مواجهه مجلس دهم با وزیر سه کارته دولت یازدهم
آیا کارت های زرد طیب نیا در فصل جدید فراموش می شود؟
رای بالای نماینده های مجلس به وزیر اقتصاد باعث نشد که بین او و مجلس نهم تنش به وجود نیاید و در همان ماه های ابتدایی تشکیل دولت یازدهم یعنی آذرماه 1392 اولین کارت زرد را از مجلس دریافت کرد و همانطور که وزیری شناخته شد که بیشترین رای اعتماد را در میان وزرای روحانی کسب کرده بود، عنوان اولین وزیری که در دولت یازدهم از مجلس کارت زرد گرفت را نیز از آن خود کرد.
اعتمادآنلاین - علی طیب نیا وزیر اقتصاد دولت یازدهم که مرداد 1392 با 274 رای نمایندگان توانست بالاترین رای مجلس نهم برای کابینه روحانی را بدست آورد، دوشنبه ( 17 خرداد ماه ) در مجلس دهم شورای اسلامی حاضر می شود تا پاسخگوی سوالات نمایندگان مجلس باشد.
حالا گام اول مواجهه مجلس دهمی ها با یکی از وزرای دولت یازدهم است. وزیری که به واسطه سوال بی ربط نماینده های مجلس نهم قصد استعفا داشت، چرا که مجبور شده بود برای پاسخگویی به سوالاتی که به حوزه فعالیت های او مربوط نمی شد به صحن مجلس بیاید. او خود در این رابطه بیان کرده بود: « مجلس درحالی که به استقلال بانک مرکزی تاکید دارد سوال مربوط به این بانک را از وزیر اقتصاد می پرسد و اگر بنا باشد به خاطر پاسخ به این دست سوالات که در حیطه کاری او نیست به مجلس احضار شود، استعفا می دهد.» در نهایت این ماجرا با دلجویی برخی از نمایندگان از طیب نیا باعث شد که او از استعفا انصراف دهد و در دولت حسن روحانی بماند.
اما رای بالای نماینده های مجلس به وزیر اقتصاد باعث نشد که بین او و مجلس نهم تنش به وجود نیاید و در همان ماه های ابتدایی تشکیل دولت یازدهم یعنی آذرماه 1392 اولین کارت زرد را از مجلس دریافت کرد و همانطور که وزیری شناخته شد که بیشترین رای اعتماد را در میان وزرای روحانی کسب کرده بود، عنوان اولین وزیری که در دولت یازدهم از مجلس کارت زرد گرفت را نیز از آن خود کرد.
این پایان ماجرا برای طیب نیا نبود و در 14 بهمن ماه 1393 نیز راهی مجلس شد تا به سوال حمیدرسایی پاسخ دهد که در نهایت دومین کارت زرد را از مجلس گرفت و آخرین کارت زرد او در مرداد ماه 1394 بود که برای پاسخ به سوال مهرداد بذرپاش به مجلس رفت اما در نهایت نتوانست نمایندگان را قانع کند و سومین کارت زرد را نیز دریافت کرد.
هرچند در مجلس نهم شورای اسلامی، تلاش هایی از سوی برخی از افراد و جناح های خاص در مجلس صورت گرفت که طیب نیا استیضاح شود و بعد از اینکه او سه کارت زرد از سوی مجلس نهم دریافت کرد، بذرپاش معتقد بود که استیضاح طیب نیا باید در دستور کار مجلس نهم قرار گیرد اما در آن زمان سید محمدحسن ابوترابیفرد نایب رئیس مجلس در واکنش به این اظهارات گفت که چنین صراحتی در آییننامه مجلس وجود ندارد و حتی با دریافت سه کارت زرد نیز استیضاح وزیر در دستور کار قرار نخواهد گرفت.
اما آیا کارت های زرد دریافتی وزرا از مجلسی که دوره فعالیتش تمام شده است، در مواجهه با نمایندگان مجلس جدید تاثیرگذار است؟ آیا کارت های زرد دریافتی فقط در کارنامه آن وزیر ثبت می شود یا اگر وزیری مانند طیب نیا با وجود اینکه سه کارت دارد واگر از مجلس دهم نیز یک کارت زرد دریافت کند باید استیضاح شود؟
در همین رابطه محمد رضا پورابراهیمی از نماینده های مجلس دهم در پاسخ به «اعتمادآنلاین» در رابطه با کارت های زرد دریافتی یک وزیر گفت: « کارت های زردی که وزیر از مجلس نهم گرفته است تاثیری در مجلس دهم ندارد و این کارت ها نیز مانند طرح ها و لوایحی است که به مجلس فرستاده شده است اما در صحن علنی مطرح نشده و نمایندگان باید دوباره آنها را مورد بررسی قرار دهند.»
او همچنین گفت: « کارنامه وزرا از لحاظ کارت زرد در مواجهه با مجلس دهم سفید می شود.»
پورابراهیمی البته بیان کرد که گرفتن چهار کارت زرد از مجلس برای وزیری، مقدمه استیضاح او است.
ابوالفضل ابوترابی نماینده مجلس دهم شورای اسلامی نیز در گفت و گو با «اعتمادآنلاین» در رابطه با آیین نامه قدیم مجلس شورای اسلامی در رابطه با کارت های زرد بیان کرد که : « در آیین نامه قدیم هر وزیری که سه کارت زرد از مجلس دریافت می کرد برابر بود با یک رای اعتماد برای آن وزیر اما در حال حاضر آیین نامه تغییر کرده است و اگر وزیری از مجلس کارت زرد هم دریافت کند، ملاکی برای استیضاح و رای اعتماد دوباره نیست.»
او افزود: «اگر وزیری حتی چهار کارت زرد هم بگیرد اما دلیل بر استیضاح او نیست بلکه برای استیضاح یک وزیر باید نماینده ای که خواهان این موضوع است، از 10 نفر امضا بگیرد.»
ابوترابی گفت: « این کارت های زرد تاثیر آن چنانی بر استیضاح وزرا ندارد.»
اصل 89 قانون اساسی ساز و کار روشنی درباره نحوه استیضاح را مشخص کرده است و به صراحت در این اصل عنوان شده که نمایندگان مجلس می توانند در مواردی که لازم می دانند وزیر یا هیات وزرا را استیضاح کنند اما استیضاح زمانی در مجلس قابل طرح است که با امضای حداقل 10 نفر از نمایندگان تقدیم مجلس شود.
در آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی نوشته شده است که « پس از طرح استیضاح در جلسه علنی، فقط در صورتی استیضاح از دستور کار مجلس خارج میشود که تعداد متقاضیان استیضاح به کمتر از ده نفر کاهش یابد در این صورت میتوانند دلایل خود را توسط نماینده منتخب خود ظرف پنج دقیقه در جلسه علنی مطرح نمایند. پس از این مرحله چنانچه وزیر درباره استیضاح درخواست صحبت بنماید، با تقاضای کتبی و موافقت رئیس مجلس میتواند حداکثر ده دقیقه در جلسه علنی صحبت کند.» همچنین در ماده 225 این آیین نامه ذکر شده است که « وزیر یا هیأت وزیران موظفند ظرف ده روز پس از طرح استیضاح در مجلس حاضر شوند و توضیحات لازم را بدهند، تعیین وقت استیضاح در مهلت مقرر با پیشنهاد وزیر یا هیأت وزیران و تصویب هیأت رئیسه مجلس در دستور هفتگى قرار مى گیرد. حضور وزیر یا هیأت وزیران در این وقت مقرر الزامى است.»
در جلسه استیضاح، رئیس جمهور نیز می تواند همراه با وزیر یا وزیران مورد استیضاح در مجلس حاضر شود و به دفاع از آنها بپردازد. این موضوع در ماده 226 آیین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی نیز ذکر شده است و نوشته شده است که «حداکثر وقت دفاع از استیضاح براى رئیس جمهور یا چند وزیر پنج ساعت و براى یک وزیر سه ساعت خواهد بود.»
در تبصره این ماده نیز بیان شده است که «وزیر یا وزیران مورد استیضاح مى توانند حداکثر یک ساعت ازوقت دفاع خود را در اختیار یک یا دو نفر از نمایندگان موافق قرار دهند.»
اما در همین آیین نامه داخلی مجلس ذکر شده است که اگر وزیری که قرار است مورد استیضاح واقع شود در مجلس حاضر نشود استیضاح کنندگان مطالب خود را بیان مى کنند و رئیس جلسه اعلام أخذ رأى عدم اعتماد مى کند.
نمایندگان مجلس نهم شورای اسلامی از آغاز دولت یازدهم تاکنون از پاسخ های علی اصغر فانی وزیر آموزش و پرورش، محمدرضا نعمت زاده وزیر صنعت، معدن و تجارت و علی طیب نیا وزیر اموراقتصادی و دارایی (هرکدام 2 بار)، محمود واعظی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، علی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور و رضا فرجی دانا وزیر سابق علوم، تحقیقات و فناوری (هر کدام 1 بار) قانع نشده اند.
دیدگاه تان را بنویسید