نگاهی به پروژههای جنجالی پایتخت؛
قدرت ابر پروژه ها در تخریب شهر
شیوع صدور مجوزهای مغایر با طرح تفصیلی و رواج تغییر کاربریهای غیرمجاز، حوزه ساختوساز پایتخت را به آشفته بازاری بدل کرده است. پروژههایی که تخلفات گسترده و قانونگریزیهای فراوان از جمله تغییر کاربری بر خلاف طرح تفصیلی مصوب، تراکم فروش و تخریب باغات و ابنیه تاریخی جز جدانشدنی آنها بودهاند. این روزها ساخت و سازهای غیرمجاز بلایی است که تهران را گرفتار کرده و نمای زشت با وصله هایی ناجور بر تن این شهر، زیبایی پایتخت را از بین برده است.
اعتمادآنلاین - در سالهای اخیر کمتر نقطهای از شهر تهران از شر ساخت و ساز و به راه افتادن کارگاههای ساختمانی در امان بوده است. ساخت و سازی که شاید در ابتدا تنها به ساخت واحدهای مسکونی محدود میشد، اما چند سالی است میل و عطش سیری ناپذیری برای ایجاد و احداث پروژههای بزرگ مقیاس عمدتا تجاری بوجود آمده است. پروژههای تجاری نظیر ارگ تجاری، مگامال، اطلس مال، پالادیوم، اطلس پلازا و ... و فرهنگی-تجاری نظیر پردیسهای کورش و چهارسو از این جمله هستند. پروژههایی که تخلفات گسترده و قانونگریزیهای فراوان از جمله تغییر کاربری بر خلاف طرح تفصیلی مصوب، تراکم فروشی و تخریب باغات و ابنیه تاریخی جز جدانشدنی آنها بودهاند. این روزها ساخت و سازهای غیرمجاز بلایی است که تهران را گرفتار کرده و نمای زشت با وصله هایی ناجور بر تن این شهر، زیبایی پایتخت را از بین برده است. تخریب باغات، تخریب خانههای قدیمی، تغییر کاربریهای غیرقانونی و ... از جمله آفات جریان مالسازی در شهر تهران بوده است.
به این موارد مزاحمتهای ترافیکی، آلودگی، ازدحام و از بین بردن آسایش و آرامش همسایگان این پروژهها را هم اضافه کنید. اما پروژه های پرحاشیه ساخت وساز زیاد است. ساخت وساز در کوه های غرب تهران نیز در سال گذشته مدتی به تیتر خبرساز رسانه ها بدل شده بود. ارتفاعات البرز در کوههای شمال غرب تهران، بهعنوان محدودهای که بالاتر از «تراز 1800متر» قرار گرفته، در این سال به محل جدید ساختوسازها تبدیل شده است. این در حالی است که طبق مقررات سالهای اخیر مدیریت شهری تهران، هر نوع ساختوساز در زمینهایی با ارتفاع بیشاز 1800 متر از سطح دریا، ممنوع بوده و در این فضاهای مرتفع شهر، به دلیل لزوم رعایت یکسری مسائل زیستمحیطی، صرفا احداث کمربندسبز برای تسهیل جریان وزش باد پاک، مجاز بوده است. اما مشاهدههای فصل های میانی آن هم با چشم غیرمسلح در کوههای شمال غرب تهران بیانگر آن است که تعداد سازههای نهچندان کمطبقه در ارتفاعات غیرمجاز پایتخت، تاحدودی افزایش پیدا کرده است. پیشتر تا نیمههای سال91، در این قسمت از کوههای البرز، فقط یک مجتمع دانشگاهی قرار داشت، اما هماکنون تعداد قابلتوجهی ساختمان دیگر در اطراف این مجتمع به همراه یکسری المان شهری -خیابانهای جدولکشی شده و ...- نیز اضافه شده است و شکل این محدوده از ارتفاعات تهران را به حالت «شبهشهر» تغییر داده است.
به این موارد مزاحمتهای ترافیکی، آلودگی، ازدحام و از بین بردن آسایش و آرامش همسایگان این پروژهها را هم اضافه کنید. اما پروژه های پرحاشیه ساخت وساز زیاد است. ساخت وساز در کوه های غرب تهران نیز در سال گذشته مدتی به تیتر خبرساز رسانه ها بدل شده بود. ارتفاعات البرز در کوههای شمال غرب تهران، بهعنوان محدودهای که بالاتر از «تراز 1800متر» قرار گرفته، در این سال به محل جدید ساختوسازها تبدیل شده است. این در حالی است که طبق مقررات سالهای اخیر مدیریت شهری تهران، هر نوع ساختوساز در زمینهایی با ارتفاع بیشاز 1800 متر از سطح دریا، ممنوع بوده و در این فضاهای مرتفع شهر، به دلیل لزوم رعایت یکسری مسائل زیستمحیطی، صرفا احداث کمربندسبز برای تسهیل جریان وزش باد پاک، مجاز بوده است. اما مشاهدههای فصل های میانی آن هم با چشم غیرمسلح در کوههای شمال غرب تهران بیانگر آن است که تعداد سازههای نهچندان کمطبقه در ارتفاعات غیرمجاز پایتخت، تاحدودی افزایش پیدا کرده است. پیشتر تا نیمههای سال91، در این قسمت از کوههای البرز، فقط یک مجتمع دانشگاهی قرار داشت، اما هماکنون تعداد قابلتوجهی ساختمان دیگر در اطراف این مجتمع به همراه یکسری المان شهری -خیابانهای جدولکشی شده و ...- نیز اضافه شده است و شکل این محدوده از ارتفاعات تهران را به حالت «شبهشهر» تغییر داده است.
یکی از جنجالیترین پروندههای ساختوساز تهران در سال 94، مربوط به ساخت یک هتل در کوههای غرب تهران بود که استارت اولیه انتقاد به نحوه ساخت آن بعد از تخریب طبقه اضافه یکی از پررفتوآمدترین مجتمعهای تجاری در مرکز تهران، در اواخر سال 93 زده شد.هتل اسپیناس پالاس، بزرگترین هتل پنج ستاره ایران با حضور اسحاق جهانگیری معاون اول رئیسجمهور و مسعود سلطانیفر رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری افتتاح شد. هتل اسپیناس پالاس که بزرگترین هتل ایران است در اواخر دوره عمرانی اش، حواشی مختلفی داشت؛ در خرداد ماه پرونده تخلفات آن با وساطت رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ختم به خیر شد. این هتل که مساحت آن 75 هزار متر مربع است در 26 طبقه ساخته شده و اوایل امسال پرونده آن در شورای شهر تهران به خاطر چهار هزار و 770 متر تراکم اضافه باز شد. ابوالفضل قناعتی عضو هیات رئیسه شورای شهر معترض اصلی صدور پروانه ساخت وساز این هتل در غرب تهران بود. او درباره تخلفات این پروژه معتقد بود: اولین تخلف این پروژه مربوط به نصب پلاک شناسه غیرواقعی است. در بررسیهای صورت گرفته مشخص شد پلاک شناسه نصب شده بر روی این پروژه
متعلق به ساختمانی دوطبقه در شهرآرا بوده است که عمدی یا سهوی به این پروژه اختصاص داده شده بود. او با اشاره به بارگذاری غیرقانونی ۳ طبقه اضافه این هتل گفت: این بارگذاری بیش از مصوبه کمیسیون ماده ۵ است. اما پس از توضیحات قالیباف شهردار تهران و وساطت مسعود سلطانیفر، معاون رییسجمهور خرداد ماه امسال پرونده آن بسته شد.
این هتل پنج ستاره در زمان برگزاری سومین اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز که به عنوان محل اقامت پوتین و هیات همراهش انتخاب شد.
یکی دیگر از پروژه های جنجالی ساخت وساز سال 94 به پرونده مجتمع تجاری فردوسی مربوط میشد که اولین اعتراض به نحوه ساخت این پروژه نیز از ماه پایانی سال 93 با انتشار خبری مربوط به احتمال ریزش این ساختمان آغاز شد.
در همین رابطه محمدمهدی تندگویان یکی از اعضای پارلمان محلی پایتخت اواخر سال گذشته از ایمن نبودن سازه یکی از بزرگترین ساختمان های تجاری پایتخت پرده برداشت. او با این تعبیر که هر لحظه امکان ریزش این ساختمان وجود دارد گفت: پروژه تجارت جهانی هیچ گونه نقشه سازهای ندارد و در صورت بهرهبرداری هر لحظه امکان ریزش آن وجود دارد. او عنوان کردکه با همکاری شهرداری تهران روند اجرایی پرونده پروژه تجارت جهانی بعد از 7 ماه متوقف شده است. تندگویان در عین حال با ابراز نگرانی از برخی تعاملات به شهرداری تذکر داد که چرا با وجود آنکه در توقف روند اجرایی این پروژه همکاری دارد اما از سوی دیگر در رسانهها هر روز به اندازه یک نیم صفحه روزنامه، تبلیغ این پروژه انجام میشود و این سیاست یک بام و دو هوای شهرداری باعث اذیت ما و شهروندان شده است. با این وجود پیگیری شورای شهر برای توقف بهرهبرداری پروژه پیش از ایمنسازی آن ادامه داشت تا اینکه اوایل سال جاری تندگویان خبر از رسیدگی تخلفات پروژه فردوسی در کمیسیون ماده 100 را اعلام کرد. نهایتا در روزهای پایانی اسفندماه 94، شهردار منطقه 12 اعلام کرد که بهره برداری از مجتمع تجارت جهانی فردوسی
متوقف شده است. به گفته او این امر در راستای انجام امور محوله قانونی این مجتمع به منظور رفع خطر و پیشگیری از احتمال وقوع حادثه بوده و این تصمیم با استناد به بند ۱۴ ماده ۵۵ قانون شهرداری و سایر موارد قانونی و همچنین اعلام نظر فنی سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران در خصوص عدم اجرای برخی از اجزای استحکام بخش سازهای (تعدادی از دیوارهای برشی) و برخوردار نبودن از ایمنی لازم گرفته شده است. به تازگی نیز محمد مهدی تندگویان، در مورد سرانجام ایمن سازی مجتمع تجارت فردوسی با بیان اینکه حبیب الله بیطرف رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران، طی نامهای اعلام کرد که از نظر نظام مهندسی، بحث ایمنی سازه انجام شده است گفته است که در این نامه آمده است که انجام مابقی پروژه ایمنی منوط به سازه الحاقی جنوبی است که باید اتفاق بیافتد.
از دیگر پروژه های جنجالی پایتخت باید به سازه ای اشاره کرد که هنگام گذر از اتوبان شهید صیاد شیرازی و میدان سپاه در حال ساخت است. سازه فلزی که در نزدیکی عمارت کلاه فرهنگی داخل پادگان ولیعصر (عج) در حال ساخت است و دید و حریم این سازه میراثی را مخدوش کرده است. این سازه با هدف تشکیل ساختمانی واحد برای بسیج اقشار تعریف شده است. این ساختمان موضوع مورد مناقشه چندسال اخیر میان بسیج، شهرداری و سازمان میراث فرهنگی بوده است. ساخت وسازی که به مرور زمان دید کاخ ییلاقی ناصرالدین را که به عنوان یک اثر ملی ثبت شده و حتی تصمیماتی برای مرمت آن گرفته شده بود می گیرد. ماجرای ساخت وساز در این منطقه زمانی داغ می شود که اعضای شورا پس از بررسی متوجه می شوند برای ساخت این سازه هیچ پروانه ای از سوی شهرداری صادر نشده است و به نظر می رسد مبنای آن تفاهم نامه ای میان شهرداری و نیروهای مسلح است. زمین این سازه که با هدف ایجاد ساختمان مرکزی اقشار بسیج مستضعفین و مجتمع کردن این مجموعه در یک مکان ایجاد شده است، در تقسیمات طرح تفصیلی شهر تهران، به پهنه جی۳۲۱ اختصاص یافته است. در این منطقه که به عنوان پهنه «حفاظت فرهنگی و تاریخی» خوانده
میشود، هرگونه ساخت و ساز با مجوز و بر اساس ضوابط سازمان میراث فرهنگی، مجاز است. در پهنههای زیرمجموعه جی۳۲ هرگونه تفکیک ممنوع بوده و فقط در چارچوب طرح های توجیهی مربوطه و تصویب آن در کمیسیون ماده پنج مجاز است. از طرف دیگر با توجه به حضور عمارت تاریخی کلاه فرنگی و عطف به ضوابط ساخت و ساز در اطراف بناهای تاریخی، ساختمان حتی در صورت جواز ساخت میبایست فاصله و ارتفاع مشخصی را رعایت کند.
از دیگر پروژه های پرحاشیه پروژه اطلس پالازا است. زمین ساخت این پروژه، قطعه زمینی 12 هزار متری واقع در محله قیطریه منطقه 1 تهران است که در مجاورت خیابانهای شریعتی، میرزاپور (سهیل)، قلندری و سرتیپی قرار دارد و به شمال اتوبان صدر ختم میشود.
در مشخصات پروژه «شرکت سرمایهگذاری بانک اقتصاد نوین و شرکا»! به عنوان کارفرمای این پروژه ذکر شده است، پروژه 12 هزار متری با کاربری مسکونی که قرار است به استناد مصوبه کمیسیون ماده 5 در سال 90 تبدیل به یازده طبقه شود، هفت طبقه زیرزمین که به پارکینگ اختصاص دارد و چهار طبقه روی زمین که تجاری است و قرار است سینما هم داشته باشد. این گودبرداری در بافت مسکونی فشرده در شمال شهر تهران و در قطعه زمینی به مساحت ۱۲ هزار و ۷۰۰ متر با کاربری فرهنگی- تجاری داده شده و گودبرداری این منطقه نیز ۳۵ متر عمق دارد. گفته میشود پروژه قرار است در ۱۳ طبقه که ۴ طبقه آن روی زمین و ۹ طبقه آن زیر زمین است احداث شود. زمین پروژه اطلس پلازا با متراژ حدودی ٧٥ هزار مترمربع به شرکت ستاره اطلس پارس مجری پروژه مذکور واگذار شده است.
میانه دیماه سال 1393 بود که ماموران شهرداری به پاساژ قدیمی علاءالدین آمدند و برخی از مغازههای طبقه هفتم و منفی سه آن را تخریب کردند. اجرای حکم کمیسیون ماده 100 در خصوص این پاساژ چند روزی بود که از سوی ماموران اجرایی شهرداری و اعضای شورای شهر پیگیری میشد، اما با مقاومتهایی روبهرو بود تا آنکه در یک مانور شبانه برخی از واحدهای طبقه 7 تخریب شد. نخستینبار احمد حکیمی پور نسبت به ساختوساز در طبقه 7 این پاساژ تذکر داد. اما به جای پاسخ به این تذکر مدیران شهری در مراسم افتتاح این طبقه که در نیمه شعبان برگزار شده بود شرکت کردند و روبان آغاز بهکار این طبقه را بریدند. ماهها بعد در یکی از جلسات علنی شورا ابوالفضل قناعتی در صحن علنی شورای شهر تهران از تایید حکم تخریب طبقه هفتم پاساژ علاءالدین خبر داد و سایر اعضای شورا نیز از این حکم پشتیبانی کردند. اما از آن زمان تا بامداد روز جمعه کسی گمان نمیکرد طبقه هفتم پرترددترین پاساژ موبایل کشور تخریب شود. چند روز بعد پس از آنکه صاحبان این پاساژ اعلام کردند مدارکی مبنی بر قانونی بودن این ساخت وساز دارند معاون شهردار در نشستی خبری با رد هرگونه سند اعلام کرد اگر ایمنی در
این پاساژ تامین شود احتمال صدور پروانه ساخت وجود دارد. آن زمان بود که مشخص شد تنها دیوار چند مغازه تخریب شده و تخریب کامل انجام نشده است.شهردار تهران هم از عزل شهردار منطقه بهدلیل تخلفش در این رابطه گفت. پس از نمایش تخریب شهرداری در علاءالدین بارها رسانهها از مدیران شهری خواستار اجرای حکم قلع و قمع این طبقه شدند، اما هربار این اطمینان به آنها داده میشود که این حکم بهزودی اجرایی میشود. مسوولان قضایی هم از این پیگیریهای مدیران شهری حمایت میکردند. پرونده بررسی و اعلام رای نهایی در مورد تخلفات این پاساژ هنوز هم در دیوان عدالت اداری باز است.
دیدگاه تان را بنویسید