انتخابات و حفظ هویت
انتخابات پیش روی مجلس شورای اسلامی و نیز مجلس خبرگان رهبری این پرسش را برای برخی فعالان انتخاباتی مطرح کرده که حفظ هویت ما مستلزم چه شرایطی است؟
آیا میتوان به هر لیستی و با وجود هر فردی و فقدان نیروهای مطلوب خودمان رای دهیم؟ آیا رای دادن به برخی افراد موجب مخدوش شدن مرزهای اصلاحطلبی ما نمیشود؟ پاسخ به این پرسش اهمیت دارد و شاید یکی از اسطورههای ذهنی و رسوب کرده در ذهن ما را به چالش بکشد.
فرض کنیم که انتخاباتی برگزار میشد که همه افراد و نیروهایی که مطلوب نظر ما هستند و میتوانند مطالبات و خواستههای ما را نمایندگی کنند، در آن حضور داشتند، در این صورت شرکت در انتخابات نیازمند تفکر یا چون و چرا نبود، هر فرد عادی و با داشتن حداقلی از عقل در آن شرکت میکرد و به نامزدهای موردنظر خود رای میداد. ولی پرسشی که برای ما مطرح میشود این است که اگر آن شرایط ایدهآل نیست، چه کار باید کرد؟ آیا آن شرایط مستقل از وجود و رفتار ما شکل میگیرد؟ اصولا در کجای جهان چنین شرایط ایدهآلی در همه زمینهها برای همه شهروندان وجود دارد؟ اگر یک فرد کنکور میدهد و میخواهد هر رشتهای را در هر دانشگاهی که دوست دارد انتخاب کند، مستلزم آن است که نمرهاش بسیار بالا باشد ولی اگر نمره او به هر دلیلی کمتر شده و نتوانسته به آن جایگاه برسد، آیا به آن معناست که دست از انتخاب بکشد؟ و اگر در این شرایط رشتهای را انتخاب کند که در گزینههای اول او نیست، آیا باید او را سرزنش کرد؟ مسلما پاسخ منفی است. رسیدن به وضعیت مطلوب نیز جزیی از کنش ما است یا حداقل متاثر از این کنش است. انتخابات هم مثل هر چیز دیگر در زندگی وضعیت صفر و صد ندارد.
انتخاب سیاسی هم مثل انتخابهای دیگر زندگی ما است. اگر سرمایهای به نام رای دارید و میتوانید آن را در جایی بهتر از انتخابات سرمایهگذاری کنید، حتما اقدام کنید. البته باید گزارش توجیهی آن را ارایه کرد. ولی اگر این سرمایه را در انتخابات به کار نبریم و پس از آن نیز سرمایه سوخت شود، پس چرا نباید آن را صرف خرید یک کالای تا حدی مطلوبتر در این انتخابات کنیم؟ این چه ربطی به نقض هویت اصلاحطلبی دارد؟ اتفاقا برعکس هویت اصلاحطلبی در این انتخاب است که خود را نشان میدهد. اینکه یک اصلاحطلب واقعی در پی بهبود امور حتی به اندازه یک گام است؛ و از برداشت این یک گام هم نمیگذرد، چه رسد به اینکه چند گام را بتوان با یک انتخاب برداشت. عرف عمومی میفهمد که چرا یک اصلاحطلب، حتی حاضر است به نیرویی رای دهد که در برخی زمینهها با او اشتراکنظر ندارد. اگر نتوانیم بر این گرایشهای خودمحورانه و فانتزی غلبه کنیم، چگونه میتوانیم خود را اصلاحطلب بدانیم؟
اجازه دهید با ذکر مثالی روشن به این مساله پرداخته شود. چهار سال پیش در این روزها و ماههای پیش از آن چالشی اساسی میان اصلاحطلبان درگرفت و یک گروه طرفدار مشارکت در انتخابات مجلس نهم بودند. آنان طرفدار معرفی نامزد و رای دادن به آنان بودند. یک گروه دیگر با ادعای اینکه این برخلاف هویت اصلاحطلبی است و با ادعای اینکه نامزدهای ما را تایید نمیکنند، شرکت نکردند. این چالش کمتر به عرصه عمومی کشیده شد و بیشتر در سطح جلسات خصوصی بود. کسانی که صدای بلندتری داشتند، طرفدار عدم مشارکت بودند، ولی تردیدی نیست که در آن روز اگر شرکت و بر این ذهنیت ناقص غلبه میکردند، تعداد تایید صلاحیتهای آنان بیشتر از امروز بود. گو اینکه میترسیدند به دلیل شرکت پایین رای نیاورند. ولی وظیفه نیروی سیاسی بسیج مردم و غلبه بر این موانع است و نه ساکت نشستن. در هر حال گذشت. ولی اگر در مرحله نهایی شرکت میکردند، به راحتی میتوانستند حداقل ٢٠ تا ٣٠ نماینده مجلس را (حداکثر ١٠درصد تعداد نمایندگان) جابهجا کنند، ٤٠ تا ٦٠ نماینده (دو برابر آن تعداد) به نفع اصلاحطلبی و اعتدال را وارد مجلس کرده بودند، مجلسی که در چهار سال گذشته برای این کشور قانون
نوشته، دولت را تعیین کرده و بسیاری از کارهای دیگر را انجام داده که همه اصلاحطلبان از آن ناراضی هستند .
اکنون وقت حسابکشی از آن رفتار است. آن سرمایهای را که خرج نکردند و رایی را که نداند، اکنون کجا رفته است؟ چه نفعی از آن حاصل شده است؟ هیچ. ولی ضررهایش را همه میدانیم. مجلسی که با ٤٠ رای متفاوت به سمت اعتدال و اصلاحطلبان تشکیل میشد، بسیاری از مشکلات را ایجاد نمیکرد یا آنها را حل میکرد. چرا شرکت نکردند؟
فقط با این توجیه که هویت اصلاحطلبی خود را حفظ کنیم؟ آیا بهبود شرایط کشور هویت ماست یا برخی معیارهای ذهنی و دور از واقعیت؟ آیا اگر یک مجلس با تعدادی نماینده بهتر تشکیل میشد، امروز وضع بهتری داشتیم، یا مجلس فعلی؟
سیاست محل انتخابهای عقلانی است. باید میان سود و هزینه و رفتار محاسبه کرد. نمیتوان در اوهام و خیالات غوطهور بود به امید آنکه «دستی از غیب برآید و کاری بکند». هرچه هست محصول اراده و فهم و مشارکت تکتک ما است. خیلی خود را در بند این فرد و آن فرد یک لیست نکنیم. هویت اصلاحطلبی به مشارکت مستمر و برداشتن گامهای کوتاه ولی بازگشتناپذیر است.
عباسعبدی
دیدگاه تان را بنویسید