گعده عقلا
مراسم رونمایی از مجموعه کتابهای «حقوق و زندگی» محسن اسماعیلی با حضور مسوولان کشوری در مرکز همایشهای کتابخانه ملی مجالی بود تا سخنرانان مختلف از طیفهای فکری مختلف حرفهای مختلفی به بهانه این رونمایی بزنند؛ از روایت کشف محسن اسماعیلی گرفته تا توصیهای درباره شورای نگهبان و تبیین حقوق متقابل ملت و حاکمیت.
در روزهایی که خیلیها در کشور چشم به تصمیم نهایی شورای نگهبان برای اعلام نتایج بررسی صلاحیت نامزدهای انتخابات دارند، یک عضو حقوقدان همین شورا با رونمایی از کتابش گردهمایی چهرههایی از جریانهای فکری متفاوت را دامن زده است. از اصلاحطلبان و اصولگرایان گرفته تا دولتیها و مجلسیها و دانشگاهیها.
محسن اسماعیلی را من کشف کردم
نخستین سخنران این مراسم، آیتالله محققداماد بود؛ کسی که میگفت کشف محسن اسماعیلی کار او بوده است. آیتالله محققداماد در این مراسم گفت: در جامعهای که حقوق حکمفرما باشد و مدیریت حقوقی باشد، تجلی حق بیشتر است. محققداماد افزود: ٣٠ سال قبل من محسن اسماعیلی را کشف کردم. کماکان از همان روز تاکنون بدون استثنا در کنار من کار و تحقیق را ادامه داده است. وی گفت: با وجود سینه مجروحش دلش برای حقوق ملت ایران میتپد و نگران پایمال شدن حقوق مردم است. محققداماد با بیان اینکه یکی از خوشسلیقگیهای دانشمندان ما این است که نام این رشته را حقوق نهادند، گفت: در کشورهای عربی دانشکده حقوق وجود ندارد. حق یکی از اسماءالله است و بر جامعهای که حقوق متحقق شود و دانش حقوقی حکمفرما باشد و مدیریتش حقوقی باشد تجلی حق بیشتر است. وی خطاب به نمایندگان مجلس افزود: با رشادت پشتیبان حقوق ملت ایران باشیم. ما بر سرسفره خون شهدا نشستهایم. وی افزود: ملتی که از حقوق مدنی و حقوق بشر فاصله داشته باشد سعادتمند نخواهد شد. محسن اسماعیلی محصول کار خود را در شش جلد به دامن پژوهشگران ملت تقدیم میکند.
ایمان ثمره حیات عقلانی است
پس از آیتالله محققداماد، نوبت حجتالاسلام ابوترابیفرد بود تا پشت تریبون برود. نایبرییس اول مجلس شورای اسلامی ترجیح داد در سخنان خود بیشتر به تبیین شخصیت محسن اسماعیلی، عضو حقوقدان شورای نگهبان بپردازد. نایبرییس مجلس شورای اسلامی با اشاره به شخصیت محسن اسماعیلی، عضو شورای نگهبان گفت: ایمان ثمره حیات عقلانی است و ایشان با ایمان و عمل صالح برای رشد معنوی جامعه تلاش میکنند. محمدحسن ابوترابیفرد با اشاره به سوگند به زمان در قرآن کریم گفت: ایمان، ثمره حیات عقلانی است و کسانی که به معنای واقعی سلوک عقلانی دارند به ایمان دست پیدا میکنند و شایسته است نام مومن بر آنها گذاشته شود. وی ادامه داد: این محفل و بیاناتی که عزیزان در آن مطرح کردند نشان از این دارد که برادر ارجمندمان دکتر اسماعیلی در عمر پربرکت خود تلاش کردند به مراتب عقلانیت، ایمان و علم آراسته شود و اگر این آراستگی نبود امروز چنین تجلیلی شکل نمیگرفت. نایبرییس مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: جان این برادر آراسته به علم و عقلانیت و ایمان است که نشان از عمل صالح ایشان دارد. وی افزود: دکتر اسماعیلی عزم و ارادهای جدی در پیوند علم و عمل داشتند و نهایتا
میبینیم با ایمان و عمل صالح برای رشد معنوی جامعه تلاش میکنند. نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: ایشان در این راه قدمهای فراوانی برداشتند و انشاء لله راه را برای تعالی جامعه نیز هموار میکنند.
بزرگان حرمت شورای نگهبان را
نگه دارند
سخنران بعدی اما ترجیح داد تا قدری هم درباره خود شورای نگهبان صحبت کند. نهادی که نویسنده مجموعه کتابهای «حقوق و زندگی» خود از اعضای حقوقدان آن محسوب میشود. حجتالاسلاموالمسلمین سیدمهدی طباطبایی گفت: در شورای نگهبان جنبه فقهی و حقوقی آقای اسماعیلی جامع است. این استاد دانشگاه سپس افزود: بزرگان حرمت شورای نگهبان را نگه دارند تا نیازی به تذکر دیگران نباشد. امیدوارم مردم طبق توصیههایی که صورت گرفته در انتخابات شرکت جمعی را داشته باشند که قطعا اینگونه است؛ زیرا همه مردم دوستدار نظام جمهوری اسلامی ایران هستند. این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: گاهی نظریاتی داده میشود که مخل ورود همگان به انتخابات میشود. طباطبایی افزود: فقاهت، دیانت، تقوا، خوب فهمیدن و جرات اظهارنظر از ویژگیهای بارز آقای محسن اسماعیلی است و انشاءالله در مسیر خود موفق باشند.
جامعه ما به فقاهتی پیشرو نیاز دارد
رییس نهاد ریاستجمهوری نیز که یکی از سخنرانان این مراسم بود، گفت: جامعه ما به فقاهتی نیاز دارد که با نگرش اصولی راهحل پیش رفتن را ارایه کند و در چهرههای جوانی همانند دکتر اسماعیلی چنین امیدی وجود دارد. محمد نهاوندیان با اشاره به افراد و چهرههای حاضر در این جلسه افزود: مجلس بسیار گرامی و ارجمندی است، برای تجلیل از فقاهت، حقوق، دغدغهمندی نسبت به زندگی و عزیز گرانمایهای که هم فقیه است و هم حقوقدان و هم زنده است و با نگرش رو به آینده به میاندیشد و زندگی خود را برای این آرمانها وقف کرده است. وی با اشاره به ویژگیهای شخصیتی محسن اسماعیلی اظهار کرد: ایشان اولا وقتی بحث علمی مطرح میشود مثل یک دانشجو تشنه شنیدن حرف دیگران است و با تولید فکر مشارکت میکند اما در عین حال در گفتوگو حتی با پیروان ادیان الهی دیگر همه لازمههای این دستور قرآنی که باید استماع قول کنیم را رعایت میکند. وی همچنین اظهار کرد: من به ایشان بابت این توفیق و اینکه یک خدمت اجتماعی نیز در یک منصب مهم و حساس تبریک میگویم.
آگاهی مردم به حقوق و وظایف شهروندی، اعتمادآور است
شهردار تهران در مقام سخنران بعدی مراسم ترجیح داد تا درباره آگاهی مردم از حقوق شهروندی و اعتمادآور بودن چنین آگاهی سخن بگوید. وی گفت: اگر مردم به حقوق و وظایف خود در جامعه آگاهی داشته باشند، در آن جامعه اعتماد برقرار شده و رابطه مردم و مسوولان محکم خواهد شد. محمدباقرقالیباف گفت: وجه ممیزی شهروندی در کشور ما با دیگر کشورها در نقش عقل و دین در زندگی است. وی با بیان اینکه در یک نظام اسلامی یکی از مهمترین وظایف حاکمیت آگاهیبخشی به شهروندان آن است، افزود: در این وظیفه مهم و اساسی، مهمترین آگاهیبخشی، آشنایی به حقوق خود افراد است تا بتوانند حقوقشان را بهدرستی مطالبه کنند. قالیباف ادامه داد: اگر شهروندان یک جامعه به حقوق خود مسلط شوند، آن جامعه به تکلیف خود نیز آگاه خواهد شد. وی ادامه داد: اگر در جامعهای مردم این آشنایی را پیدا کردند که هم حقوق و هم وظیفه خود را بدانند، اعتماد برقرار شده و رابطه بین مسوولان و مردم مستحکمتر از هر زمانی میشود. شهردار تهران با بیان اینکه اگر در جامعهای اعتماد برقرار شد، مشارکت معنادار اتفاق میافتد، خاطرنشان کرد: در این صورت است که جامعه به سمت پیشرفت و حل مشکلات خود پیش
رفته و کیفیت مادی و معنوی خود را ارتقا میبخشد. قالیباف در پایان با اشاره به اینکه محسن اسماعیلی بحق فرزند امام، انقلاب و ملت است، خاطرنشان کرد: وی در سنگرهای مختلف در دوران انقلاب و دفاع مقدس توفیق پیدا کرد و همواره سرافراز بود بهطوری که امروز هم در حوزه علم و دانشگاه و فقاهت صاحبنظر است.
حکام یک جامعه باید نوکر ملت باشند
رییس مجلس هم به عنوان دیگر سخنران این مراسم در اظهارات خود سعی کرد تا به تبیین رابطه حقوق ملت و حاکمیت بپردازد. او با بیان اینکه حکام یک جامعه باید نوکر آن ملت باشند، گفت: اصل اصالت دادن به دستگاهها در یک کشور در گرو احقاق حقوق ملت است. علی لاریجانی اظهار داشت: امیدوارم این محمل باعث شود نویسندگان در زمینه مسائل حقوقی علاقه بیشتری نشان دهند. وی با بیان اینکه ٣٧ سال پیش حادثهای بسیار بزرگ در ایران اسلامی رخ داد، افزود: حقوق ملت در حکومت پهلوی زیر پای حقوقدانان از بین میرفت و به آن توجهی نمیشد و یکی از مشکلات حکومت شاه این بود که توجهی به حقوق ملت نداشت البته نه اینکه سازوکارهای آن وجود نداشته باشد، دو مجلس در آن زمان در ایران وجود داشت اما مجالسی بودند که شأن درستی نداشتند و از حقوق ملت حفاظت نمیکردند. لاریجانی ادامه داد: نمایندگان این مجالس هم افراد امنیتی یا ساواکی بودند و قوانینی را وضع میکردند که شاه از آنان میخواست. آنچه در رژیم پهلوی مفقود بود حقوق ملت ایران بود. رییس مجلس با بیان اینکه ملت و حاکمیت در مقابل یکدیگر حقوقی دارند که باید رعایت شود، گفت: حکام باید نسبت به ملت نوکر باشند، اصل اصالت
دادن به دستگاهها برای احقاق حقوق ملت و منافع اصلی کشور است. حقوق ملت از موضوعات بسیار مهمی است که باید به آن توجه شود، یکی از عوامل سقوط رژیم شاه این بود که شاه خودش را نماینده ملت نمیدانست و به اینکه نوکر ملت باشد اصلا قائل نبود. وی بر همین اساس یادآور شد: امام آمد و گفت که همهچیز با نظر مردم مشروعیت پیدا میکند. امام میخواست فرهنگ غلط زمان شاه را واژگون کند و اصلا متن، ملت باشد، همه بخشهای کشور باید تابع نظر ملت میشدند و این تغییر بسیار مهم و زیربنایی بود، اینکه نظام امروز روی پای خودش ایستاده به این دلیل است که مردمسالاری در اولویت قرار گرفته است، در همه شؤون باید دستاوردهای انقلاب ذکر شود. لاریجانی یادآور شد: باز کردن حقوق مردم و تشریح آن برای مردم کار بسیار ارزشمندی است که آقای اسماعیلی با نگارش این کتب بسیار ارزشمند به آن پرداخته است، اساس قوانین و ضوابطی که تدوین میشوند برای بهتر شدن زندگی مردم است. فهم این حقوق نیازمند کار رسانهای بسیار زیاد و البته نگارش کتب متعدد است. در کتابهای آقای اسماعیلی، مسائلی که جامعه به آن مبتلاست تشریح شده بنابراین باید قدر این آثار را دانست. وی یادآور شد:
اینکه رسانهها بتوانند با قدرت در کشور فعالیت کنند امر بسیار پرارزشی است و رکن مهم و جلو برنده انقلاب محسوب میشود، توجه به حقوق رسانهها امر لازمی است که در کتب آقای اسماعیلی مدنظر قرار گرفتند. رییس مجلس در پایان خاطرنشان کرد: آقای اسماعیلی از استعداد بسیار خوبی برخوردار هستند و در شورای نگهبان هم به عنوان عضو حقوقدان این شورا به خوبی عمل کردند و بر این مسائل اشراف دارند.
انتقاد وزیر بهداشت از احضارش
به مجلس
وزیر بهداشت اما با انتقاد و درد دل پا به این مراسم گذاشته بود. جایی که نسبت به احضار به مجلس برای پاسخگویی به یک سوال منطقهای و نه ملی انتقاد کرد. سیدحسن قاضیزاده هاشمی اظهار کرد: آقای اسماعیلی شخصیت ارزشمندی هستند که همه دولت برای ایشان احترام قائلند. امیدواریم در این مکان شریف که مربوط به کتاب و کتابخوانی است بتوانیم در آینده سرانه کتابخوانی مردم را اعلام کنیم. با افتخار اعلام کنیم نه اینکه میزان سرانه کتابخوانی مانند امروز پایین باشد. وی افزود: امروز بنده برای پاسخ به سوالی به مجلس احضار شده بودم اما سوال منطقهای بود و نه ملی. وزیر بهداشت در ادامه با اشاره به مسوولیت شهید مطهری در دوران انقلاب گفت: دو هفته به شهادت شهید مطهری باقی مانده بود که ایشان درباره آفتها مورد سوال قرار گرفتند، شهید مطهری گفت، یکی اینکه وقتی دوران سختی تمام شد افراد فرصتطلب نفوذ کرده و صدایشان از انقلابیون بلندتر میشود و آفت دیگری که شهید مطهری به آن اشاره کرد این بود که روحیه انقلابی از مدیران انقلابی رخت بربسته و هوا و هوس حاکم شده است.
اخلاق ثمره فرهنگ است
رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی نیز در سخنرانی خود «اخلاق» را میوه فرهنگ دانست و گفت: جامعه سازگار جامعه بافرهنگی است و افراد در این جامعه با یکدیگر تعامل دارند و سازشکارانه با هم زندگی میکنند. سیدرضا صالحیامیری اظهار کرد: امروز همه انسانهای بافضیلت و فرهیخته در این سالن دور هم جمع شدند تا بار دیگر سلامی به اخلاق و ادب و انسانیت داشته باشند، میشود این همدلی و همنوایی که شعار و خواست رهبر معظم انقلاب است در همه اجزای نظام جاری و ساری باشد. وی افزود: انسانهای بزرگی که اینجا جمع شدهاند نماد انسانهای بافضیلتی هستند که میدانند برای چه تلاش میکنند و چه آیندهای در پیش دارند. چه زیباست این نمایش در دهه فجر انجام میشود و انقلابیون هم قسم میشوند که از آرمانهای انقلاب پاسداری کنند. رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی در بخش دیگری از سخنانش تصریح کرد: ما میتوانیم این فضا را در همه عرصههای اجتماعی و سیاسی متجلیسازیم، به نظرم گمشده امروز جامعه ما اخلاق است و تجلیل از انسانهای با اخلاق امر مهمی است که باید مدنظر قرار گیرد. صالحیامیری همچنین یادآور شد: مطمئنم هر کدام از عزیزانی که در این سالن هستند صاحب
نام و فضیلت هستند، فرهنگ دارای چهار میوه است که اول آن انسجام است، انسجام دلها را به یکدیگر نزدیکتر و همه را با هم سازگار میکند و رنگها و ادیان را در کنار هم قرار میدهد. وی ادامه داد: دومین میوه فرهنگ شخصیتسازی است. انسانهای باشخصیت محصول فرهنگ هستند. سومین میوه فرهنگ هویت آفرینی و چهارمین میوه فرهنگ هم اخلاق است. وی در پایان خاطرنشان کرد: سازگاری نیز از میوه و ثمره فرهنگ است، کسانی که فرهنگ داشته باشند با هم تعامل خواهند داشت و جامعه سازگار جامعه بافرهنگی است، امروز دور هم جمع شدیم که از اخلاق، فضیلت و فرهنگ تجلیل کنیم.
دیدگاه تان را بنویسید