*زمانی که در جوانی به حوزه علمیه رفتم و طلبه شدم، مسالهای که به ما می گفتند این بود که «پرسش، نردبان ترقی در علم است» و در آن زمان، فضا به گونهای بود که طلبهها با پرسش، استاد را در مضیقه میگذاشتند. در آن زمان من در منزل اخوان مرعشی ساکن بودم که در مقابل منزل امام(ره) قرار داشت. گاهی اوقات که امام(ره) برای درس دادن و یا برای رفتن به حرم از خانه خارج میشدند، من هم از خانه خارج میشدم و همراهشان میرفتم و در راه، از ایشان بسیار سوال میپرسیدم و امام(ره) هم بسیار علاقهمند بودند که طلبهای سوال بپرسد و بسیار خوب پاسخ میگفتند. به نظرم سوال، بسیار ارزشمند است و جواب دادن به سوال هم وظیفه هر عالمی است و فکر میکنم اگر این عادت را در هر جایی که استاد و شاگرد به هر نوعی هستند تبدیل به یک رسم کنیم، باعث پیشرفت جامعه میشویم. لذا زمانی که در طرحی یا گزارشی را به من تحویل میدهند، از ابعاد مختلفی که از آن اطلاع دارم، پرسوجو میکنم یا از بخشهایی که نمیدانم، علاقهمندم که بپرسم یا در جایی که میخواهم صداقت گزارشدهنده را ارزیابی کنم، سوال میپرسم. بارها به من گفتهاند که بسیاری از مسئولان وقتی میخواهند
گزارشی پیش من بیاورند، قبل از ارائه گزارش، بسیار مطالعه میکنند تا در زمان ارائه گزارش، دچار مشکل نشوند.
*در اوج تحریمها، دانشجویان ایرانی اجازه تحصیل رشتههای مهم و حساس را در دانشگاههای معتبر جهان نداشتند و باب علوم پیشرفته به روی ما بسته بود. بیدلیل نیست که میگویند تحریمها به گسترش علم ضربه میزند. البته نمیتوان منکر این مساله شد، کسانی که در داخل سعی در جبران این کمبودها را داشتند کارهای خوب و ارزشمندی انجام دادند. بسیاری از دستاوردهای نظامی حال حاضر ما در دوران جنگ که نیاز به سلاحهای پیشرفته داشتیم و تحریم واقعی بودیم و دور زدن تحریم برای ما مقدور نبود، شکل گرفت.
*در حال حاضر با توافق ژنو که انشاا... پرونده هستهای بسته شد و بهانهگیریهای غربیها به پایان رسید، به نظر من چند مساله برای دنیا روشن شد. اول اینکه ما اهل ماجراجویی در دنیا نیستیم. دوم اینکه متوجه شدند که پیشرفت برنامه هستهای ما برای تولید بمب نبوده و قصد ما پیشرفت در کاربردهای غیرنظامی بوده است.
*برای تولید آب سنگین که ماده باارزشی است و آمریکا قصد خرید آن را از ما دارد، اواخر دوره ریاست جمهوری بنده سه نفر از محققان کشور به کمک یک مشاور خصوصی روس، طرح آن را آماده کرده و برای من آوردند. من به نظرم رسید که این طرح بعد از تمام شدن دوره ریاست جمهوری من ممکن است روی کاغذ باقی بماند، بنابراین بدون تشریفات و به سرعت ۲۵ میلیون دلار به این طرح در سازمان انرژی اتمی اختصاص دادم و بعد از چند سال این طرح به نتیجه رسید. در مورد غنیسازی اورانیوم این مساله به هیچ عنوان در کشور ما وجود نداشت و واقعا این کار را از صفر شروع کردیم. تعدادی سانتریفیوژ کارکرده را با نقشههای آن از پاکستان خریداری و با آنها این کار را شروع کردیم و الان به این مرحله رسیده است. آنها با مشاهده این پیشرفتها متوجه شدند که اگر فکر ساختن بمب را داشته باشیم میتوانیم این کار را انجام دهیم، بنابر این یکی از اهدافشان در این قرارداد [برجام] این بود که بین تصمیم ایران تا اجرای آن یک ساله فاصله ایجاد کنند تا در این بین بتوانند کاری انجام دهند. از طرف دیگر زمانی که دیدند ما آمادهایم با تعهد دادن در مورد کارهای غیرصلحآمیز، بخش صلحآمیز برنامه
هستهای را ادامه دهیم، جلو آمدند و در حال حاضر دستمان در بخش صلحآمیز باز است و میتوانیم اورانیوم تولید کنیم و به فروش برسانیم و یا اینکه مواد اولیه را که در ایران محدود است از دیگران خریداری کنیم.
*به خاطر ترسها بابهای زیادی از کارهای فنی و علمی و تحقیقاتی به روی ما بسته شده بود، در حالی که حق طبیعی هر کشوری است که از مواهب صلحآمیز هستهای استفاده کند. به هر حال اگر تحریم وجود نداشت، در علوم پیشرفتهای مانند لیزر و یا نانو که در موارد متعدد کاربرد دارند پیشرفتهای بیشتری میداشتیم، کما اینکه در حال حاضر هم، پیشرفتهایی کردهایم، اما کافی نبوده است و برجام میتواند این راه را برای ما باز کند.
در همین مدتی که هیاتهای اروپایی به ایران سفر میکنند، از ما میخواهند دانشگاه آزاد در آن کشورها دفتر یا شرکتی ایجاد نماید تا به تبادل استاد، دانشجو و تحقیقات بپردازیم. من فکر میکنم به کمک این توافق راه بزرگی باز شد، فقط مساله فروش نفت نیست و ما میتوانیم از ظرفیت دنیا استفاده نماییم. برای مثال از سالها قبل طرحی در دنیا مطرح بوده که به آن «توکامَک» گفته میشود. در این طرح به جای شکافت هستهای از گداخت و یا جوش هستهای [همجوشی هستهای] برای تولید انرژی و دما و حرارت استفاده میشود؛ روشی که در خورشید برای تولید انرژی انجام میشود. در زمان رژیم شاه دستگاهی از شوروی خریداری شده بود که من بعدها، برای بازدید آن رفتم که به صورت نمایشی در حد جرقهای خیرهکننده در نقطهای این کار را انجام میداد. البته کار در دستگاه «توکامک» محصورسازی پلاسماست و برای ایجاد تعادل پایدار پلاسما بر مبنای محصورسازی مغناطیسی طراحی شده است. این مساله مدتها در ذهن من بود، تا اینکه به دانشگاه آزاد گفتیم که این مساله را دنبال کند و دانشگاه آزاد توانست در این علم، خیلی پیشرفت کند. در دنیا به دلیل هزینه بالای انجام این کار، ۹ کشور به
کمک هم در حال ساخت اولین نیروگاه با این تکنولوژی در فرانسه هستند و قرار است تا سال ۲۰۲۱ این نیروگاه وارد مدار شود و این انرژی با نام «ایتر» شناخته میشود. به دلیل پیشرفت های ایران در این زمینه و به طور خاص، رسما از دکتر قرآننویس، دکتر امراللهی و دانشگاه آزاد برای حضور در جمع خود دعوت به عمل آوردند و قرار است در اولین نیروگاهی که ساخته میشود، ایران نیز شریک باشد و برای یادگیری این تکنولوژی ما هم یک نیروگاه یک مگاواتی به کمک این تکنولوژی در ایران بسازیم. زمانی کل این ماجرا نتیجه داد که توافق هستهای منعقد شد. اگر بتوانیم به این تکنولوژی برسیم، بزرگترین دستاورد علمی و اقتصادی است که به دست ما رسیده است یا در پلاسما که همزاد این رشته است، در دانشگاه آزاد این تکنولوژی را به نتیجه رساندیم و به کمک آن می توانیم زبالههای عفونی که در هیچ صورتی قابل پاکسازی نیستند انرژی بگیریم و پسماند سالمی در انتها باقی بماند. در این مورد، ما در دانشگاه علوم و تحقیقات توانستیم تا ۶۰۰۰ درجه حرارت از پلاسما تولید نماییم و قرار است بهصورت یک پایلوت، نیروگاه یک تنی در آمل احداث کنیم و بعد به نخستین مرکز ۱۰۰ تنی تبدیل شود که
از زبالههای آن انرژی تولید کنیم. با توافق هستهای و تصویب برجام، راهها برای سرعت دادن به کارها باز شده است و شاید بتوانیم به این وسیله، دانشمندان خود را از سراسر دنیا جذب و از آنها که سرآمد نخبگان جهان هستند، استفاده کنیم.
*خانمها ثابت کردهاند که حرفهای گذشتگان که میگفتند خانمها مغز کوچکتری نسبت به مردها و قلب بزرگتر و رئوفتری دارند، غلط است. آنها توانستند در مسابقات دانشگاهی از آقایان پیشی بگیرند و این مساله جدی است و حتی به دلیل اینکه به نظر میرسد تعداد ورود آقایان به دانشگاهها در حال کم شدن است، حرفهایی برای سهمیهبندی رشتهها وجود دارد. به نظرم خانمها و آقایان زمینه تحصیل و تحقیق بسیار بالایی دارند و با توجه به شرایط زندگی اسلامی که الان در خانوادهها وجود دارد معمولا خانمها مسئولیت مالی ندارند، اما آقایان از جوانی باید به دنبال کار باشند و به دلیل نبود چنین مسئولیتی به دوش بانوان این فرصت برای آنها وجود دارد، تحقیق و کار بیشتری انجام دهند و پیشی بگیرند. در دانشگاه آزاد اسلامی محققان بزرگی از خانمها وجود دارند و برای من بسیار روشن است که در سالهای نزدیک، محققان برجسته از خانمها در کشورمان خواهیم داشت. دلیل خالی بودن جای این محققان در سالهای پیشین، وارد نشدن گسترده خانمها در این زمینه بوده و با این حضور گسترده در سالهای اخیر، استعدادهای درخشان آنها در سالهای آینده بیشتر خودنمایی خواهد کرد.
*میخواهم به جوانان بگویم که آینده کشور مال آنهاست؛ چرا که مسئولان حال حاضر کشور مسن شدهاند و جوانان با وسعت در حال وارد شدن هستند. از الان خودشان را آماده کنند تا کشورشان را جز پیشتازان دنیا بسازند؛ الحمدالله اساتید بسیار خوبی در داخل و خارج کشور داریم و با این سیاست دولت برای تعامل با دنیا، می توانند از شرایط استفاده نمایند و خودشان را برای جهش بزرگ کشورشان آماده نمایند. جوان باید از فرصتهای علمی استفاده نماید و خوشحالیم که جوانان ایرانی در هر مقطع از تاریخ خوش درخشیدند و الان زمان درخشش آنها در علم و دانش و تکنولوژی است.
دیدگاه تان را بنویسید