سید محمدعلی حسینی در گفتوگو با «اعتماد»:
ایتالیاییها و اروپا مانع از کارشکنیهای مغرضانه امریکا شوند
نخستین سفر یک مقام عالیرتبه اروپایی به ایران، با سفر امروز متئو رنتسی، نخستوزیر ایتالیا به تهران صورت میگیرد و این در حالی است که نخستین سفر دوجانبه حسن روحانی به اروپا هم از رم آغاز شد. فدریکا موگرینی،مسول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز روز شنبه به ایران میآید تا ایران و اروپا فصل جدید همکاریهای خود در عرصههای مختلف را مورد بررسی قرار دهند.
اعتمادآنلاین- در خصوص سفر نخستوزیر ایتالیا به تهران و تاثیر این سفر در گسترش روابط دو کشور، گفتوگویی با "سید محمدعلی حسینی"، سفیر سابق ایران در ایتالیا و سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه داشتهایم که مشروح آن در ادامه میآید.
بیش از دو ماه از حضور روحانی در ایتالیا میگذرد. نخستوزیر ایتالیا با سفر امروز نخستین مقام عالیرتبه اروپایی است که در سال جدید به تهران میآید. چرا دولت ایتالیا در پس دادن دیپلماتیک دید و بازدید روحانی از رم تا این اندازه عجله به خرج میدهد یا به بیان دیگر دلیل این اشتیاق رم چیست؟
البته در ماههای اخیر، شاهد موج نسبتا گستردهای از هیاتهای دولتی و بخش خصوصی و صاحبان صنایع و تجارت اروپایی به کشورمان بودهایم اما علت اصلی اشتیاق اروپاییها و از جمله ایتالیاییها را میتوان مزیتهای بالقوه و بالفعل ایران دانست که از ابعاد مختلف جذابیت لازم را برای آنان فراهم کرده است. موضوعاتی نظیر امنیت، حمل و نقل آسان، دسترسی به آبهای آزاد، همسایگی با ١٥ کشور و امکان حضور آسانتر در کشورهای آسیای مرکزی و همچنین بازار پرجمعیت و پررونق ایران و زمینههای سرمایهگذاری پرسود در کشور از جمله این دلایل هستند. عامل مهم دیگر، محرومیتهای چند ساله اروپاییها از بازار ایران به واسطه تحریمهای غیرقانونی شورای امنیت و تحریمهای یکجانبه امریکا و اتحادیه اروپایی است که موجب شد در چند سال گذشته، شرکتهای کوچک و بزرگ اروپایی و بالطبع ایتالیایی از حضور در بازار کشورمان محروم شوند. به عنوان نمونه در سال ٢٠١١، حجم مبادلات تجاری ایران و ایتالیا به ٢/٧ میلیارد یورو رسید در حالی که در سال جاری این میزان به ٦/١ میلیارد یورو کاهش یافته است. این مساله در رابطه با سایر کشورهای اروپایی نیز کم و بیش صدق میکند و از آنجایی که
میزان بسیار بالایی از فعالیتهای اقتصادی این کشورها، توسط شرکتهای کوچک و متوسط صورت میگیرد و از طرفی، قدرت تحمل و انعطاف آنها نیز کم است بنابراین دچار خسارت و زیان فراوانی میشوند. در مجموع میتوان گفت فرصت و فضای مساعد فعلی موجب ایجاد اشتیاق و انگیزه تازهای در طرف مقابل شده است تا بار دیگر به بازار ایران بازگردند و فرصتهای از دست رفته را جبران کنند.
امروز نخستوزیر ایتالیا و شنبه هم موگرینی به تهران سفر خواهند کرد و این سفرها نشانه عزم اروپا برای نزدیکی به ایران در روزهای پسابرجام است و این در حالی است که به گفته مقامهای مختلف وزارت امور خارجه، امریکا هنوز در اجرای برخی تعهدهای خود در قالب برجام کاهلی میکند. آیا اروپاییها با این رفت و آمدها و قراردادهای سیاسی در حال فاصلهگیری سریع از واشنگتن در مقابله با ایران هستند؟
امیدواریم کشورهای اروپایی نسبت به گذشته، سیاستهای مستقلتری نسبت به واشنگتن درباره ایران اتخاذ کنند. این سفرها البته میتواند به عنوان یکی از نشانههای عزم جدی اروپاییها برای عادیسازی روابط سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و... با ایران و جبران گذشته باشد. نکته مهم اینکه امضای توافقنامهها و یادداشتهای تفاهم، امر بسیار موثر و مهمی در ارتقای روابط فیمابین است و بسترهای قانونی لازم را فراهم میکند اما این امر به تنهایی کافی نیست. مهمترین عاملی که موجب میشود دستاوردهای این سفرها و توافقات ملموس شوند و ملتهای دو کشور تاثیرات آنها را مشاهده کنند، برقراری روابط روان و آسان مالی و بانکی با طرفهای خارجی است. این موضوع بسیار مهمی است که امروزه اگرچه گشایشی حاصل شده ولی با اما و اگرهایی همراه است که مقامات امریکایی نیز نقش مهمی در بهانهجویی و بهانهتراشی در عدم برقراری این روابط ایفا میکنند. انتظار ما از طرفهای اروپایی که ازروند مذاکرات و تعهدات برجامی خود و امریکا به خوبی مطلع هستند، این است که شیوههای مناسبی را در نظر بگیرند تا این موانع، رفع و مراودات بانکی و مالی حالت عادی پیدا کند و زمینه حضور موثرتر بخشهای
دولتی و خصوصی طرفین که تامینکننده منافع مشترک و متقابل ایران و اروپا است، فراهم شود.
جایگاه ایتالیا در عرصه سیاسی اتحادیه اروپا کجاست؟
ایتالیا جمعیتی بالغ بر ٦٠ میلیون نفر دارد و از موقعیت استراتژیکی مهمی در منطقه اروپا و شمال آفریقا برخوردار است. سوابق تمدنی و فرهنگی این کشور و عضویت در بسیاری از سازمانهای بینالمللی و منطقهای و همچنین حضور واتیکان که دارای نفوذ معنوی و سیاسی بسیاری در کشورهای مختلف اروپایی و غیراروپایی است در این کشور و ارتباط نزدیک با آن موجب شده تا ایتالیا در موقعیت ممتازی از لحاظ سیاسی در اتحادیه اروپا قرار گیرد. علاوه بر این، ایتالیا سومین قدرت اقتصادی در حوزه یورو و چهارمین قدرت اقتصادی اروپا و عضو گروه هفت کشور برتر صنعتی و همچنین گروه ٢٠ هستند که این عوامل نیز موجب شده تا جایگاه آنان در اتحادیه اروپا تقویت شود.
چه مسائلی موجب جذابیت بازار ایران برای حضور ایتالیاییها در کشورمان شده است؟
درباره بخشی از این جذابیتها توضیح دادم اما زمینههایی نظیر سابقه طولانی دو کشور در حوزه همکاریهای تجاری و فعالیتهای اقتصادی موجب شده تا ظرفیتهای تازهای برای همکاری دو کشور و حضور آنها در جمهوری اسلامی ایران و حضور ما در ایتالیا فراهم شود. مکمل بودن اقتصاد دو کشور نیز در این رابطه عامل تاثیرگذاری است. همچنین موضوع مهم امنیت کشور، موقعیت استراتژیک و نقش و جایگاه ایران در منطقه و همچنین ظرفیتهای متعدد و متنوع دیگر مانند همکاری در حوزه انرژی، پتروشیمی، گردشگری، فرهنگی و هنری، باستانشناسی، محیط زیست، حمل و نقل و خودروسازی نیز از جمله عوامل موثر در این خصوص است.
تاکنون همکاریهای تهران و رم در رابطه با بحرانهای منطقهای و از جمله بحران سوریه و عراق چگونه بوده است؟
مشورتها و رایزنیهایی درباره بحرانهای منطقهای ازجمله بحران سوریه و عراق و تحولات افغانستان و همچنین نگرانیها و تهدیدهای مشترک و ضرورت تقویت همکاریهای امنیتی در برخورد با پدیده تروریسم، تولید و قاچاق مواد مخدر، جرایم سازمانیافته و تلاش برای بازگشت صلح و ثبات همواره میان مسوولان سیاسی دو کشور وجود داشته است؛ اگرچه باید نظم و ترتیب بهتری پیدا کند.
حضور مقامات ایتالیایی در ایران و سرمایهگذاری آنها با ایران تا چه اندازه میتواند در شکستن فضای روانی هراس همکاری اقتصادی با ایران موثر باشد؟
مشکل اصلی، کارشکنیها و بهانهجوییهای طرف امریکایی است. موج گسترده ماههای اخیر حضور هیاتهای خارجی نشان میدهد که فضای روانی حاصل از پروژه ایرانهراسی واقعا شکسته شده است و به همین خاطر، هم مسوولان دولتی و هم بخش خصوصی و صاحبان صنایع و تجارت آمادگی پیدا کردهاند تا در قالب گروههای اقتصادی و تجاری در ایران حاضر شده و از همتایان خود برای حضور در کشور خود دعوت کنند و قراردادهای متعددی را در زمینههای مختلف منعقد کنند. این نشانه آن است که فضای روانی کاملا شکسته شده است اما برای تکمیل همکاریها حتما روانسازی مراودات مالی و بانکی هم باید شکل بگیرد چراکه لازمه موفقیت هراقدام تجاری و اقتصادی و سرمایهگذاری و مشابه آن، عملیات روان مالی و بانکی است. بنابراین امیدواریم با پیگیریهای طرفهای ایتالیایی و اروپایی و با استفاده از ظرفیتهای خود، مانع ادامه کارشکنیها و تبلیغات مغرضانه امریکاییها شوند و گشایش موجود در روند همکاریها را تقویت کنند.
دیدگاه تان را بنویسید