطرح نکرده است، متهم است. چرا که اصلیترین وظیفه دیوان محاسبات مجلس نظارت بر همین پرداختها است و پس از این دیوان، نوبت به بازرسی کل کشور و سایر نهادها میرسد. بنابر این مجلس باید در بحث نظارت ورود کند و تعارف را کنار بگذارد. گاهی اوقات هم نمایندگان تهدید میشوند و میگویند به این نماینده کمک نکنید و پروژههایش را انجام ندهید که چارهای نیست. برای اینکه ما این وظیفه را پذیرفتهایم و باید همه مشکلات و آن را نیز تحمل کنیم.
و عملکرد نظارتی مجلس دهم را در مقایسه با مجلس نهم چگونه تحلیل میکنید؟
احساس میکنم مجلس دهم تا این لحظه درمورد نظارت بر نحوه اجرای برجام آنچنان که باید، با قدرت عمل نمیکند که شاید دلیل آن تغییر اکثریت نمایندگان باشد و تا نمایندگان بخواهند خودشان را پیدا کنند، نیاز به سپری شدن زمان است و بنابر این معتقدم مجلس دهم تاکنون نتوانسته نقش خود را بهلحاظ نظارتی به درستی ایفا کند. با این حال، کمیسیون امنیت آهسته آهسته خودش را پیدا خواهد کرد و فکر میکنم در هفتههای آتی خبرهای خوبی در این خصوص بشنوید و قرار است نشستهای هستهای در کمیسیون امنیت برگزار شود.
باتوجه به مسائلی که در رابطه با وظیفه نظارتی مجلس مطرح کردید، به عنوان یک نماینده ناظر بر عملکرد دولت، مدیریت سهساله ظریف در بحث هستهای را نسبت به مدیریت ششساله جلیلی چگونه ارزیابی میکنید؟
تلاشهای هر دو گروه ارزشمند بوده و هر دو گروه نیز نقایصی در کارشان داشتهاند که قابل انکار نیست و نمیتوان با این دیدگاه مقایسهای به بحث مذاکرات ورود کرد. اجازه دهید مذاکرات را پیوسته ببینیم و بگوییم ایران پروژهای را شروع کرد و با موفقیت به اتمام رساند.
اما درحالی از آقای ظریف که بارها به نمایندگان گزارش داده، انتقادهای شدیدی میشود که آقای جلیلی هیچگاه گزارشی به مجلس نمیداد!
جایگاه این دو با یکدیگر متفاوت بود. آقای ظریف به عنوان وزیر موظف است که به نمایندگان پاسخ دهد اما آقای جلیلی موظف نبود که پاسخگوی مجلس باشد. چرا که ایشان به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی تحت نظارت مجلس نبود.
در دولت نهم و دهم همواره تاکید میشد قطعنامههای شورای امنیت بیتاثیر هستند و از آن به عنوان کاغذپاره یاد میشد و تحلیل دولت این بود درصورتی که قطعنامهای در این شورا علیه ایران مطرح شود، روسیه و چین آن را وتو میکنند اما اینگونه نشد و قطعنامهها و تحریمهای منتج از آن بسیار موثر بود. علت این اشتباه تحلیلی دولت احمدینژاد چه بود؟ آیا واقعا دلیل اتخاذ مواضع دولت احمدینژاد درک نادرست شرایط بود؟
معتقدم هر دولتی، چه دولت احمدینژاد و چه هر دولت دیگری، به تصمیمهای بینالمللی نپردازد و برای یافتن راهحل برای مقابله با آن تلاش نکند، متضرر میشود. ممکن است در موقعیتی نظام به این تصمیم برسد که فلان قطعنامه کاغذپاره است که در آن صورت شرایط متفاوت است و نظام پای عواقب تصمیم خود میایستد اما ممکن است در موقعیتی دیگر مثلا یک وزیر امور خارجه چنین تصمیمی بگیرد که این بحث متفاوت است. بالاخره یک نهادی به نام شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامه صادر کرده است. آقای عراقچی هم اعلام کرد که اینها کاغذپاره هستند. اگر هم کاغذپاره است، باید برای رفع ضررهای آن اقدام و تلاش کنیم منافع آن را افزایش دهیم.
آیا چنین تحلیلی در دولت احمدینژاد وجود داشت یا طرح این مسائل صرفا رویکرد ظاهری و شعاری دولت بود؟
فکر نمیکنم اینگونه بوده باشد. به هر حال، دولت احمدینژاد هم نسبت به مسائل بینالمللی درک و فهم داشت. منتها تلاشهای آنها به نتیجه نرسید. ممکن است روشهای دیپلماتیکشان موفقیتآمیز نبوده باشد یا جایگاهی که به لحاظ سیاسی داشتند، مانع از تحقق روشهای آنها شده باشد. بعید است که دولت احمدینژاد قطعنامهها را به هیچ میانگاشتند.
و سوال پایانی: همانطور که شما تاکید داشتید برجام نه فتحالفتوح است و نه ترکمانچای. آقای ظریف هم گفتهاند که برجام یا پنج است یا نودوپنج (صفر و صد نیست) که به هرحال، بنابر اراده و تصمیم نظام تحقق یافته است. به عنوان یک سیاستمدار چه تحلیلی درباره آینده برجام دارید؟
بسیاری از انتقادهای ما به برجام، موضعگیری در مقابل امریکاییها و دشمن بود. من همان موقع هم در مصاحبهها میگفتم که اگر ما انتقادی را مطرح میکنیم، نمیگوییم ظریف خائن است یا روحانی حامی امریکا است. میگوییم امریکا دشمن ملت است و هیچگاه خواهان ارتقای این ملت نخواهد بود و باتوجه به اینکه همواره تلاش میکند این ملت را به ذلت بکشاند. بنابر این باید حواسمان جمع باشد و اهرمهای لازم برای مقابله را از دست ندهیم. باید دادوستدمان نسیه نباشد و نقد- نقد معامله کنیم. حرف ما همیشه همین بوده و هیچگاه نخواستهایم که جامعه دوقطبی شود. چراکه این مساله را برخلاف منافع ملی میدانیم.
ما همگی در یک کشتی نشستهایم و یک موضع داریم و مقابله با امریکا و توطئههای دشمنان را مدنظر داشتیم و به دوستانمان در دولت انتقاد میکردیم که همیشه امریکا را دشمن بدانید و فریب لبخند آنها را نخورید. چرا که امریکا به ظاهر به شما لبخند میزند اما در باطن به شما خنجر میزند. آیا اگر امریکاییها در ایران مسلط شوند، میان ظریف و زاکانی تفاوت قایل میشوند؟ بنابر این نگاه و هدف ما از بیان آن انتقادها جلبتوجه دولت به این مسائل بود.
دیدگاه تان را بنویسید