حمیدرضا دهقانی در گفتوگو با «اعتماد»:
اقدامات تشریفاتی به حل بحران فلسطین کمکی نمیکند
روز گذشته پنجمین نشست فوقالعاده سران کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در جاکارتای اندونزی تشکیل شد که طی آن سران و نمایندگان عالیرتبه ٥٧ کشور عضو سازمان همکاری اسلامی حضور داشتند.
موضوع این اجلاس نیز در رابطه با مساله فلسطین و تجاوزات رژیم صهیونیستی در رابطه با قدس شریف بود. محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان نیز به نمایندگی از جمهوری اسلامی ایران در این نشست فوقالعاده حاضر شد و روز گذشته به سخنرانی پرداخت. او در این اجلاس از اعضای سازمان همکاری اسلامی خواست تا با یکدیگر اتحاد بیشتری داشته باشند و اختلافات خود با یکدیگر را کنار بگذارند. در رابطه با پنجمین نشست فوقالعاده سازمان همکاری اسلامی و حضور ایران در این اجلاس، گفتوگویی با ""حمیدرضا دهقانی پوده، سفیر سابق ایران در سازمان همکاری اسلامی"" داشتهایم که مشروح آن در ادامه میآید.
نشست فوقالعاده سازمان همکاری اسلامی درباره فلسطین تا چه اندازه میتواند به حل بحران کنونی فلسطین کمک کند؟
سازمان همکاری اسلامی در اگوست سال ١٩٦٩ میلادی در پی آتشسوزی مسجد الاقصی تشکیل شد. در سازمان همکاری اسلامی ۵۷ کشور در آن عضویت دارند که این تعداد موجب شده تا این سازمان، از ظرفیتهای خوبی برخوردار باشد. مقر اصلی سازمان نیز در قدس شریف قرار دارد اما به دلیل آنکه قدس در اشغال رژیم صهیونیستی است، دبیرخانه آن به صورت موقت در جده عربستان قرار دارد. مسوولیت اصلی این سازمان نیز در رابطه با آرمان فلسطین و آزادسازی قدس است و طبیعی است که در این رابطه، سازمان همکاری اسلامی اعضای خود و دیگر کشورها را به کمک در جهت حل بحران فلسطین دعوت کند.
آیا تصمیمات گرفته شده در سازمان همکاری اسلامی تاکنون تاثیرگذار بوده است؟
تاثیرگذاری تصمیمات سازمان همکاری اسلامی به صورت بسیار زیادی به عزم کشورهای تشکیلدهنده و شرکتکنندگانش بستگی دارد. سازمان همکاری اسلامی یک شخصیت حقوقی است که اقدامات و تصمیمات آن توسط اعضایش اتخاذ میشود. اجلاس فوقالعاده اخیر نیز برای کمک به فلسطین و بحران ایجاد شده در قدس تشکیل جلسه داده است. من فکر میکنم به هر میزان که اعضای سازمان همکاری اسلامی جدیت داشته باشند و در رابطه با آرمان و هدف اصلی تشکیل این سازمان گام بردارند، میتوان امیدوار بود که تصمیمات گرفته در اجلاس فوقالعاده سازمان همکاری اسلامی هم موثر باشد و کارایی خود را نشان بدهد اما به هر میزان که اعضا اقداماتی تشریفاتی انجام دهند و شعارهایی غیر عملی بدهند و پس از اجلاس هم حرفهای زده شده را فراموش کنند و به فکر عادیسازی و تنشزدایی با رژیم صهیونیستی، سفر به رژیم اسراییل، هماهنگی و همکاری با آنها و برتری دادن عملی صهیونیستها باشند، سازمان همکاری اسلامی هم تاثیرگذاریاش افول میکند و در آن جایگاه سابق خود نخواهد بود.
شما کارایی تصمیمات سازمان همکاری اسلامی را وابسته به عزم اعضای سازمان دانستید. به چه میزان در کشورهای اسلامی جدیت برای حمایت از آرمان فلسطین در این اجلاس دیده شد؟
میزبان این نشست فوقالعاده اندونزی بود. آنها برای برگزاری این اجلاس کار بزرگی را انجام دادند. وقتی آنها از میان ٥٦ عضو دیگر، اعضای سازمان همکاری را برای برگزاری چنین نشستی دعوت میکنند نشان میدهد که جدیت خاصی دارند. اقدام آنها مثبت بود و به همین خاطر ما به درخواست آنها جواب مثبت دادیم و آقای ظریف نیز در آن اجلاس شرکت کردند. درباره دیگر اعضا نیز قضاوت هنوز زود است و باید منتظر بود نمایندگان کشورها به پایتختهایشان بازمیگردند تا ببینیم چگونه عمل میکنند. من امیدوار هستم که اعضا در رابطه با آرمان فلسطین جدیت داشته باشند.
چه اقدامات عملی در حمایت از فلسطین میتوان انجام داد؟
کشورهای اسلامی اقدامات عملی متعددی در حمایت از فلسطین و قدس شریف میتوانند انجام دهند. برخی از همین کشورهای اسلامی که عضو سازمان همکاری اسلامی هستند، رابطهای رسمی با رژیم صهیونیستی دارند که میتوانند روابطشان را در همه سطوح با این رژیم جعلی قطع کنند. شاید قطع روابط با رژیم اسراییل سقف بالایی از مطالبه باشد ولی برخی کشورها و نهادهای اروپایی با وجود آنکه مسلمان نیستند و عضویتی در سازمان همکاری اسلامی ندارند، کارهایی را علیه اقدامات ضدانسانی رژیم صهیونیستی سامان دادهاند. بهطور مثال، برخی دانشگاههای اروپایی روابط فرهنگی و همکاریهای علمیشان را با دانشگاههای اسراییلی قطع کردهاند. آنها برای کالاهای تولید شده در اسراییل محدودیتها و ممنوعیتهایی را قایل شدهاند و میگویند کالاهای اسراییلی باید برچسب بخورند. برخی نیز ورود و استفاده از کالاهای اسراییلی را تحریم کردهاند. اقدامات اینچنینی نیز میتواند از سوی جهان اسلام صورت گرفته و مورد پیگیری قرار گیرد. البته بعضا اینگونه تصمیمات از سوی سازمان همکاری اسلامی یا برخی سازمانهای دیگر مانند اتحادیه عرب اتخاذ شده اما در عمل شاهد مقداری تعلل از سوی کشورهای
اسلامی بودهایم. کشورهای اسلامی باید از فلسطین و مقاومت فلسطین و مبارزات آنها علیه اشغالگری رژیم صهیونیستی حمایت عملی کنند. ما نباید شاهد عادیسازی روابط کشورهای اسلامی با رژیم صهیونیستی و سکوت آنها در برابر جنایات و تجاوزات اسراییل باشیم بلکه آنها باید اقدامات ضد انسانی صهیونیستها را با تمام قوا محکوم کنند. تداوم شهرکسازی، تبعید کردن فلسطینیها و آوارهسازی آنها، تداوم محاصره نوار غزه، آدمکشیها و تروریسم سیستماتیک و... نمونههایی کوچک از اقدامات رژیم صهیونیستی است که ما باید آنها را محکوم کنیم. باید مساله فلسطین و قدس شریف در قلب اولویت اصلی سازمان همکاری اسلامی قرار گیرد و از مسائل دیگری که موجب انحراف افکارعمومی میشود، پرهیز کرد. با اقدامات اینچنینی شاید اندکی از حقوق پایمال شده ملت فلسطین احیا و موجب عدم تضییع بیشتر حقوق اساسی آنها شود.
در سالهای اخیر شاهد آن هستیم که برخی کشورهای اسلامی در حال عادیسازی روابط خود با رژیم صهیونیستی هستند. این مساله چقدر سازمان همکاری اسلامی را از اهداف و آرمانهای اولیه خود دور میکند ؟
به هر میزان که کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی از اهداف و آرمانهای اولیه سازمان همکاری اسلامی دور شوند، سازمان همکاری اسلامی در انجام تعهدات و وظایف خود ناتوان خواهد بود. هر چقدر عادیسازی روابط با صهیونیستها، انجام دیدارهای پیدا و پنهان با سران اسراییل و عدم حمایت از مقاومت فلسطین رواج یابد، موجب دوری سازمان همکاری اسلامی از اصلیترین دلیل و فلسفه وجودی خود خواهد شد و به همین اندازه، تعدی، جنایات و تجاوزات به ملت مظلوم و تحت ستم فلسطین هم افزایش خواهد یافت و وضعیت بحرانی ملت فلسطین شدیدتر میشود.
سیاست ایران پیرامون فلسطین در سالهای پس از انقلاب اسلامی چگونه بوده است؟
ما همواره از آرمان فلسطین و حقوق فلسطینیها دفاع کردهایم. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، یکی از آرمانهایی که در میان انقلابیون وجود داشت، حمایت از ملت مظلوم فلسطین بود. یکی از دیدگاههای مبنایی هم در انقلاب اسلامی و بنیانگذار آن، امام خمینی که در قانون اساسی ما نیز متبلور شده و آمده است، این است که سیاست خارجی کشور باید بر اساس معیارهای اسلام، تعهد برادرانه نسبت به همه مسلمانان و حمایت بیدریغ از مستضعفان جهان باشد. پس شاهد هستیم که حمایت از مظلوم در برابر ظالم و به ویژه ملت مظلوم فلسطین یکی از اصول سیاست خارجی ما است. در طول این سالها همواره از فلسطینیان حمایت سیاسی و معنوی کردهایم. ما سعی کردهایم تا در مجامع مختلف در سطح منطقه و جهان اسلام ضمن حمایت از حقوق آنها و یادآوری حقوق جوامع مختلف نسبت به فلسطینیان، نام آنها را هم زنده نگه داریم. سیاست حمایت سیاسی و معنوی از فلسطین نیز هماکنون ادامه داشته و همچنان ادامه خواهد داشت.
دیدگاه تان را بنویسید