روایت مسعود پزشکیان از مجلس هشتم و احمدی نژاد
اکثریت مجلس خواهان عزل احمدینژاد بودند/استیضاح کردان دعوای درونگروهی و سیاسی بود
نمایندگان یاد نگرفتیم که حرف درست را به سیاست تبدیل کنیم/ در دوسال دولت روحانی تعداد سوالات و کارت زردهای داده شده به دولت و استیضاحها به نسبت سال اول دولت احمدینژاد بیشتر است/ مقام معظم رهبری از دولت احمدینژاد بارها دفاع کردند و انتظار نمیرفت با چنین حمایتهایی این دولت راه بیقانونی را طی کند/ خود آقای احمدینژاد در جریان انحرافی موثر بود/ این انحرافی که از آن یاد میشود همان عدم رعایت قانون است/ اعتقاد دارم اگر به احمدینژاد گوشزد میشد که قانون را رعایت کند دیگر شاهد 9 روز خانهنشینی رییسجمهور نمیبودیم/ بعد از خانه نشینی، اگر احمدی نژاد دیر به پاستور برگشته بود عدم کفایتش را صادر میکردیم/ بعد از انتخابات ریاست جمهوری دهم مجلس زیاد ملتهب نبود، این جامعه بود که التهاب زیادی داشت/ در جریان چک های پنج میلیونی ، دور ما را خط کشیده بودند، ما جزو کسانی بودیم که نباید این پولها را میگرفتیم/ احمدینژاد حتی قوانینی که خود از مجلس خواسته بود را هم رعایت نکرد/ زمانی که وزیر بودم باید طبق قانونی که شاید غلط بود، رفتار میکردم
اعتمادآنلاین- بعد از آنکه کار اجرایی را تجربه کرد، تصمیم گرفت برای تسهیل کارهای اجرایی به ویژه در حوزه بهداشت و درمان را ه بهارستان و مجلس را طی کند. مسعود پزشکیان که همه او را اصلاحطلب میشناسند خود را مستقل از هر جریان و نگاه سیاسی میداند و تنها میخواهد برای رفع مشکلات مردم بر کرسیهای سبز قوه مقننه تکیه بزند. او دو دوره سابقه حضور در دستگاه قانونگذاری کشور دارد و اتفاقات رخ داده زیر ساختمان هرمی را به لحاظ اخلاق اسلامی بررسی میکند.
پزشکیان، نمایندگی را در مجلس هشتم و با روی کار بودن دولت احمدینژاد تجربه کرد که این دوره را سراسر بیقانونی و انحراف میداند. پزشکیان اعتقاد دارد که اگر از ابتدا مجلس مانع انحراف از قانون این دولت میشد هرگز شاهد اتفاقات سال 88 و خانهنشینی 9 روزه احمدینژاد نمیبودیم. او در رفتارهای بیقانونی دولت احمدینژاد مجلس هشتم را هم مسوول میداند و عدم توانایی نمایندگان در گفتن حرف درست و نبود ظرفیت در پذیرش انتقاد بین دولت و مجلس را دلیل اصلی سکوت مجلس هشتم در مقابل دولت احمدینژاد دانست. متن گفتوگوی «اعتماد» با "مسعود پزشکیان"، نماینده دورههای هشتم و نهم مجلس را در ادامه میخوانید:
*** از شروع به کار مجلس هشتم آغاز کنیم. اگر دوباره به زمان انتخابات مجلس هشتم بازگردید باز هم کاندیدای نمایندگی مجلس میشوید؟
چرا نشوم؟
*** چرا بشوید؟
نماینده شدن برای حل بسیاری از مشکلات جامعه مفید است. بعد از ورود اولیهای که به پارلمان داشتم، متوجه شدم که همه مشکلات کشور از مجلس است. این مجلس است که اگر قانون درست بنویسد، میتواند مشکلات مردم را حل کند و اگر قانون درست ننویسد مشکلساز میشود. مثال این حرف اتفاقی است که در حوزه بهداشت و درمان رخ داده است، در حال حاضر دولت از عملکرد حوزه بهداشت و درمان خود دفاع میکند اما 90 درصد موفقیت دولت در این امر ارایه طرح درست و بهموقع مجلس و ریلگذاری قانونی بود. این دولت نبود که با ارایه لایحهای بخواهد در حوزه بهداشت و درمان توسعهای ایجاد کند بلکه کمیسیون بهداشت و درمان با تدوین طرحی تلاش کرد مسیرهای قانونی مناسبی برای دولت طراحی کند تا بتواند محرومین کل کشور را تحت پوشش قرار دهد. به واسطه این طرح که اکنون به قانون تبدیل شده است، دولت میتواند بهراحتی محرومین را در بیمارستانها بستری کند. اینکه اکنون بیماران با هزینه کمتری درمان میشوند از برکت طرح مجلس و مصوبات پارلمانی است. ما در مجلس مصوباتی چون اختصاص 10 درصد یارانه به بهداشت و درمان و یک درصد ارزش افزوده به این حوزه را داشتیم و به خاطر این مصوبات دولت
توانست بهداشت و درمان کشور را سروسامانی دهد. متاسفانه دولت در اجرای قانون درست عمل نکرده است و به قولی ولخرجی کرد و تدبیر اقتصادی در این راه نداشت. در حال حاضر حوزه بهداشت و درمان به معضلی برای دولت تبدیل شده است که هیچ راهحلی برای خروج از این بحران وجود ندارد جز اینکه به قانون برگردد. اگر روشی که در قانون آمده است اجرایی میکردند، با این مشکلات روبهرو نمیشدند. اعتقاد دارم مجلس جایی است که اگر بتوانیم درست حرف بزنیم و درست نظارت کنیم، نباید مشکلات فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی در جامعه داشته باشیم. بنابراین وقتی مشکل داریم یعنی مجلس مشکل دارد. با این حساب در چنین جایگاهی میطلبد افرادی باتجربه که راه اجرایی را رفتهاند در مجلس حضور داشته باشند چرا که چنین افرادی از گرفتاریها و مشکلات مردم باخبر هستند و میدانند در کجای کار مشکل وجود دارد و برای تسهیل آن به سمت اصلاح قوانین و تنظیم مصوبات جدید میروند.
*** شما به عنوان وزیر دولت اصلاحات حالا نماینده مجلس شدهاید، نماینده بودن سخت است؟
نماینده بودن هم مشکل است و هم خیلی ساده. برای کسانی که درد دارند و دغدغههایی را دنبال میکنند، نمایندگی مردم را داشتن سخت است و با مشکلات متعددی مواجه هستند. چرا که فرد باید مطالعات بهروزی داشته باشد، مشکلات را مداوم بررسی کند و با جمعآوری اطلاعات باقی نمایندگان را برای تصویب یک طرح یا لایحه همراه کند. برای تصویب یک قانون تخصصی باید بتوانیم نمایندگان دیگر را همراه و آنها را متقاعد کنیم که این قانون نیاز جامعه است. باید از نمایندگان دیگر کمک گرفت که حرف به قانون تبدیل و اجرایی شود. اعتقاد دارم برای این کار با دعوای سیاسی، داد و بیداد کردن یا شعار دادن نمیتوان به جایی رسید. شاید برخی بگویند این نگاه درست نیست و با دعوا میتوان مصوبهای داشت اما فراموش نکنیم که با این راه مصوبه موردنظر نتیجه و خروجی درستی نخواهد داشت. هنر این است که بتوان حرف درست و تخصصی را زد و همه را متقاعد کرد که چنین حرفی به بهترین شکل به قانون تبدیل میشود تا به آن رای مثبت دهند. بنابراین اگر بخواهیم حرف درستی بزنیم، پیگیری و نظارت کنیم، نمایندگی مجلس کار سخت و سنگینی است چرا که مقصر 80 درصد گرفتاریهای جامعه مجلس است. اگر مجلس،
مجلس محکم و پایداری باشد و افراد عالم و کاردانی در آن حضور داشته باشند باید خیلی از مشکلات حل میشد یا نباید چنین مشکلاتی در جامعه ایجاد میشد مخصوصا در حوزه فرهنگی. بالاخره این ما هستیم که در مجلس میگوییم با فرهنگ، اقتصاد و صنعت چه کار کنند. درست است که دولت لایحه میدهد اما این لایحه را ما در مسیری که میخواهیم قرار میدهیم. وقتی دولت لایحه میآورد و مجلس مصوب میکند یعنی ما و دولت با هم در یک قانونی شریک بودهایم و هر دو قوه در ضعفها، نارساییها و نواقص بهوجودآمده در جامعه مسوول هستند.
**** نمایندگی سختتر است یا مسوولیت اجرایی؟
مسوولیت اجرایی از آن جهت سخت است که باید در چارچوب قانون عمل کنید. زمانی که وزیر بودم باید طبق قانونی که شاید غلط بود، رفتار میکردم و اگر میخواستم قانون غلط را درست اجرا کنم با مشکلات متعددی مواجه میشدم و حتی کارها بدتر پیش میرفت. در زمان وزارت من در وزارت بهداشت و درمان حق نداشتیم افرادی که پول نداشتند را در بیمارستان بستری کنیم، نمیتوانستیم مشکل گرفتاران بیپول را حل کنیم یا آنها را تحتپوشش قرار دهیم. به بیان دیگر قانون چنین اجازهای به ما نمیداد. در ظاهر مسوول بودیم اما در عمل چنین نبود و در واقع هم قانون دست ما را بسته بود و هم اینکه نمیتوانستیم بر اساس رسالتمان عمل کنیم و به همین دلیل خیلی زجر میکشیدیم. برای ما قابل قبول نبود که برای سلامت جامعه مسوول باشیم اما اختیار و توان حل آن را نداشته باشیم.
*** وقتی وارد مجلس هشتم شدید با چیزی حدود 40 تا 50 نماینده اصلاحطلب، 200 نماینده اصولگرا و 41 نماینده مستقل روبهرو بودید. چقدر پیش از انتخابات انتظار چنین ترکیبی را داشتید؟
جبهه اصلاحطلبی چارچوب و نظمی ندارد که بخواهد در این چارچوب عمل کند، کسانی که کاملا 100 درصد معتقد هستند حزبی باید کار کرد تا آدمهایی که اعتقاد به کار حزبی کمتری دارند و گرایش کمتری به اصلاحطلبی دارند. این مجموعه نزدیک به 70 تا 80 نفر جمعیت دارند اما افراد شاخص این جریان 12 نفر بیشتر نبودند. خیلی به روند انتخابات مجلس هشتم توجه نکردم اما از آنجایی که مجلس هشتم در دوره دولت احمدینژاد شکل گرفت قابل پیشبینی بود که تعداد اصولگرایان در این دوره از قوه مقننه بیشتر از اصلاحطلبان باشد. بهطور طبیعی دولتها، مجلس را میآورند که از ایدهها و نظرات سیاسی آنها پشتیبانی کنند. دولتها جناحبندی خود را در ترکیب مجلسها اعمال میکنند.
*** چگونه شد که آقای لاریجانی توانست آقای حدادعادل را شکست بدهد و رییس مجلس شود؟ شما به عنوان طیف اصلاحطلب مجلس در این مورد چه نظری داشتید، آیا جلسهای برای انتخاب لاریجانی تشکیل شد؟
اطلاع دقیقی از چنین جلسهای ندارم اما حتما نشستی داشتند چون من در چنین جلساتی حضور پیدا نمیکنم. آقای لاریجانی با ذهن بازتری عمل میکرد و تعامل بیشتری به نسبت آقای حداد عادل با گروههای مختلف داشت به خاطر همین هم اقبال بیشتری نسبت به آقای لاریجانی نشان داده شد. حداقل در ظاهر این طوری بود نتیجه کار هم به خاطر همان رفتاری بود که داشت و قابل پیشبینی بود. آقای لاریجانی با گروهها و سلایق مختلف تعامل داشت.
*** شما چرا هیچوقت در چنین جلساتی حضور پیدا نمیکنید. نه تنها در جلسات اصلاحطلبان حاضر نمیشوید که حتی به نظر میرسد برای تصمیمگیری با هیچ گروهی نشست و برخاستی ندارید.
کار گروهی که هدفمند نباشد و بر اساس سلایق پیش رود حتما به جمعبندی علمی هم نمیرسد. کار درست این است که مشخص کنیم هدف چیست؟ و با چه راه و روشی میخواهیم به هدف دست پیدا کنیم. هر کس چه مسوولیتی برای رسیدن به هدف دارد؟ اما در کارهای گروهی ما متاسفانه چندین هدف با جهتگیریهای مختلف در نظر گرفته میشود که در نهایت برآیند آنها یکدیگر را خنثی میکند و به جای اینکه به نتیجه مثبت برسیم انرژیمان برای نتیجه هیچ از بین میرود. ابتدا هم تاکید کردم اگر بتوانیم حرف درست را به روش صحیحی بزنیم برای آن نیز روش و ابزار گفتوگو را در نظر بگیریم حتما به نتیجه میرسیم. در طب، مدیریت یا در سیاستگذاری تاکید میشود که بر اساس مستندات و شواهد محکم باید تصمیمگیری کرد. حتی قرآن نیز بر این مساله تاکید دارد و همواره اصرار دارد بر اساس شواهد محکم حرف بزنیم. قرآن بر حرف طیبه اصرار دارد و این حرف طیبه حرفی است که ریشه دارد اما در مقابل حرف خبیثه را تعریف میکند که ریشه ندارد و از روی هوا زده میشود. اعتقاد دارم خیلی از حرفهای ما روی هواست. امروز حرفی میزنیم شش ماه دیگر مشخص میشود که نه تنها حرف محکم و ریشهداری نبود بلکه بسیار سطحی
بود. مجلس جایی نیست که در آن حرف سطحی زده و بر اساس آن قانونی مصوب شود. مقام معظم رهبری نیز در توصیههایی که به نمایندگان دارند میفرمایند شما باید قانونی بنویسید که برای نسلها بماند نه اینکه بخواهید شش ماه دیگر آن را تغییر دهید. این نکته همان حرف محکم است، حرف محکم با داد و بیداد و شعار زده نمیشود بلکه باید آن را بر اساس شواهد محکم زد، مستندات، تجربه دنیا و راههای رفته به آن رسید تا بتوان بر اساس آن قانونی نوشت و مشکلاتی را حل کرد. در بعضی موارد باید کل یک ساختمان را خراب کرد اما تنها چیزی که به ذهن خطور میکند تغییر یکی از درهای ساختمان است. بنابراین در قدم اول باید درست تصمیمگیری کرد اینکه به اشتباه تنها دست به تغییر بخشی از قانون بزنیم میتواند در آینده بر مشکلات کشور و مردم بیفزاید. بهطور مثال در حوزه بهداشت و درمان اگر قانون نامتناسبی را تنظیم کنیم مدیر را وادار میکنیم راه غلط را درست اجرا کند و این کار نتیجه بدتری خواهند داشت بنابراین در مجلس باید توجه شود قانون غلطی مصوب نشود تا جامعه با چالش
رو به رو نشود.
*** از فضای قانونگذاری فاصله بگیریم و کمی دوران ریاستجمهوری آقای احمدینژاد را بررسی کنیم. دولت نهم به واسطه وزرا و اتفاقاتی که برای آنها افتاد شاخص شده است. شما به خاطر دارید چه شد که آقای پورمحمدی از سمت وزارت کشور برکنار شد؟ مجلس در جریان بود؟
من زیاد به این چیزها فکر نمیکردم، من از آن زمان که دکتر احمدینژاد گفت قانون برنامه را قبول ندارد و تاکید داشت که قانون را اجرا نکند، دیگر کاری به او و دولتش نداشتم. تصور میکنم وقتی مدیری به قانون تمکین نمیکند دیگر مهم نیست چه فردی برای چه سمتی انتخاب شد. وقتی فردی راه غلطی را انتخاب میکند، دیگر چه فرقی دارد فرد درستی را برای سمتی انتخاب میکند یا خیر. نمیشود فردی اجرا را بر عهده بگیرد و بگوید قانون را قبول ندارد، برای اجرا نیاز به قانون دارد و باید بگوید کدام قانون و آن قانون باید از مسیر مجلس عبور کرده باشد اما احمدینژاد حتی مجلس را هم قبول نداشت چه برسد به مصوبات آن را. احمدینژاد حتی قوانینی که خود از مجلس خواسته بود را هم رعایت نکرد نمونه بارز این اتفاق در قانون هدفمندی یارانهها افتاد و هرگز حاضر نشد به بخش بهداشت و درمان 10 درصد از درآمد آزادسازی قیمت انرژی کمک کند این درحالی بود که دولت او خواهان تصویب این قانون و اجرای آن بود. در این شرایط حالا بگویم چرا فلان وزیر آمد؟ آیا وزیر خوبی بود یا خیر بیمعناست. تصور من این بود وقتی دولتی اعلام میکند برنامه توسعه را قبول ندارد باید سوال شود.
مگر دولت چه کاره است که بگوید قانون را قبول ندارد؟ وقتی مجلس به چنین اظهارنظری واکنش نشان نمیدهد به هر اتفاق دیگری عکسالعمل نشان دهد دیگر بیفایده است چرا که باید اصل هر اقدامی قانون باشد که متاسفانه دولت احمدینژاد آن را قبول نداشت بنابراین باقی مسائل بیمعنا است. حضرت امام خمینی (س) به دولتی که در آن زمان میگفت قانون را قبول ندارد با قاطعیت فرمودند قانون شما را قبول ندارد حتی خیلی تند میگفتند که بیخود میکنید میگویید قانون را قبول ندارید. قانون بالاخره از مجلس عبور کرده وقتی گفته میشود قانون غلط است و گیر دارد باید آن را اصلاح کرد اما نمیتوان گفت آن را اجرا نمیکنم. زمانی که وزیر بودم باید قانون را اجرا میکردم در صورتی که میدانستم کار عذابآور است اما در نهایت با مجلس قانون را اصلاح کردم نه اینکه خلاف قانون عمل کنم چرا که در این صورت سنگ روی سنگ بند نمیشود. قدم اول مدیریت این است که مدیر ارشد هر سازمانی متعهد و پایبند به چارچوبهایی باشد که مسوول آن است وقتی مدیر ارشد پایبند نیست عملکرد زیر دستهای آن خیلی مهم نیست و به چشم نمیآید.
*** از دادن رای اعتماد و استیضاح آقای کردان بگویید.
استیضاح کردان دعوای درونگروهی و سیاسی بود.
*** یعنی شما با اصل این کار مشکل داشتید؟
رفتار مناسبی نبود که به کسی رای بدهند و بعد بروند و پروندهای در بیاورند که این فرد اینگونه است. مجلس و نمایندگان با کردان بد برخورد کردند چون به هر حال آبروی فردی را بردند و لزومی نداشت که ما با مردم اینگونه رفتار کنیم. این رفتار و تخریب افراد نه از طرف دولت و نه از طرف مجلس قابل قبول و پذیرش نیست. بیاحترامی کردن و آبروریزی کردن و پرونده در آوردن اخلاقی نیست و نباید با اتکا به چنین رفتارهایی افراد را از میدان به در کنیم. اگر از مدیریت فردی راضی نیستیم با اتکا به اسناد درست و ضعف عملکردی باید او را رد کنیم نه اینکه با پروندهسازی سعی کنیم آبروی فردی را ببریم. اما اینکه انگ دروغگویی به فردی بزنیم که زمانی وزیر بود رفتار درستی نبود که متاسفانه در مجلس هشتم شاهد آن بودیم.
*** ماجرای چکهای پنج میلون تومانی همان روزها مطرح شد؟به شما هم پیشنهاد چک پنج میلیون تومانی برای رای دادن به آقای کردان مطرح شد؟
من از این ماجراها خبر ندارم. آنها اصلا دور ما را خط کشیده بودند، ما جزو کسانی بودیم که نباید این پولها را میگرفتیم. البته اصلا نمیدانم نمایندگان چه چیزی دریافت کردهاند یا ماجرا صحت دارد یا خیر. شاید قضیه را مقداری بزرگ کردند. من پولی دریافت نکردم، اما نمایندگان معمولا برای کمک کردن به فقرا و محرومین حوزه انتخابیه کمکهایی به اسم خودشان یا به اسم محرومین دریافت میکنند یا گاهی تصمیم میگیرند که اعتباری برای محرومین دریافت کنند اینکه این کار درست است یا غلط را نمیدانم اما اعتقاد دارم قضیه چک 5 میلیونی را خیلی بزرگ کردند.
*** به سراغ انتخابات ریاستجمهوری دهم برویم. فضای مجلس در ماههای منتهی به انتخابات ریاستجمهوری چگونه بود؟
مجلس زیاد ملتهب نبود، این جامعه بود که التهاب زیادی داشت، اکثریت مجلس در اختیار طیفی بود که به اصطلاح با دولت موافق بود و در مقابل بیقانونی و انحرافات قانونی که شکل میگرفت کوتاه میآمد. این گروه از ابتدا انحراف از قانون را قبول نداشتند و به ادامه انحراف دامن میزدند.
*** برای این موضوع مثالی هم دارید؟
هر چه فکر میکنم نمیتوانم درک کنم چطور دولتی میتواند به شهرهای مختلف برود و برای هر شهر و استانی 600 پروژه را مصوب کند که نه قانون برای این کار وجود دارد نه اعتباری برای آن در نظر گرفته شده است.
*** بحث سفرهای استانی منظورتان است؟
بله. بدتر از این، آن بود که با وجود عدم رعایت قانون هیچ نماینده مجلس معترض شرایط موجود نبود و اعتراضی نمیشد که وقتی اعتباری وجود ندارد چرا این تعداد پروژه مصوب شد. آن اقدامات نسنجیده باعث شد که برای دولت 400 هزار میلیارد تومان پروژه کلنگ زده به نتیجه نرسیده، مانده باشد. چرا سوال نمیکنند به چه دلیلی برنامه و بودجه را به هم ریختند؟ در دولت احمدینژاد وقتی قانون یا بودجهای برای اقدامی وجود نداشت آنها به راحتی قانونهای بالا دستی را نادیده میگرفتند و براساس خواست و تصمیم خود عمل میکردند و هیچ نهادی مانع تصمیمگیریهای آنها نمیشد. برای دولت هم مهم نبود بودجهای وجود دارد یا نه فقط کاری که میخواست را انجام میداد.
*** خیلیها به همین بیتوجهی مجلس نهم در برابر تخلفات آقای احمدینژاد انتقاد داشتند.
تصویب 400 هزار میلیارد تومان پروژه کلنگ زده بدون اعتبار نشان بین و روشن بیقانونی بود، نهتنها کسی از دولت سوال نمیکرد بلکه پز تعداد بالای پروژهها را هم میدادند. برای دولت هم این مهم بود که مصوبه پشت مصوبه امضا میکند بدون آنکه توجه داشته باشد این تعداد مصوبه چه فشاری به کشور میآورد. 400 هزار میلیارد تومان کلنگ زده شروع نشده نیمه تمام در مملکت مانده، یعنی زمین گیر کردن اعتبارات مملکت. در آیهای از قرآن آمده است که قل هل ننبئکم بالأخسرین أعمالا، الذین ضل سعیهم فی الحیاة الدنیا وهم یحسبون أنهم یحسنون صنعا (آیا من شما را آگاه بنمایم بر آن کسانی که اعمالشان زیانبارتر است ؟! آنان کسانی هستند که سعی و کوشش آنها در راه تحصیل زندگانی پایینتر و پستتر گم شده است) این آیه مصداق اقدامات انقلابی دولت احمدینژاد است که 400 هزار میلیارد تومان پروژه را امضا کرد که هیچ کدام واقعیت ندارد و روی هواست.
*** میخواهم یک فضاسازی از قبل و بعد از انتخابات ریاستجمهوری داشته باشیم. شما به عنوان مسعود پزشکیان که سابقه فعالیت سیاسی و اجرایی داشتید چقدر پیشبینی چنین فضایی را میکردید؟
قابل پیشبینی بود، چرا که یک طرف نمیخواست اتفاقاقی رخ دهد و طرف مقابل هم ملزم بود که اقداماتی را انجام دهد. از سوی دیگر عدهای هم به دنبال آن بودند که جو جامعه را به هم بزنند. در این التهابات هم تدابیری که اندیشیده شد مناسب نبود و نتیجه آن هم اتفاقات سال 88 شد.
*** فضایی که من یادم هست این بود که با اعلام آمادگی آقای میرحسین موسوی برای انتخابات ریاستجمهوری فضای موجود بین نمایندگان مجلس هم کاملا تغییر کرد. اصولگرایان در آن روزها چقدر شکست را پذیرفته بودند؟
اتفاق خاصی نیفتاد. من خیلی کاری به کار اصولگرایان ندارم.
*** فراکسیون اصولگرایان مجلس در نهایت هم نپذیرفت که برای حمایت از آقای احمدینژاد نامه بدهد.
نمیدانم؛ خیلی در جریان این اتفاقات نبودم و نیستم. باید از خودشان سوال کنید.
*** نخستین جلسه مجلس بعد از انتخابات ریاستجمهوری دهم روز یکشنبه بود یعنی درست یک روز بعد از اعلام نهایی نتایج انتخابات. آقای لاریجانی توصیه یا اظهارنظری نداشتند؟ نمایندگان اصلاحطلب آن روز چقدر امید به تغییر شرایط داشتند؟
اتفاق خاصی نیفتاد. رییس مجلس هم حرفی با نمایندگان نزد. مجلس خیلی در این جریانات نبود این جامعه بود که بیشتر ملتهب بود تا پارلمان. در مجلس، نمایندگان خیلی هم از نتیجه انتخابات خوشحال بودند. البته
هیچ کس از التهاب جامعه خوشحال و راضی نبود.
*** همان روزها با مطرح شدن ماجرای کهریزک و نامهای که آقای کروبی نوشت رییس مجلس دستور پیگیری داد. از آن کمیتهها خبر خاصی داشتید؟ چه شد که جز گزارش کمیسیون امنیت ملی مجلس، گزارش کمیتهای که خود آقای لاریجانی تشکیل داده بود تا از کهریزک و مجتمع کوی سبحان و کوی دانشگاه تحقیق کنند چیزی بیرون نیامد؟
یک گزارشی، از کهریزک که نه، اما از مجتمع کوی سبحان و کوی دانشگاه از سوی آقای ابوترابی در جلسه غیرعلنی ارایه شد. بسیاری از این آقایان هم خیلی ناراحت بودند چرا که اطلاعات نشان میداد که واقعیتهای تلخی رخ داده است اما خواهران و برادران مجلس نمیتوانستند این نتایج و اطلاعات را تحمل کنند چه برسد به اینکه بپذیرند تدابیر غلط و اشتباهی برای کاهش التهاب در جامعه اتخاذ کرده بودند. اما واقعیت این است که اتفاقات بزرگی افتاد و شاهد رفتارهایی بودیم که واقعا برازنده نظام جمهوری اسلامی نبود. طرف مقابل غلط عمل میکند اما مجری باید درست برخورد کند، گزارشها نشان داد که برخورد اصلا خوشایند نبود بهطوری که این گزارش در نشستی محرمانه ارایه شد چرا که نتیجه آن خوب نبود و نباید جامعه مطلع میشد در مجتمع کوی سبحان و کوی دانشگاه چه اتفاقاتی رخ داد.
*** جلسه تنفیذ آقای احمدینژاد را به یاد دارید؟ گویا به جز آقای خباز و آقای کواکبیان نماینده اصلاحطلب دیگری در آن جلسه شرکت نکرد؟ از جلسه تحلیف برایمان بگویید. مباحثی مطرح بود که نمایندگان اصلاحطلب مجلس میخواهند در آن جلسه حضور پیدا نکنند. چه شد که در آن جلسه حضور پیدا کردید؟ تصمیمگیری پشت پردهای داشتید؟
تا جایی که اطلاع دارم اصلاحطلبان چنین تصمیمی نداشتند. از تصمیمهای پشت پرده خبر ندارم اما وقتی مقام معظم رهبری تایید و شورای نگهبان نتیجه را اعلام کرده، تحریم این نشستها مجرای قانونی نداشت. در مسابقات ورزشی خیلی اتفاق میافتاد مثلا بازیکن با دست توپ را گل میکند، داور هم نتیجه را قبول میکند، با این حال همه میدانند که آن گل، فول بود اما دیگر کسی دعوا نمیکند. اگر بخواهیم در مملکت چارچوبها را به هم بزنیم نظام از هم میپاشد. ممکن است خیلی مسائل را قبول نداشته باشم اما نبایداجازه داد به چارچوب قانون خدشه وارد شود و تنشها و مشکلات اجتماعی ایجاد شود و دشمنان از این فضا سوءاستفاده کنند.
*** احساس میکنم مسعود پزشکیان نماینده مجلس بدترین روز زندگیاش روزی بود که آن نطق مهم را در مجلس کرد، نطقی که سرتاسر آن نکاتی از نهج البلاغه بود. چه شد که آن نطق را خواندید؟
رفتاری که میگفتم غلط است اتفاق افتاد و نباید کار غلط را غلط جواب دهیم، برای همین در آن نطق با استناد به صحبتهای امیرالمومنین نکاتی را عنوان کردم. متاسفانه در سال 88 عدهای کار منکری را انجام دادند و ما پاسخ آن را با 100 کار منکر دیگر دادیم. ما حق نداریم با منکر جواب عمل منکری را بدهیم، باید با راه درست جواب میدادیم. باید براساس شرع و حکم اعتقادی جواب میدادیم نه اینکه افراد را در خیابان هر کس از راه رسید بزنیم و وارد خانه مردم شویم، یا دست به کارهایی بزنیم که هیچ شرع، دین، اسلام و پیامبری آن را قبول ندارد.
*** از آن نطق برایمان بگویید. دقیقا چه گفتید؟
در آن نطق سخنان حضرت علی(ع) را نقل کردم و خودم حرف خاصی نزدم. آن نطق کاملا بیّن و روشن بود الان هم معتقدم اگر به حرفهای حضرت علی عمل کنیم و میکردیم سرمایههای اجتماعی را به این راحتی از دست نمیدادیم. در دستور العملی که حضرت علی داشت، تاکید شده بود که ممکن است مردم عمدا یا سهوا خطا میکنند و اما ایشان توصیه میکنند که باید از مردم گذشت و با رحمت با آنها برخورد کرد. ما نه تنها با مردم با رحمت برخورد نکردیم که شاهد برخوردهای بدی بودیم، وقتی صحنهها را نشان میدادند، نمیتوانستم بپذیرم رفتار اسلامی انجام شد. نمیخواهم بگویم کارهای اعتراضی که انجام شد درست بود، هیچ کس قبول ندارد که در روز عاشورا آن حرکات انجام شود یا شیشه مغازهها را بشکنند یا حتی ماشین آتش بزنند. این کارها را هیچ کس تایید نمیکند، هر کس اعتراضی دارد باید در چارچوب قانون اعتراض و شکایت خود را اعلام کند. اما اعتقاد دارم نوع برخورد ما با این آدمها درست نبود، انتظار نداشتم همان راهی را برویم که آنها به غلط رفته بودند.
**** تجمعهای انتخاباتی ادامه داشت. شما به عنوان نماینده مجلس در آن روزها چه تلاشهایی کردید. من حتی به یاد دارم که فرزند یکی از نمایندگان اصلاحطلب هم دستگیر شد. آقای لاریجانی هم در آن روزها تلاشهایی میکرد. از آن روزها برایمان بگویید.
من در تبریز برای مهندس موسوی تبلیغ میکردم، ستاد انتخابات داشتیم و کار میکردیم اما وقتی مساله تمام شد به بچهها اجازه ندادیم در هیچ جریانی حاضر شوند. شما از تبریز هیچ صدایی نشنیدید. برای اینکه معتقد بودیم کوپن ما تا انتخابات است و بعد از آن وظیفه بر عهده افراد دیگر است. هر چقدر دوستان اصرار کردند وارد هیچ کدام از جریانهای اعتراضی نشدیم و اعتقاد نداشتیم که باید میشدیم چرا که راه قانون حتی اگر غلط باشد بهتر از بیقانونی است.
**** از روزهای معرفی کابینه آقای احمدینژاد بگویید. من یادم میآید که آن کابینه مخالفانی مثل آقای باهنر داشت. کابینه معرفی شده را چطور میدیدید؟در مخالفت با وزیر خاصی صحبت کردید؟
برای من فرقی نمیکرد چه کسی به عنوان وزیر انتخاب میشد. دیگر تفاوتی نداشت چون مشکل این بود که فردی که به عنوان رییسجمهور بود قانون را قبول نداشت و در نتیجه کاری از دست ما بر نمیآمد.
*** آقای باهنر گفته بود اگر توصیههای رهبری نبود 7 تا 8 وزیر کابینه میافتادند.
چنین چیزی را نشنیدم. رهبری هرگز مستقیم در موضوعات دخالت نمیکنند، غیر مستقیم را نمیدانم، برخیها ادعا میکنند که ایشان غیر مستقیم نکاتی را مطرح میکنند اما تنها ادعای این افراد است، معلوم نیست راست میگویند یا بزرگنمایی میکنند.
*** اردیبهشت سال 90 خبر خانهنشینی آقای احمدینژاد مطرح شد؟ دقیقا چند روز بعد از خانهنشینی از آن ماجرا مطلع شدید؟جلسهای که نمایندگان در مجلس در این مورد تذکر دادند را به یاد دارید؟
این ماجرا از آن پروژههایی بود که برای همیشه در تاریخ ماندگار شد. هیچ رییسجمهوری در هیچ جای دنیا چنین کاری نکرده است که احمدینژاد دست به این کار زد. این اتفاق از آن خاطراتی است که هیچوقت از یاد نمیرود، چرا که فقط احمدینژاد این کار را انجام میدهد نه هیچ کس دیگر. احمدینژاد به همان دلیلی که قانون را قبول نداشت دست به چنین کاری زد و اگر برگشت به پاستور به این خاطر بود که در مجلس تعدادی امضا جمع شد تا عدم کفایت بدهند اما نمایندگان پشیمان شدند و اگر دیرتر به مسوولیت
بر میگشت حتما عدم کفایت اعلام وصول میشد. به خاطر دارم که نزدیک به 150 امضا برای عدم کفایت جمع شده بود.
*** اصولگرایان از بعد از ماجرای خانهنشینی احمدینژاد به چند دسته تقسیم شدند؟ فضای مجلس درست از همان روزها بود که دو دسته شد؛ نه؟
این اتفاق داشت چپ و راست را متحد میکرد، نه اینکه باعث چند دستگی در مجلس شود. تعداد افرادی که مخالف عدم کفایت بودند خیلی کم بودند، اکثریت مجلس خواهان عزل احمدینژاد بودند و اگر دیر به پاستور برگشته بود عدم کفایتش را صادر میکردیم.
*** ماجرای عزل آقای متکی را به یاد دارید؟
متاسفانه تنها این رفتار با آقای متکی انجام نشد، این رفتار در سفارتخانههای ما نیز بروز کرده بود. شما یکی را نمیخواهید باید محترمانه بگویید از فردا نیاید، نه اینکه وارد خانه و محدودهاش بشویم و آبروریزی کنیم؛ این رفتار نه اسلامی است نه انسانی و نه قانونی. نمیدانم چه اسمی باید برای چنین رفتاری گذاشت. احمدینژاد میتوانست بگوید آقای متکی از امروز وزیر نیستید و مسافرت نروید، نه اینکه به عنوان وزیر امور خارجه پیامی از ایران برای کشوری میبرد، روی هوا بگوید شما حذف شدید؛ مگر میشود فردی را که از طرف دولت پیامی را به کشور دیگر میبرد عزل کرد؟
*** چقدر از پشت پرده آن ماجرا باخبر هستید؟
روی پرده نشان میدهد که چقدر این کار غیرمنطقی بود، دیگر به پشت پرده چه کار دارید؟ خیلی چیزها میدانیم اما لازم نیست آنها را بگوییم. بر اساس شواهد برداشتهایی از این اتفاق داشتم آن زمان هم به آقایان گفتم اما کسی گوشش بدهکار نبود.
*** جریان انحرافی دقیقا از چه روزهایی آغاز شد؟ آقای مشایی را سر منشأ این جریان میدانند.
تصور میکنم خود آقای احمدینژاد در جریان انحرافی موثر بود. این طور نبود که مشایی برای رییسجمهور تصمیم بگیرد، برخی میگویند مشایی تاثیرگذار بود، اما درستتر این است که اثرپذیری در شخصیت احمدینژاد بود. این انحرافی که از آن یاد میشود همان عدم رعایت قانون است، در کشور اگر از سوی مسوولان بالا رتبه خلاف قانونی رخ دهد، دیگر نمیتوان از مردم انتظار داشت به قانون عمل کنند. از سوی دیگر فرض کنیم فردی یا مسوولی خلاف کند انتظار میرفت مجلس و قوه قضاییه نسبت به این رفتار غیرقانونی بیتفاوت نباشند که متاسفانه بیتفاوت بودند و همین بیقانونی به اصطلاح سرمنشأ بسیاری از انحرافات بعدی شد. اگر نخستین باری که احمدینژاد گفت قانون را قبول ندارد یکی از بزرگان یا روسای قوای مقننه و قضاییه او را صدا میزدند و تمکین به قانون را به رییسجمهور گوشزد میکردند دیگر شاهد انحراف در کشور نبودیم. حتی اعتقاد دارم اگر به احمدینژاد گوشزد میشد که قانون را رعایت کند دیگر شاهد 9 روز خانهنشینی رییسجمهور نمیبودیم و خیلی موضوعات دیگر از جمله جریان 88 هم اتفاق نمیافتاد چرا که این مسائل عکس العملی به بیقانونی دولت بود. البته در این بین
افرادی بودند که از شرایط به وجود آمده در کشور سوءاستفاده کردند و هر غلطی دلشان خواست میکردند. در این بین این کارها به اسم گروههای دیگر تمام شد و تسویه حسابهای گروهی پیش آمد.
*** چرا آنقدر دعوای مجلس و دولت در مجلس هشتم بالا گرفت؟
اینطور نبود. اگر آمار بگیرید متوجه میشوید چالش بین دولت روحانی با مجلس بیشتر است. در دوسال دولت روحانی تعداد سوالاتی که از وزرا پرسیده میشود، کارت زردهای داده شده به دولت و استیضاحها به نسبت سال اول دولت احمدینژاد بیشتر است. مقام معظم رهبری از دولت احمدینژاد بارها دفاع کردند و انتظار نمیرفت با چنین حمایتهایی این دولت راه بیقانونی را طی کند با این حال مجلس هشتم سعی کرد در مقابل این بیقانونیها سکوت کند که اعتقاد دارم این سکوت و عدم اعتراض راه و روش درستی نبود.
*** برخی میگویند که مجلس هشتم کم کارترین اما پرحاشیهترین مجلس بوده است، چقدر این انتقاد را قبول دارید؟
کار که همه داریم انجام میدهیم. بستگی دارد قصد از کار چه باشد. وقتی نمیدانیم قصد از کار کردن چیست هر راهی که برویم به هیچ جایی نمیرسیم. وقتی قانون اجرایی نمیشود و دولت قانون برنامه را قبول ندارد حالا هر چه جلسه علنی برگزار کنیم کمیسیونها نشست داشته باشند، دیگر فایدهای ندارد. حالا بگویند کم کار بودند اما ساعت نشان میدهد که نمایندگان تمام ساعتها حضور داشتند ولی وقتی طبق برنامه عمل نشده جلسات برگزار شده بیمعنا خواهد بود. وقتی قانون برنامه عمل نشده خروجی معنی ندارد. مجلس چه خروجیای باید میداشت وقتی دولت برنامه را اجرا نکرد. خروجی داشتن زمانی به درد میخورد که تصمیم گرفته شده اجرایی شود و نظارت بر آن صورت گیرد.
*** دلیل سکوت مجلس در مقابل بیقانونی دولت احمدینژاد چه بود؟
کاری به نمایندگان چپ و راست ندارم اما واقعیت این است که ما نمایندگان یاد نگرفتیم که حرف درست را به سیاست تبدیل کنیم. اگر حرف درست را به سیاست تبدیل کردیم باید بر اساس ابزار درست بر حسن اجرای آن نظارت کرد تا اگر انحرافی صورت گرفت، گوشزد شود اما متاسفانه ما از نقد و تذکر استقبال نمیکنیم و به جای اینکه با یکدیگر گفتوگو کنیم دعوا را ترجیح میدهیم.
دیدگاه تان را بنویسید