روح جدید در کالبد سیاسی
در پستی همچون ریاست مجلس، هرچند علی لاریجانی از کسانی است که در مجموع کارنامه قابل قبولی را در عرصه مدیریت مجلس از خود بر جای گذاشته است، این نوع تغییر بازیگران عرصه سیاست در برخی بازههای زمانی، هم موجب میشود که روح جدیدی در ساختارهای سیاسی کشور دمیده شود و هم به نوعی با خواست عمومی جامعه پیوند بخورد. اما یکی از مهمترین عوامل انسجام سیاسی و اجتماعی ما در واقع اعتماد عمومی است.
اعتمادآنلاین- غلامرضا ظریفیان در یادداشتی برای روزنامه اعتماد می نویسد: ایران، در بستر تاریخ سیاسی خود، مشحون از سیاستمداران بزرگی بوده که بخش اعظمی از حافظه تاریخی جامعه ایرانی را ساختند. این سیاستمداران هرچند نقش مهمی در دوران حضور خود در سیاست داشتند، اما به راحتی از اذهان مردمان ایران زمین رخت بر بستند. شاید تنها دلیلی که بتوان برای این اتفاق برشمرد، عدم تاثیرگذاری در زیست اجتماعی و سیاسی جامعه ما بود. اما دستهای دیگر از سیاستمداران هم بودند که در موقعیتهای مختلفی همچون ریاست مجلس، نمایندگی ملت، نخست وزیری و وزارت و صدارت حضور داشتند و به دلیل ویژگی شخصیتی و عملکردی خود به عنوان نیروهای مصلح و اخلاقی در خاطره جامعه ایران باقی ماندند.
جامعه امروز ایران پس از ٣٨ سال تجربه فعالیت سیاسی متکی بر یک نظام مردمسالار با تجاربی که از گذشته برای خود اندوخته نیازمند سیاستمدارانی است که اعتماد تاریخی جامعه ایران را دوباره احیا کنند. سیاست در جامعه ایران شاهد فراز و نشیبهای زیادی بوده و در برخی عرصهها آلودگیهایی پیدا کرده که منجر به کاهش اعتماد جامعه از عرصه سیاست شده است.
حال با تشکیل مجلس دهم و نزدیک شدن به انتخاب رییس آن، این سوال از اصلاحطلبان مطرح میشود که چرا باید از محمدرضا عارف برای تصدی این منصب دفاع کنیم. با توجه به شرایطی که در کشور ما وجود دارد؛ اعم از شرایط جهانی و داخلی به نظر میرسد که دلیل اصلی همه ما برای این حمایت، ویژگیهای شخصیتی بارز ایشان است. نگاه و کنش اخلاقی او نشاندهنده این اعتقاد است که اخلاق و سیاست میتوانند به عنوان دو همزاد در کنار هم عمل کنند تا جامعه علاوه بر تمشیت امور نوعی کنش اخلاقی را در عرصه سیاست تجربه کند. جامعه ایران برای بازسازی ذهن آشفته خود در عرصه سیاست نیازمند ورود سیاستمدارانی است که از یک سو معتقدند به اینکه باید عرصه تمشیت و مدیریت جامعه را رها نکرد و به شایستگان سپرد و از سوی دیگر بر این امر اعتقاد راسخ دارند که شاخص این عرصه باید حتما با کنش و گزارههای اخلاقی همراه باشد.
نکتهای که میتواند بر اهمیت ریاست عارف بر قوه مقننه کشور بیفزاید، نگاه او به عرصه دانش است. این اجماع در جامعه ما و میان جناحهای مختلف و حتی افکار عمومی وجود دارد که یکی از نیازهای مبرم امروز کشور توجه به توزیع عادلانه ثروت، تولید ملی و کیفیت بخشی به آن است، که در این صورت بهرهوری اقتصاد را در پی دارد. اقتصاد ایران اگر بخواهد موجب تحقق واقعی اقتصاد مقاومتی باشد، نیازمند پشتوانههای حقوقی و تقنینی لازم در مجلس است.
بنابراین چه کسانی میتوانند اقتصاد مقاومتی را با دانش پیوند زنند؟ کسانی که نقش جدیتری در عرصه توسعه علمی داشتهاند. نگارنده معتقد است که محمدرضا عارف که یک کارویژه جدی شخصیتی وی دانش بنیان کردن امور از جمله اقتصاد است و آن را از اولویتهای خود میداند، میتواند مجلس را در نهایت در مسیر تولید پشتوانههای لازم تقنینی برای مقاومسازی اقتصاد و کیفیت بخشی به تولید ملی و افزایش اشتغال و بهره وری در جامعه ما، هدایت کند. نکته بعدی که با هر انتخاباتی به ذهن میرسد، بحث سنتهای الهی است.
یکی از سنتهای مهم خدا که امروزه در دموکراسیها به آن خیلی توجه میشود چرخش بازیگران عرصه سیاست است. در قرآن با این آیه روبه رو میشویم «تلک الایام نداولها بین الناس». این ایام در میان مردم در چرخش بوده و این جزیی از سنتهای الهی است. این سنت الهی تغییر جزیی از خواست عمومی جامعه ما هم هست. در پستی همچون ریاست مجلس، هرچند علی لاریجانی از کسانی است که در مجموع کارنامه قابل قبولی را در عرصه مدیریت مجلس از خود بر جای گذاشته است، این نوع تغییر بازیگران عرصه سیاست در برخی بازههای زمانی، هم موجب میشود که روح جدیدی در ساختارهای سیاسی کشور دمیده شود و هم به نوعی با خواست عمومی جامعه پیوند بخورد. اما یکی از مهمترین عوامل انسجام سیاسی و اجتماعی ما در واقع اعتماد عمومی است.
این اعتماد را میشود با کمک کسانی که از خلوص بیشتری بهرهمندند و نگاه علمیتری به امور اجتماعی و سیاسی دارند بازسازی کرد. اینها همه از عواملی است که در چهره عارف بهتر میتوان جستوجو کرد. در سالیان اخیر به دلیل اینکه فاقد احزاب جا افتاده و ریشهدار در کشور بودهایم، بحث ریاست و انتخابات همیشه به مهمترین مباحث سیاسی کشور تبدیل میشود. احزاب در بسیاری از کشورهای توسعه یافته نقش دولت در سایه را ایفا کرده و کمک میکنند به اینکه دولتهایی که بر سر کار میآیند نیازمند شروع به برنامهریزی جدید و از ابتدا نباشند.
حال که احزاب نقش اصلی را در تولید برنامههای میان مدت و دراز مدت سیاسی ایفا میکنند و ما هم فاقد این ویژگی در جامعه هستیم به نظر میرسد که میتوانیم برای نخستین بار مجلسی داشته باشیم که دارای یک برنامه روشن و دراز مدت در عرصه مدیریت باشد. اما یکی از مهمترین اثراتی که انتخاب عارف به عنوان ریاست مجلس میتواند در جامعه سیاسی ایران ایجاد کند، عقیم کردن پروژه اصلاحات هراسی است؛ پروژهای که مدتهای زیادی است که عدهای تلاش کردهاند آن را تولید کرده و اصلاحات را در برابر همگان قرار دهند. در حالی که اصلاحات همواره از فعالترین نیروهای این نظام بوده و اصول بنیادین آن عدالت، آزادی و اسلامی بودن است. در مجموع تصور نگارنده این است با حضور کسانی که برای ریاست مجلس کاندیدا بوده و از صلاحیتهای لازم هم برخوردار هستند، جامعه ایران نیاز به گام به پیش دارد. بدون اینکه بخواهیم بزرگنمایی در نشان دادن چهره شخصیتها داشته باشیم اما نیاز به تغییر و پیوند میان اخلاق و سیاست و دستیابی به توسعه علمی برای توسعه اقتصادی، بیشتر در شخصیت دکتر عارف قابل جستوجو است.
*غلامرضا ظریفیان
دیدگاه تان را بنویسید