نقش تحریمهای غرب در دور شدن ثروتمندان روسیه از کرملین
نزدیک شدن به پوتین برای الیگارشهای روس چقدر ریسک دارد؟
نظام روسیه به شدت تحت نفوذ الیگارشهای این کشور قرار دارد. متنفذین ثروتمندی که پیشتر همواره برای افزایش سرمایه خود به پوتین نیاز داشتند، اکنون از وی فاصله میگیرند. لیست تحریمهای ایالات متحده نیمی از این افراد را شامل میشود و احتمال آن میرود که با اجرایی شدن تحریمهای جدید در فوریه 2018 نامهای بسیار دیگری نیز به این لیست افزوده شوند. اقتصاد روسیه اکنون در وضعیت مساعدی به سر نمیبرد و پوتین برای باقی ماندن در قدرت نیاز دارد با ساختن «دشمن» خارجی پایگاه مردمی خود برای انتخابات ریاست جمهوری سال آینده روسیه حفظ کند.
به گزارش گروه بینالملل اعتمادآنلاین ، الجزیره در یادداشتی که به قلم رومن دوبروخوتوف منتشر کرد، با اشاره به جایگاه منتفذین ثروتمند روسیه در سیاست این کشور و رابطه فعلی آنها با کرملین نوشت، جلسههای مشابه پوتین با الیگارشهای روس، پیش از این هر سال یکبار برگزار میشد، اما در سال 2017، این سومین جلسهای بود که تشکیل شد. پرسش اینجاست که این همه اشتیاق برای برگزاری جلسه در کرملین چه علتی دارد؟ پاسخ به این پرسش از نظر افرادی که معاملات کرملین را از نزدیک دنبال میکنند چندان دشوار نیست.
روز 22 نوامبر، سناتور سلیمان کریموف (تصویر بالا؛ با ثروت خالص 6.3 میلیارد دلار) در نیس بازداشت شد و اکنون متهم به پولشویی است.
روز 13 دسامبر، دفاتر شعبه هلند آلفا بانک روسیه مورد تفحص قرار گرفت و حسابهایش مسدود شد؛ صاحبان این بانک میخاییل فریدمن، پیتر آون، آلکسی کوزمیچف و جرمن کان هستند (در مجموع با ثروت خالص 35.6 میلیارد دلار).
مجدداً در همین روز، بر اساس تحقیقات دیلی بیست، مشخص شد که میخاییل پروخوروف (با ثروت خالص 8.9 میلیارد دلار) در بانک FBME شعبه قبرس 23 حساب دارد. بانک نامبرده پس از آنکه ایالات متحده آن را متهم به تسهیل در پولشویی کرد، مجوزش باطل و حساب تمام مشتریانش مسدود شد.
گنادی تیمچنکو (با ثروت خالص 16 میلیارد دلار)، و دوست نزدیک پوتین، و شرکت وی، نواتک، همچنان در لیست تحریمهای ایالات متحده قرار دارند. لئونید میخلسون (تصویر بالا)، ثروتمندترین مرد روسیه (با ثروت خالص 18.4 میلیارد دلار)، شریک تیمچنکو و از صاحبان نواتک، [از طرف ایالات متحده] به قرار گرفتن در لیست تحریمها تهدید شد.
لوکاویل، بزرگترین شرکت خصوصی روسی، با مالکیت واگیت آلگپروف (با ثروت خالص 14.5 میلیارد دلار) و لئونید فدون (با ثروت خالص 6.3 میلیارد دلار) نیز در لیست شرکتهای تحریمی قرار گرفت. الیگارشهای روس دیگری نیز هستند که احتمال دارد وارد لیست تحریمیها شوند، از جمله آنها میتوان به دمیتری ریبولوفلف (با ثروت خالص 7.3 میلیارد دلار) و ویکتور وکسلبرگ (با ثروت خالص 12.4 میلیارد دلار) اشاره کرد.
گفتنی است که تقریباً نیمی از بزرگترین متنفذین روسیه با مشکلات برون مرزی مواجه شدهاند؛ نیم دیگر آنها نیز ممکن است در فوریه 2018 با افزایش لیست تحریمهای ایالات متحده، با مشکل مشابهی روبرو شوند.
طبیعتاً از میان این الیگارشها افرادی در معرض تحریم شدن هستند که رابطه نزدیکتری با کرملین دارند. شماری از رهبران اپوزیسیون روسیه به صورت فعال با مقامات ایالات متحده همکاری میکنند و به آنها در اینباره مشاوره میدهند.
نزدیک شدن به پوتین، که پیشتر مهمترین عامل افزایش سرمایه برای نظام الیگارشیک روسیه بود، اکنون به ریسک قابل توجهی بدل شده است. اخیراً رویترز گزارش داد که پیش از اعلام تحریمهایی که قرار است در فوریه 2018 اعمال شوند، برخی از ثروتمندان روسیه سعی میکنند کمتر در رویدادها و جلسات کرملین حاضر شوند. الیگارشی روسیه تقریباً وابسته به غرب است، بنابر این نگرانی از تحریمها چندان تعجب آور نیست.
مدتی پیش به نظر میرسید که پوتین برای اجرای سیاست و تصمیمات بینالمللی خود کاملاً احساس آزادی میکند، کرملین آماده بود که در تمام جبههها وارد شود، ارتش خود را به اوکراین و سوریه ارسال کند، با استفاده از هکرها و ترولها در انتخابات کشورهای غربی مداخله کند و حتی در یکی از کشورهای بالکان کودتایی را ترتیب دهد. کشورهای غربی در ابتدا واکنش ضعیف و کندی را نشان دادند، اما بعدها جدیتر ظاهر شدند و فراتر از اعمال تحریمها پیش رفتند. تیم تحقیقاتی مشترک، با هدف کاوش در علت سقوط هواپیمای MH17 در اوکراین به پیشرفتهایی دستیافته است، و انتظار میرود که در ماه ژانویه علیه یکی از ژنرالهای روسیه اعلام جرم کند. همچنین آینده خط لوله گاز روسیه به اروپا، «نورد استریم 2» (که قرار بود از طریق دریای بالتیک و از روسیه به آلمان کشیده شود)، با کنار کشیدن شرکای اروپایی در وضعیت نامشخصی به سر میبرد.
نویسنده این مقاله در ادامه افزود، پوتین باید تاکنون متوجه شده باشد که وضعیت بین المللی واقعاً تغییر کرده است. با اقتصادی راکد، و در پیشداشتن مسابقات جام جهانی، پوتین باید برای بهبود روابط خود با غرب بیشتر تلاش کند. این طور به نظر میرسد که رئیس جمهور روسیه گامهایی را نیز به عقب برداشته است. او پیشتر دستور عقبنشینی ارتش از سوریه را اعلام کرد (فارغ از آنکه در عمل چه اتفاقی افتاد)، وی همچنین برای قرار گرفتن صلحبانان سازمان ملل در منطقه جنگزده دونباس در اوکراین و تبادل زندانی با کیف وارد مذاکره شده است. در چند ماه اخیر نیز هیچ حمله هکری گزارش نشده است.
پوتین در مراسم پرسش و پاسخ اخیر خود، هیچ اشارهای به استراتژی دوره بعدی ریاست جمهوری خود نکرد. همچنین به نظر میرسد که وی از ژستهای پررنگ معمول خود برای اعلام حضور در انتخابات پرهیز میکند؛ اخیراً هیچ نشانهای از ادبیات تهاجمی وی دیده نمیشود.
در هر صورت، شاید این عقبنشینیها ظاهری یا بیشتر تاکتیکی باشند تا استراتژیک. پوتین بدون داشتن دشمنی در غرب مشروعیت داخلی خود را از دست خواهد داد. این بدان معنا نیست مردم روسیه به دنبال تقابل با غرب هستند؛ برعکس - پیمایشی که اخیراً انجام شد نشان میدهد 75 درصد مردم روسیه گمان میکنند که روابط روسیه با ایالات متحده و دیگر کشورهای غربی باید بهبود پیدا کند. این مسئله بیانگر هیچ تناقضی نیست: پوتین عاشق این است که درباره بهبود روابط صحبت کند، اما طرف غربی نگران رشد قدرت و نفوذ روسیه است و تلاش میکند آن را محدود کند.
روسیه بدتر شدن شرایط اقتصادی را با پروپاگاندای بیشتر جبران میکند: برنامههای گفتوگوی هفتگی با محوریت نقد غرب، اکنون روزانه پخش میشوند. رتبه برنامههای تلویزیونی سیر نزولی پیدا کردهاند و پوتین هیچ گزینه دیگری ندارد - با افت قیمت نفت، به نظر نمیرسد که او بتواند به سادگی پایگاه مردمی خود را بدون ساختن «دشمن» خارجی تقویت کند.
این مسئله بدان معناست که پوتین، مادامی که با اعمال فشار غرب مواجه است، عقب نشینی خواهد کرد و نه بیشتر. اینکه غرب تا کجا میخواهد کرملین را تحت فشار قرار دهد و اینکه تحت چه شروطی میخواهد نامهای بیشتری را در لیست تحریمهای خود اضافه کند همچنان نامشخص است.
به کانال تلگرام اعتمادآنلاین بپیوندید
دیدگاه تان را بنویسید