کد خبر: 123920
|
۱۳۹۴/۱۱/۳۰ ۰۰:۰۰:۰۰
| |

بررسی اجمالی اعتمادآنلاین از لیست ها و ائتلاف های انتخاباتی ادوار مجلس

جنگ لیست ها و ائتلاف ها از مجلس ملی تا مجلس دلواپسان

کمتر یک هفته به برگزاری دهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی فرصت باقی مانده و همچنان بازار ائتلاف ها و لیست ها و سر لیست ها داغ هست. بحث بر سر لیست ها از فعالیت های انتخاباتی اولین دوره مجلس تا امروز ادامه داشته است.

جنگ لیست ها و ائتلاف ها از مجلس ملی تا مجلس دلواپسان
کد خبر: 123920
|
۱۳۹۴/۱۱/۳۰ ۰۰:۰۰:۰۰

اعتماد آنلاین- بعد از مجلس ششم و رد صلاحیت های گسترده اصلاح طلبان و اتفاقاتی که رخ داد و همچنین کناره گیری جریان اصلاحات از انتخابات در برخی دوره ها بستن لیست های انتخاباتی هم کم رنگ شد. با وحدت و انسجامی که میان جریان اصلاح طلب در انتخابات خرداد 92 رخ داد وهمچنین با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید شرایط برای این طیف متفاوت شد، و از آنجا به بعد تمام تلاششان را برای حفظ انسجام و حضور در انتخابات مجلس به کار بستند.
البته در این کارزار اصولگرایان هم بیکار ننشستند و سعی کردند به وحدت برسند که این امر در نهایت محقق نشد و لیستی که حدادعادل و باهنر از فاکتورهای اصلی بسته شدن آن بودند به مذاق خیلی ها خوش نیامد و موجب تشکیل ائتلاف های گوناگون در جریان اصولگرایی و تعدد لیست ها شد.
البته جریانات مستقلی هم هستند که لیست هایی را برای دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی ارائه کرده اند.
حضور در انتخابات بصورت گروهی و جمعی، و ارائه لیست های انتخاباتی سابقه و پیشنه ای دارد که اعتماد آنلاین در بررسی اجمالی این موضوع به نتایج جالب توجهی رسیده است.

**** مجلس اول؛ مجلس ملی

ائتلاف و تعیین لیست مشترک از افراد به ادوار پیشین مجلس باز می گردد؛ از همان اولین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی که هنوز در آن زمان مجلس ملی خوانده می شد.
24 اسفند 1358 مردم برای انتخاب اولین وکلای خود بعد از انقلاب اسلامی پای صندوق های رای رفتند. مجلسی که در بررسی صلاحیت کاندیداها هیچ ردصلاحیتی نداشت. در این انتخابات تمام تفکرات حاضر در کشور برای فرستادن همفکران خود به مجلس حضور داشتند. از حزب جمهوری اسلامی، جامعه روحانیت مبارز ، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، نهضت زنان مسلمان و اتحادیه انجمن های اسلامی گرفته، تا نهضت آزادی ایران، جبهه ملی ایران، حزب توده، سازمان فدائیان خلق ایران، سازمان مجاهدین خلق ایران، جاما (جنبش مسلمانان مبارز) و حتی دفتر هماهنگی مردم با رئیس جمهور (ابوالحسن بنی صدر).
در لیست انتخاباتی حزب جمهوری اسلامی و جامعه روحانیت مبارز چهرههایی چون آیت‌الله خامنه‌ای و آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، در لیست نهضت آزادی و ملی‌مذهبی‌ها مهندس بازرگان و عزت الله سحابی، در لیست حزب توده نورالدین کیانوری و در لیست مجاهدین خلق مسعود رجوی، در صدر بودند. در این دوره اکثر گروه ها لیست های مد نظر خود را معرفی کردند.

**** مجلس دوم؛ مجلسی در زمان جنگ

فروردین سال 63 انتخابات دومین دوره مجلسی برگزار شد که اکنون مجلس شورای اسلامی خوانده می شد. شورای نگهبان بر انتخابات و شرکت کنندگان در آن نظارت داشت و خبری از توده ای ها و مجاهدین خلقی ها نبود. این انتخابات، مقدمه ای برای شکل گیری دیدگاه ها و فهرست های فرعی چپ و راست شد که در مبارزات انتخاباتی بعد به شکل آشکارتری خود را نشان داد. در غیاب چهره های سرشناسی چون آیت الله خامنه ای که به قوه مجریه رفته بودند و یا افرادی همچون مصطفی چمران که در جنگ به شهادت رسیده بود، مجلس دوم با حضور فعالان سیاسی کشور شکل گرفت.
فهرست دو جمعیت اصلی فعال در رقابت های انتخاباتی، یعنی حزب جمهوری اسلامی و جامعه روحانیت مبارز، با اختلافی ناچیز اسامی مشترکی داشت.
به غیر از این دو حزب اصلی در آن دوره احزاب دیگری چون سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و انجمن اسلامی دانشجویان سراسر کشور هم بودند. سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی از جریان راست حمایت کرد که ائتلافی از جناح راست حزب جمهوری اسلامی و جامعه روحانیت مبارز بودند. انجمن اسلامی دانشجویان سراسر کشور با جناح قدرتمند ائتلاف نکرد و با لیستی متشکل از دانشجویان خط امامی و روحانیون عمدتا چپ وارد عرصه انتخابات شد. البته این لیست مورد استقبال روحانیون چپ حزب جمهوری اسلامی ، دولت میرحسین موسوی و روحانیون چپ جامعه روحانیت مبارز قرار گرفت.اگر چه اکثر افراد احزاب و تشکل ها منکر جناح بندی این انتخابات در بین افکار عمومی شدند اما می شد با کمی تامل به این صف کشی انتخاباتی در بین احزاب پی برد.

**** مجلس سوم؛ مجمع روحانیون متولد می شود

حزب جمهوری اسلامی منحل شد و روحانیونی چون مهدی کروبی و موسوی خوئینی ها انشعاب خود از جامعه روحانیت مبارز را اعلام کردند. این افراد مجمع روحانیون را راه اندازی کردند که به چپ ها و جوانان خط امامی شهرت پیدا کرد. با انشعاب در جامعه روحانیت مبارز تشکیل لیست مشترک در بین این دو جریان عملا منتفی شده بود. حالا انتخابات محل رقابت بین چپ ها و راست ها بود. مجلسی که اکثریت آن را چپ های خط امامی تشکیل دادند.
شاخص ترین چهره های مجلس را خط امامی هایی چون فخرالدین حجازی، نجفقلی حبیبی، عبدالواحد موسوی لاری، هادی غفاری، مصطفی معین و ابراهیم اصغرزاده تشکیل می دادند.
جامعه روحانیت مبارز از افرادی چون محمد یزدی و علی اکبر ناطق نوری حمایت کرد و مجمع روحانیون هم فخرالدین حجازی و هادی غفاری را معرفی کرد. در این میان خانه کارگر و دفتر تحکیم وحدت هم از هاشمی رفسنجانی حمایت می کرد. البته افرادی چون حسن روحانی و مهدی کروبی، در هر دو لیست چپی ها و راستی ها دیده می شدند.
مجلس چهارم؛ مجلسی در دوران سازندگی
در آستانه انتخابات چهارمین دوره مجلس شورای اسلامی نظارت شورای نگهبان در تمام مراحل انتخابات لازم الاجرا شد. در این حال بود که اکثر کاندیداهای طیف مجمع روحانیون مبارز رد صلاحیت شدند و اکثر افراد همسو با جناح راست و جامعه روحانیت به مجلس راه پیدا کردند. گروه‌های همسو با جامعه روحانیت مبارز همچون جمعیت مؤتلفه اسلامی، جامعه وعاظ، جامعه اسلامی مهندسین، جامعه زینب و جامعه اصناف و بازار نیز از فهرست آنها حمایت کردند.

**** مجلس پنجم؛ انشعابی دیگر در جناح راست

رقابت انتخاباتی این دوره با تولد دو تشکل کارگزاران سازندگی و جمعیت دفاع از ارزش ها آغاز شد. کارگزاران سازندگی در ائتلاف کوچکی با کاندیداهای جامعه روحانیت سعی کرد به نحوی آینده خود را تضمین کند.
لیست جمعیت دفاع از ارزش ها تلفیقی از افراد خوش نام هر دو جناح بود.
در لیست ائتلاف نیروهای خط امام فقط چهره های جناح چپ به چشم می خورد. این لیست، سه عضو مجمع روحانیون، سه عضو سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، یک عضو خانه کارگر و عده ای از متمایلین به جناح چپ را دربر می گرفت.
این انتخابات با چهار لیست مهم از گروه های مختلف پرشورتر از گذشته برگزار شد. اما لیست برتر مربوط به حزب کارگزاران سازندگی بود.

*** مجلس ششم؛ بعد از دوم خرداد

دوسال بعد از دوم خرداد 76 انتخابات مجلس ششم شورای اسلامی با حضور قدرتمند احزاب و تشکل های مختلف برگزار شد. این دوره محل رقابت چپ و راست مدرن و جوانگرا بود. جبهه مشارکت ایران اسلامی نماینده جناح چپ مدرن بود و کارگزاران سازندگی نماینده راست مدرن قلمداد می شدند. اما در جریان راست سنتی و معتدل توان مبارزه با چپ های جوان وجود نداشت و در همان دوره بود که انشعاباتی در این جریان فکری به وجود آمد و احزابی چون چکاد آزاد اندیشان، حزب اعتدال و توسعه، جمعیت ایثارگران و حزب تمدن اسلامی از درون تفکر راست سنتی و معتدل اعلام موجودیت کردند.

**** مجلس هفتم؛ مجلس اصولگراها

مردم ایران در اسفند سال 82 در حالی آماده رای دادن به نمایندگان مورد نظر خود می شدند، که دیگر خبری از چهره های سرشناس اصلاح طلب نبود. رد صلاحیت گسترده اصلاح طلبان باعث شد تا نمایندگان این جناح در مجلس تحصن کنند. در این اوضاع بود که راست های سنتی که حالا به اصولگراها شناخته می شدند بدون حضور قدرتمند اصلاح طلبان معترض که خود انتخابات را برگزار می کردند وارد مجلس شورای اسلامی شوند.
تشکل های سنتی چون جامعه روحانیت مبارز و حزب موتلفه اسلامی از تشکل نوظهور "ائتلاف آبادگران ایران اسلامی" حمایت کردند. جمعیتی تازه تاسیس که در انتخابات دومین دوره شوراها از شهردار شدن محمود احمدی نژاد در تهران حمایت کرده بود.انتخابات مجلس هفتم، زمینه ساز دگرگونی های بعدی در ساختار سیاسی قدرت، شد.

**** مجلس هشتم؛ تداوم مجلس هفتم

در مجلس هشتم شورای اسلامی در همچنان بر همان پاشنه گذشته می چرخید. اصولگراها با سر لیستی دوباره حداد عادل به بازی انتخابات هشتمین دوره مجلس بازگشتند. ورود چهره های جدید همچون لاریجانی که توانست ریاست مجلس را هم به دست بیاورد، آغازگر تفکر جدیدی تحت عنوان رهروان ولایت در جبهه اصولگرایی بود.
اصلاح‌طلبان هم با تعدد لیست وارد این رقابت شدند. ائتلاف اصلاح‌طلبان، مجید انصاری و اسحاق جهانگیری را به عنوان سرلیست انتخاب کرد و حزب اعتماد ملی نیز منتجب‌نیا را معرفی کرد.

**** مجلس نهم؛ قهر اصلاح طلبان، عصر دلواپسان، قدرت اعتدالگرایان

بعد از وقایع 88 انتخاباتی برای تشکیل مجلس نهم برگزار شد. اصلاح طلبان از حضور در انتخابات انصراف داده بودند و عرصه برای حضور گسترده اصولگرایان آماده شده بود.
حالا اصولگرایان که در نبود رقیب سنتی خود عرصه را برای فعالیت مهیا می دیدند با تعدد لیست های انتخاباتی سعی کردند کاندیداهای مورد نظرشان را راهی بهارستان کنند.
شاید بتوان گفت این انتخابات به نوعی انشقاق در جریان اصولگرایی هم بود. بعد از کش و قوس های فراوان و مشکلاتی که بین دو شیخ اصولگرا یعنی حضرات آیات محمد یزدی و مصباح یزدی پیش آمد در نهایت نتوانستند به یک لیست واحد دست یابند.
در همین شرایط بود که جبهه متحد اصولگرایی که زیر نظر جامعتین فعالیت می‌کرد، ابوترابی‌فرد و حدادعادل را به عنوان سرلیست‌های خود برگزید. جبهه پایداری بعد از بی‌نتیجه ماندن مذاکرات با جبهه متحد اصولگرایان، در لیست جداگانه‌ای آقاتهرانی و حدادعادل را به عنوان سرلیست خود معرفی کرد. علی مطهری نیز به همراه حمیدرضا کاتوزیان و عباسپور ائتلاف صدای عدالت را راه اندازی کردند و با سرلیستی علی مطهری در این انتخابات حاضر شدند.
و حالا انتخابات دهمین دوره مجلس شورای اسلامی ، اصلاح طلبان باز هم با ردصلاحیت مواجه شدند اما در نهایت لیستی ائتلافی و فراگیر را ارائه کردند، اما اصولگرایان با وجود تعدد کاندیداها نتوانستند به لیستی واحد و منسجم دست یابند، در حوزه انتخابیه تهران لیستی سی نفره ارائه شده اما چند روز با اعتراض های زیادی از سوی کاندیداهایی که سهمی در این لیست نداشتند مواجه شد و همین موضوع باعث تشکیل لیست های موازی شد. البته لیست های مختلفی تحت عنوان مستقلین و جریان سوم هم در رقابت های انتخاباتی دهمین دوره مجلس شورای اسلامی حاضر هستند.

برای مطالعه و بررسی آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال اعتمادآنلاین در «روبیکا» و «بله» مراجعه کنید.

دیدگاه تان را بنویسید

خواندنی ها