آتشبس سراسری روی کاغذ
روسیه و امریکا به توافق جدیدی در خصوص سوریه رسیدند
«روسیه و امریکا به توافق رسیدند.» سرفصل خبرهای روز گذشته در خصوص سوریه با همین جمله گره خورده است. جان کری، وزیر امور خارجه امریکا به مدت یک روز و نیم در پاریس ماند و رایزنیهای فشردهای را در خصوص پرونده سوریه با همتاهای خود از برخی کشورهای منطقهای و اروپایی پیش برد.
اعتمادآنلاین- همه خبرها و تصمیمگیریها باز در حد حرف و ادعاست و از ضمانت اجرایی چندانی برخوردار نیست. جان کری در رویارویی با خبرنگاران در پاریس اعلام کرد که یک آتش بس بادوام و سراسری در سوریه جایگزین موقت و محله به محلهای خواهد شد که از ماه فوریه با میانجیگری روسیه و امریکا در سوریه برقرار شده بود اما عملا ره به جایی نبرد. سخن گفتن از آتشبس سراسری در حالی صورت میگیرد که جامعه جهانی حتی در پیشبرد آتشبسهای موقت هم موفق عمل نکرده است. همزمان با این اظهارنظر کری در پاریس، در دمشق دولت به مدت ٤٨ ساعت آتشبس را تمدید کرد. جانکری که گویا متوجه فقدان بازوی لازمالاجرایی برای به صحنه عمل آوردن این توافق جدید بود در بخشهایی از پاسخهای خود به خبرنگاران تاکید کرد که اگر این توافق مورد حمایت طرفین سوری قرار نگیرد، به خودی خود مفهوم چندانی ندارد. جان کری بعد از دیدار با برخی از همتاهای خود در مذاکرات سوریه و در حالی که نماینده جریان معارضه هم در این جلسه حضور داشت گفت: اینها کلمات روی کاغذ است و به فرماندهان سوری و طرفهای مربوطه در سوریه بستگی دارد.
جان کری در بخشهایی از مصاحبه مطبوعاتی خود گفت: این وظیفه و مسوولیت ما است که از پایبندی مخالفان به آتشبس در سوریه اطمینان حاصل کنیم. روسیه و ایران نیز مسوولیت تضمین پایبندی نظام سوریه به آتشبس را برعهده دارند. پس از مذاکراتی که حدود چند ساعت طول کشید روسها توضیح دادند این همان مسیری است که آماده رفتن در آن هستند. تجربه بزرگترین برهان و دلیل خواهد بود.
با برگزاری نشست پاریس در خصوص سوریه، وزیر خارجه فرانسه، فدریکا موگرینی مسوول سیاست خارجه اتحادیه اروپا و وزیر خارجه آلمان و دیگر مقامات از متن بیانیه مشترک روسیه و امریکا در زمینه تعهدات گروهها تقدیر کردند. فدریکا موگرینی این بیانیه را مثبت ارزیاب کرد و تاکید کرد که این درخواست تنها روسیه نیست بلکه درخواست تمامی شرکتکنندگان در نشست است و وزیر خارجه فرانسه نیز گفت: مهم این است که این بیانیه اجرایی شود.
روزنامه الشرق الاوسط نیز در گزارشی در خصوص نشست پاریس نوشت: شرکت کنندگان در نشست پاریس از هیات عالی مذاکرات خواستند به طور جدی مخالفان میانهرو را از مواضع جبهه النصره دور نگه دارد و ریاض حجاب نیز متعهد به آن شد. نشست پاریس حمایت خود را از مخالفان سوریه و برقراری آتشبس فراگیر در سوریه اعلام کرد و متعهد شد به راهحلی براساس بیانیه ژنو یک و قطعنامه ٢٢٥٤ دست یابد.
همزمان با این تحولات در پاریس «احمد سعود» فرمانده ارشد گروه معارضان مسلح سوریه از ارتش آزاد سوریه که تحت حمایت امریکاست اعلام کرد که این گروه از احیای آتشبس ملی در سوریه حمایت میکنند اما در ادامه مدعی شد که بعید است دولت اسد به آن پایبند باشد. امریکاییها در حالی تلاش میکنند حرف خود در لزوم آتشبس فراگیر در سوریه را به کرسی بنشانند که بر اساس برخی گمانهزنیهای رسانهای، حاکی از آن است که روز ١٧ مه، تاریخ احتمالی برگزاری مذاکرات سوریه است. آتش بس در شرایطی به اصلیترین مساله بازیگران متفاوت درگیر در پرونده سوریه بدل شده است که به نظر میرسد اصلیترین دلیل امتناع مخالفان دولت مرکزی از تفاهمهای اولیه با دولت بر سر میز مذاکرات هم سرنوشت بشار اسد باشد.
در حالی که جان کری از توافق روسیه و امریکا در خصوص تغییر وضعیت آتشبس در سوریه خبر داد اما نماینده روسیه در نشست پاریس حضور نداشت. نشستی که به نظر میرسید اختصاصی نیروهای منطقهای و فرامنطقهای مخالف بشار اسد و جریان معارضه بود. جان کری در مدت زمان حضور در پاریس چندین بار تلفنی با سرگئی لاوروف همتای روس خود صحبت کرد. پیش از اعلام خبر حصول این توافق جدید، یک مقام وزارت امور خارجه امریکا در دیدار با خبرنگاران ابراز امیدواری کرده بود که آتشبسهای محلهای که در حال حاضر حلب و لاذقیه را شامل شده است به سرتاسر سوریه تسری پیدا کند. هنوز مشخص نیست که نتیجه نشست پاریس با وجود آنکه دورنمای جذابی برای پرونده سوریه دارد به کجا خواهد رسید. مساله توافق بر روی کاغذ برای سوریه با تحولات میدانی در این کشور کاملا متفاوت است. قریب به سه سال است که بازیگران منطقهای و فرامنطقهای در خصوص بحران سوریه به تصمیمهایی در اتاق مذاکره میرسند اما در صحنه عمل از اجرایی شدن این توافقها خبری نیست. امریکاییها میگویند در مناطقی که در چندهفته اخیر شاهد برقراری آتشبس بودهاند، روند خشونت کاهش سریعی داشته است اما منطقهای مانند حلب
همچنان از ناآرامیهای فراگیر رنج میبرد. روسیه هنوز در خصوص اینکه آیا دولت بشار اسد از این طرح استقبال کرده یا خیر، خبری منتشر نکرده است. با اینهمه روسیه میگوید که با دولت سوریه همه نوع همکاری خواهد داشت تا تعداد و حجم حملات به مناطق غیرنظامی نشین یا مناطقی را که مخالفان حاضر در آن به آتشبس مقید هستند را کاهش دهد.
دورنمای مذاکرات صلح در سوریه در هالهای از ابهام قرار گرفته است. توافق نسبی ١٠ هفتهای میان دولت و مخالفان فضای مانوری را برای سازمان ملل و پیشبرد مذاکرات به وجود آورده است اما در ماه گذشته، هم دولت و هم مخالفان یکدیگر را به نقض آتشبس متهم کردهاند. برخی منابع غربی ادعا میکنند که دولت بشار اسد پس از پیروزیهای میدانی در میز مذاکرات حاضر به امتیازدهیهای چندان به مخالفان نیست و این در حالی است که در چند دور اخیر مذاکرات این طرف مخالف بوده که میز مذاکره را ترک کرده است.
تجدید دیدار کری با الجبیر
جان کری در مدت زمان حضور در پاریس با عادلالجبیر، همتای سعودی خود نیز دیدار و رایزنیهایی داشت. وزارت امور خارجه امریکا با انتشار بیانیهای خبر این دیدار را علنی کرد. بر اساس این بیانیه رسمی، در این دیدار دو طرف به گفتوگو درباره مسائل امنیتی و سیاستهای مقابله با تروریسم در خاورمیانه پرداختند. یکی از اصلیترین سوژههای این دیدار علاوه بر بحث در خصوص سوریه، رایزنیهای دو وزیر در مورد مذاکرات صلح یمن بوده است. مذاکراتی که در حال حاضر در کویت دنبال میشود و به گفته نماینده سازمان ملل در این پرونده، هنوز پیشرفت خاصی در آن صورت نگرفته و دو طرف بر سر دوراهی شکست یا ادامه رایزنیها قرار دارند. جان کری در این دیدار از آنچه «نقش کلیدی» عربستان در مقابله با تروریسم و شاخه القاعده در یمن به طور خاص دانست، قدردانی کرد.
همزمان عادل الجبیر در پاریس در گفتوگو با خبرنگاران گفت: شرکتکنندگان نشست پاریس به بررسی آخرین راهکارهای حمایت از مخالفان سوریه پرداختند و تاکید کردند هر تصمیمی که این گروه میگیرد باید به آن پایبند بود. تمامی گروهها باید به آتشبس و ورود کمکهای انسانی به سوریه بدون هیچ شرطی متعهد باشند و ما همچنان متعهد به دوره انتقالی بدون حضور اسد هستیم.
دیدگاه تان را بنویسید