سفیر ایران در عربستان برای نخستینبار از لحظههای پرتنش رابطه تهران-ریاض میگوید
ناگفتههای ویرانی یک رابطه
حمله به سفارت سعودی، ضربه مهلکی/ به اعتبار سیاسی ایران وفرهنگ ایرانی بود/سعودی تصمیم به قطع رابطه را از پیش اتخاذ کرده بود/ احمدینژاد پنج بار به عربستان رفت، بدون اینکه طرف سعودی پاسخ این سفرها را بدهد/حدود ساعت یک بامداد روز یکشنبه بود که عربستان روابط خود را با ایران قطع کرد
چند دهه رابطه پرفراز و نشیب؛ رابطهای که گاه با ابتکار سردار سازندگی به سطح توافقنامه امنیتی هم رسیده بود و گاه جادهای یکطرفه بود که در دولتهای نهم و دهم تنها رییسجمهور ایران را به عربستان میرساند و از بازدید طرف مقابل از تهران خبری نبود. ایران و عربستان با تصمیم ناگهانی و البته نهچندان غیرقابل پیشبینی ریاض به نقطه فعلا غیرقابل بازگشت رسیدهاند. عادل الجبیر، وزیر امور خارجه عربستان سعودی پس از ورود معترضان ایرانی به ساختمان سفارتخانه این کشور در تهران و تعرض به کنسولگری آن در مشهد، دستور بازگشت دیپلماتهایی را داد که البته بار بازگشت به ریاض را از چند روز قبل بسته بودند. ایران و عربستان در بحرانیترین روزهای خاورمیانه به دو خط موازی بدل شدهاند. عربستان در شرایطی بر شیپور تندروی میدمد که از جانب ایران صدای اعتدال به گوش میرسد. محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان که در دو سال گذشته بارها عزم سفری دوجانبه به عربستان را داشته، این روزها در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ هم به کرات در خصوص رابطه با ریاض مورد سوال قرار میگیرد و هربار نیز تاکید میکند که ایران با برادران سعودی خود مشکل ندارد. وزیر امور
خارجه کشوری این موضع را در چند ماه اخیر بارها تکرار کرده است که در حادثه منا بیش از ٤٠٠ هموطن خود را از دست داد اما نه سطح رابطه با عربستان را کاهش داد و نه سفیر خود را به تهران فراخواند. حسین صادقی، سفیر باسابقه ایران در عربستان که به دستور وزارت امور خارجه این کشور پس از قطع رابطه به تهران بازگشت، در نخستین گفتوگوی تفصیلی خود پس از بازگشت به تهران از شب حادثه سخن میگوید. از اطمینانی که به آلسعود در خصوص امنیت سفارتخانهاش در تهران داده بود و البته با حمله معترضان عملا حرف آقای سفیر هم بر زمین ماند. صادقی که در دولت اصلاحات هم سفیر ایران در عربستان بوده و با آغاز به کار دولت نهم به دستور محمود احمدینژاد به ایران بازمیگردد در این گفتوگو از بدعتهای نادرست دیپلماتیک در رابطه با عربستان در دولت نهم و دهم گلایه میکند. وی که سابقه سفارت در ریاض، کویت و ابوظبی را در کارنامه کاری خود دارد از عزم ایران برای کاهش تنش با تمام همسایگان به ویژه عربستان سخن میگوید و از اشتباهات فاحشی که رابطه دوجانبه دو کشور هممرز و همآیین را به این مرحله رسانده است. حسین صادقی علاوه بر حضور در سفارتخانههای ایران در برخی
کشورهای منطقه، سه دوره مدیرکل خلیج فارس وزارت امور خارجه بوده است.
برش-١
هیچ کشوری نمیتواند تمامیتخواه باشد. نه ایران باید چنین تمامیتخواهی از خود نشان بدهد و نه عربستان سعودی.
اولویت نخست دولت یازدهم حل و فصل پرونده هستهای بود. بهبود رابطه با همسایگان هم اولویت دوم آقای روحانی بود.
رییس دولت یازدهم از شهامت و جسارتی مبتنی بر عقلانیت، آگاهی، درک واقعیتهای داخلی و محیط پیرامون و مسائل بینالمللی برخوردار است و این واقعیتی انکار ناپذیر است.
آقای احمدینژاد پنج بار به عربستان رفت اما سعودیها یک بار هم به تهران نیامدند.
سوال افکار عمومی در دولتهای نهم و دهم این بود که چرا این رفت و آمدها از سوی ایران انجام میگیرد اما از طرف سعودی با پاسخی مواجه نمیشود.
تصمیم اعزام سفیر به عربستان در شرایطی که آنها سفیری در ایران نداشتند برای آقای روحانی آسان نبود.
اگر یک روزی عربستان به اشتباه خود پی برد و در مقام جبران برآمد، دو کشور باید روبهروی هم نشسته و صادقانه انتقادها را نیز مطرح کنند.
عربستان سعودی حتی در بین کشورهای شورای همکاری به غیر از بحرین نتوانست موفقیتی را از آن خود کند.
کشورهایی نظیر امارات متحده عربی هم متوجه شدهاند که در پایین آوردن سطح رابطه دچار اشتباه شدهاند.
نمیتوانیم انتقادی را به دولت یازدهم وارد کنیم که مثلا آن اندازه که در به فرجام رساندن برجام جدی بودند نسبت به عربستان و رابطه با همسایگان نبودند.
برش-٢
دلواپسان معترض به سفارتخانه عربستان آگاهانه یا ناآگاهانه خدشه بسیار بزرگی را به مصالح و منافع ملی ایران در صحنه منطقهای و بینالمللی وارد کردند.
آقای دکتر صالحی، وزیر امور خارجه وقت در همان مقطع گفتوگوهایی را با مرحوم سعودالفیصل، وزیر امور خارجه وقت عربستان در خصوص شیخ نمر داشتند.
تلقی من این است که عربستان سعودی تصمیم به قطع رابطه را از پیش اتخاذ کرده بود .
آقای روحانی زحمات بسیاری در نهایی کردن موافقتنامه امنیتی میان ایران و عربستان کشیده بودند.
دکتر ظریف تمایل به انجام سفر به عربستان و ریاستجمهوری هم تاکید بر آن داشتند اما عربستان سعودی بستر لازم برای انجام این سفر را فراهم نمیکرد.
من به مقامهای عربستانی همواره گوشزد میکردم که شما باید اقدامی را انجام دهید که بحث سفر آقای ظریف به عربستان مورد پذیرش افکار عمومی در داخل ایران قرار بگیرد.
در بحث سفر ظریف به عربستان، مقامهای عربستانی حتی قول رعایت پروتکل دیپلماتیک را هم به ما نمیدادند.
سعودیها در زمان سعودالفیصل هم تمایلی نداشتند وضعیت رابطه با ایران را تغییر دهند.
خط مشی روحانی در داخل مورد پسند برخی کشورهای منطقهای نیست.
مشروح این مصاحبه را در لینک زیر بخوانید:
http://etemadnewspaper.ir/?News_Id=37511
دیدگاه تان را بنویسید