رادیو و حذف شخصیتهای سیاسی اول انقلاب
ظرفیت شهرستانها برای رادیو مرکزی در دهه اول انقلاب، ظرفیت مهمی بود که منجر به راهاندازی دفتر شهرستانها در رادیو شد. یکی از ظرفیتها وجود نیروهای فکری و انقلابی مقیم در شهرستانها در اندازه ملی بود. در ابتدای این خاطرات باید توضیح داد که در فضای بسته و غیر شفاف آن دوران، مسوولان و برنامهسازان رادیویی که در انقلاب هم نقش داشتند و در اعتصابات شرکت کرده بودند و برای خودشان حق قایل بودند، تصور میکردند رادیو مال همه گروههاست و به همین دلیل هر کس سابقه مبارزه با رژیم گذشته داشته یا چپ بوده یا کتاب ممنوعالانتشار داشت یا ممنوعالشعر و ممنوعالتصویر بوده یا در نزدیکیهای انقلاب از خود در راهپیماییها حضور و ظهور بیشتری نشان داده، باید دعوت شود تا از آنها در برنامههای رادیویی استفاده شود.
اعتمادآنلاین- تاریخ شفاهی محمدعلی ابطحی
خبر سخنرانیهای شهرستانها هم به تهران میرسید و طبعا توقع میرفت که در سطح ملی از آنها استفاده شود. نمونه بارز آن سخنان مرحوم استاد محمدتقی شریعتی، پدر دکتر شریعتی بود که زمانی که من هنوز مدیر برنامههای رادیو تلویزیون مشهد بودم، از ایشان درسهایی از نهجالبلاغه ضبط میکردیم و در مشهد پخش میکردیم که آوازه آن به تهران رسیده بود.
از سویی در شهرستانها از افرادی استفاده میکردند که بر اساس قاعده اینکه انقلاب مال همه گروههای مبارز علیه رژیم بود، حضور آنها غیرطبیعی نبود. مثلا استفاده از احسان طبری در رادیو تلویزیون رشت یا فریدون توللی در شیراز کاری غیرعرف به نظر نمیرسید. اساسا تودهایها چهرههای رسانهای زیادی داشتند که یا شاعر یا داستاننویس و دستاندرکار ادبیات بودند و خوشبیان و حرف بودند و زمینه حضور آنان در تلویزیون فراهم بود. از سوی دیگر چهرههایی در بعضی شهرستانها در رادیو حضور پیدا میکردند که بعضا در رژیم گذشته همکاریهای فرهنگی با آنان داشتند یا روحانیونی که یا با منش امام خمینی مخالف بودند یا بیتفاوت بودند که در قالب اصطلاحات آن روزها با عنوان انجمن حجتیهای از آنان یاد میشد که در میان اعضا و هواداران آن انجمن در همه شهرستانها سخنوران دینی زیادی بودند. روز به روز که روحانیون و اطرافیان امام خمینی نقش بیشتری پیدا میکردند این شکاف و درگیری بیشتر میشد. این مساله در مورد روحانیون نیز وجود داشت. به صورت طبیعی در رادیوی بعد انقلاب یا در رادیوی بعضی شهرستانها سخنرانانی را به رادیو فرا میخواندند که بنا به اصطلاح
انقلابیون مذهبی آن دورانها مرتجع، واپسگرا و غیر انقلابی بودند. نیروهای انقلابی خط امامی آنان را نمیپذیرفتند و معتقد بودند این شخصیتهای سیاسی و حتی مذهبی باید در انزوا قرار گیرند تا جریان انقلاب منحرف نشود و خط مترقی امام میداندار باشد.
در این موارد بعضی از روحانیون که طرفداران امام در قبل انقلاب بودند و عمده آنها در مصدر امور قرار داشتند، نسبت به حذف و طرد نیروهای غیرانقلابی و حضور آنها در صداوسیما حساسیت بیشتری نشان میدادند. البته پیدا کردن همین معیار که چه کسی انقلابی بوده است و چه کسانی نبودهاند، خود مشکل مهمی بود. بعضیها بودند که در انقلاب ۱۳۵۷خیلی فعال بودند و به همین دلیل مورد شناخت قرار گرفته بودند.
نتیجه آن تغییرات این شد که نه تنها دایره ورود افراد به پشت آنتن صدا وسیما مدام محدود شد، بلکه در جریانات سیاسی رسمی هم رادیو تلویزیون طرفدار جناح حزب جمهوری اسلامی آن روز بود و رادیو تلویزیون در برابر چهرههایی مثل بنیصدر در دوران ریاستجمهوریش، قرار داشت. در آن دوران آقای عبدالله نوری، مدیر پخش خبر بود. این اتفاق البته بیشتر در حوزه اخبار سیاسی بود و کمکم به حوزههای دیگر، منجمله ادبیات هم رسوخ کرد. رادیو تلویزیون از ابتدای انقلاب که در پی دست به دست شدنهای متعدد در اختیار حزبالله آن روزها قرار گرفته بود، بیشترین نقش را در به انزوا کشاندن نیروهای غیرخودی به تعریف آن روزها داشت. مخالفان سریع از حوزه صدا وسیما و پخش خطابهها و خبرها حذف شدند.
با گروگانگیری و ماجرای سفارت امریکا، عملا رادیو و تلویزیون در اختیار دانشجویان خط امام قرار گرفت و دولت موقت مهندس بازرگان سقوط کرد و پس از آن به صورت مرتب دانشجویان علیه افراد حقیقی و نهادهای حقوقی در رادیو تلویزیون افشاگری میکردند و همین شیوه در دوران بنیصدر در رادیو تلویزیون وجود داشت. وقتی من مدیر رادیو شدم، مساله استفاده از نیروهای غیرهمسو با خط امام دیگر مطرح نبود.
برای مطالعه و بررسی آخرین اخبار و تحلیلها به کانال اعتمادآنلاین در
«روبیکا» و
«بله» مراجعه کنید.
دیدگاه تان را بنویسید