پشت پرده تصویب برجام در مجلس در گفت و گو با کاظم جلالی:
تندروها دنبال منافع خودشان بودند نه منافع ملی
کاظم جلالی، نامزد لیست انتخاباتی اصلاحطلبان و رییس مرکز پژوهشهای مجلس حرفهای گفتنی بسیاری درباره چگونگی به تصویب رسیدن برجام در مجلس دارد.
جلالی به عنوان رییس فراکسیون رهروان ولایت در گفتوگو با «اعتماد» از چگونگی تشکیل کمیسیون برجام و اهداف علیرضا زاکانی تا ماجرای تحصن سازمانیافته دانشجویان مقابل مجلس و پیامکهای تهدیدآمیز به موافقان برجام در مجلس سخن گفت. چکیده پشت پرده ماجرای تصویب برجام در مجلس به این شرح است:
کمیسیون برجام که شروع به کار کرد به همراه علی لاریجانی در نیویورک بودیم و از طریق شبکه خبر مذاکرات را دنبال میکردیم. دیدم که محرمانههای هستهای نظام از تلویزیون در حال پخش است. تعجب کردیم و به آقای لاریجانی گفتیم چه اتفاقی افتاده؟ وقتی برگشتیم به دوستانمان گفتیم شما چرا در کمیسیون برجام ساکتید که آقای ابوترابی گفت اتفاقا ما صحبت کردیم اما تلویزیون پخش نکرد.
وقتی در دولت آقای احمدینژاد قرار شد با واسطهگری نخستوزیر ترکیه و رییسجمهور برزیل کل سوخت از ایران خارج شود همین تندروهایی که مخالف تصویب برجام بودند در روزنامههایشان مقاله نوشتند و آن را یک پیروزی قلمداد کردند. این در حالی بود که سوخت هستهای بدون آنکه امتیازی نصیب ایران شود داشت از ایران خارج میشد. اتفاقا همان روزها محمود احمدینژاد به من میگفت آقای لاریجانی و شماها چرا اینقدر مخالف خارج شدن سوخت هستهای هستید. ما سانتریفیوژ داریم و دوباره سوخت تولید میکنیم. خلاصه آنکه برای تندروها فقط منافع جناحی مهم است نه منافع ملی.
در آن مقطع اگر دلسوزی برخی رجال مثل آقای دکتر لاریجانی و هدایت مجدانه و دقیق مقام معظم رهبری نبود کل سوخت از کشور خارج شده بود که واقعا یک فاجعه بود.
وقتی پیشنویس طرح برجام تهیه شد آقای لاریجانی گفت هماهنگیها را با دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی انجام دهید. با آقای شمخانی تماس گرفتم. من و او و آقای حسینتاش با هم نشستیم و متن را خواندیم. شب به آقای لاریجانی گفتم که تقریبا به توافق نسبی رسیدیم و نظراتمان به هم نزدیک شده است.
آقای حقیقتپور در ماجرای جمعآوری امضا خبر داد که یکی از نمایندگان گفته آقای جلالی چکاره بوده که به دبیر خانه شورای عالی امنیت ملی رفته است. آقای ابوترابی گفت که فراکسیون رهروان به تنهایی نمیتواند دو سوم آرا را کسب کند و باید با فراکسیون اصولگرایان مذاکره کنیم.
در جلسه سه نفرهای با زاکانی و آقای لاریجانی طرح را خواندیم. تنها ایرادی که زاکانی در آن جلسه گرفت این بود که به جای آنکه وزیر خارجه به کمیسیون امنیت ملی گزارش ماهی یک بار بدهد باید به کمیسیون برجام که من رییسش هستم گزارش دهد. به ایشان گفتیم مگر میشود کمیسیون اصلی مجلس را به خاطر یک کمیسیون فرعی تعطیل کنیم؟
در جلسهای که در دفتر آقای لاریجانی با زاکانی و پایداریها داشتیم آقای لاریجانی به آنها گفت ما به دنبال رد برجام نیستیم. اگر شما به دنبال رد برجام هستید کار خودتان را انجام دهید. ما طرح خودمان و شما هم طرح خوتان را بیاورید و هر کسی که پیروز شد به آن تن میدهیم. آقای نبویان علنا اعلام کرد به دنبال رد برجام است.
دانشجوها بیرون بودند و فضای روانی عجیبی بود که البته به نظر من خودجوش نبود. از پذیراییها و رفتوآمدها و نوع امکاناتی که در اختیار داشتند معلوم بود سازماندهی شده است. شاید روزی ١٠ تا پیامک دریافت میکردیم که ما را خائن و یزید و معاویه و آینده تاریک تاریخ معرفی میکرد. خلاصه فشار روانی سازماندهی شدهای روی نمایندگان موافق برجام میآوردند.
آقای لاریجانی وقتی فهمید تندروها میخواهند در جلسه علنی مجلس آبستراکسیون کنند به آنها گفت حتما این کار را بکنید تا بفهمید وزنی ندارید. به من هم گفتند به دوستان بگویید در کمیسیون شرکت کنند تا این ماجرا را تمام کنیم. شبی در کمیسیون برجام برای رایگیری جلسه گذاشتیم هشت نفر بودند و خود گزارش با پنج رای به تصویب رسید. سه نفر رای ندادند.
ما به دنبال رای آوردن دوفوریت برای طرح برجام بودیم که با چهار رای کمتر نتوانستیم موفق شویم. البته ١٦ نفر موفق به رای دادن نشدند که این هم داستانی دارد.
بعد از عدم تصویب دو فوریت، طرح به کمیسیون باید ارجاع میشد. در کمیسیون دعوای جدیدی شکل گرفته بود اینکه به کدام کمیسیون باید ارجاع شود. در هیات رییسه جر و بحث مفصلی دوستان انجام دادند و نهایتا رایگیری کردند و اکثریت به کمیسیون امنیت ملی رای دادند. وقتی به کمیسیون امنیت ملی ارجاع شد باز دوباره حساسیت به وجود آمد. اعضای پایداری آمدند و مدام حرف میزدند و طرح میدادند. کمیسیون امنیت ملی هم به پیشنهادهای آنان رای نمیداد. آقای آقا حمدی و کوچکزاده شرع کردند به توهین کردن. کوچکزاده گفت این چیزی که تهیه شده دولت برایشان تهیه کرده است و زور نزنید چرا که ما به این طرح رای نمیدهیم، که اینگونه تحقیرآمیز حرف زدنش باعث یکی از شدیدترین عصبانیتهای من شد به نحوی که آنچه را باید به او میگفتم، گفتم. بعد از این درگیری طرح در کمیسیون تصویب شد و به اتمام رسید و تحویل هیات رییسه شد.
هفته آینده طرح در دستور قرار گرفت. استراتژی تندروها و پایداریها این بود که زمانی که موافقین حرف میزدند راه میرفتند و شلوغ میکردند. از طرف دیگر جوی را درست کرده بودند که طرح رای نمیآورد. آقای لاریجانی شک داشت که طرح را اعلام وصول کند. پایداریها سیاست تاخیر را در پیش گرفته بودند. آقای لاریجانی میگفت اگر طرح رای نیاورد خیلی بد میشود و بهتر است صبر کنیم. به ایشان گفتم ما خسته شدیم که هر روز جلسه و درگیری. هرچند ته دلم میترسیدم طرح رای نیاورد اما ایشان را مجاب کردم اعلام وصول کند. رایگیری شد که به لطف خدا این طرح رای آورد.
بعضیها در کمیسیون برجام به دنبال پررنگ کردن نقش خود بودند تا شاید بتوانند از طریق شوی تلویزیونی موقعیتی برای خود دست و پا کنند.
پس از تصویب برجام آقای دکتر لاریجانی به من گفت به همین قبله قسم، من در بحث هستهای فقط به دنبال منافع ملی بودم و نه هیچ چیز دیگر.
در بحث برجام تنها حس میکردیم که باید این مساله را به عنوان یک وظیفه ملی انجام دهیم و کشور از گردنهای عبور کند. به دوستان میگفتم که اگر همه آبرویمان را بگذاریم جا دارد. برای اینکه ما قطعه شدن بچهها را در کنار خودمان دیدیم. عملیات والفجر٣ در سال ٦٢ بود که من آن زمان ١٦ سالم بود. برادری به نام عامری از منطقهای به نام رویان در یک روستا بود که الان شهر شده است. من جان کندن او را در قسمت جدای دست و پا و سر را با چشمهای خودم دیدم در این وضعیت ما مدعی شویم که حقوق گرفتیم و جایگاه خودمان را داریم، خیلی چیزی نیست که توقع داشته باشیم کسی تشکر کند.
شاید به جرات بتوان گفت که ما مذاکره کنندهای مثل دکتر ظریف در تاریخ پس از انقلاب نداریم. زمانی که آقای ظریف معاون بینالملل وزارت خارجه بود، من برای اجلاسی خارج از ایران بودم. با وزیر خارجه مصر در آسانسور بودم، وقتی فهمید ایرانی هستم شروع کرد از ظریف تعریف کرد.
من دهها مورد از این تعاریف دیپلماتهای خارجی از آقای ظریف را در فن مذاکره به گوش خودم شنیدهام... ظریف یک پتانسیل قوی برای کشور و مردم است. نظام عقلانیت به خرج داد و از این ظرفیت استفاده کرد.
برخی فکر میکنند من که از برجام دفاع میکنم هر شب با آقای روحانی فالوده میخورم. در حالی که این نبود. ما به دنبال منافع ملی بودیم. انتقاد ما به تندروها این است چطور وقتی که داشت سوخت از کشور خارج میشد چیزی نمیگفتید.
برجام وسیلهای است که بتوانیم به رفاه بیشتر برسیم. کشور دوباره به جولانگاه محصولات خارجی تبدیل نشود. از فرصت برای انتقال تکنولوژی استفاده کنیم. به این دلیل میگوییم مجلس دهم مهم است؛ اول اینکه خردمندان و عقلا وارد مجلس شوند، دوم کسانی که به کشور آرامش دهند و کشور را در مسیر توسعه قرار دهند. دعواهای بی حاصل و جار جنجالها را باید کنار گذاشت.
دیدگاه تان را بنویسید