گمانهزنیها برای تغییر وزیرامورخارجه امریکا قوت گرفت
رییس سیا جانشین احتمالی تیلرسون
در ماههای اولیه شروع به کار دونالد ترامپ در سمت رییسجمهور ایالات متحده، یکی از گزینههای همیشگی که برای جابهجایی در دولت به میان میآمد، رکس تیلرسون وزیرخارجه ایالات متحده بود.
اعتمادآنلاین| تنها شش ماه از شروع به کار دولت گذشته بود که رسانههای امریکایی خبرهایی منتشر کردند که با توجه به اختلاف نظرهای میان کاخ سفید و وزارت امورخارجه تیلرسون وزارتخانه را ترک میکند و هرماه نیز خبر متفاوتی از این موضوع در میان رسانهها دست به دست میچرخید و حتی یکبار مطرح شد که با وساطت جیمز متیس وزیر دفاع، جان کلی رییس کارکنان کاخ سفید و مایک پنس معاون اول در سمت خود باقی مانده است. اما اکنون در روز پنجشنبه نیویورکتایمز گزارشی را منتشر کرد که جزییات جدیدی را از این جریان نمایان کرد که طبق آن بناست رکس تیلرسون از سمت خود برکنار شود و به جای آن مایک پمپئو رییس کنونی سیا در مسند وزارت امورخارجه قرار گیرد. در ادامه این گزارش آمده است که احتمالا تام کاتن سناتور جمهوریخواه ایالت آرکانزاس و متحد اصلی رییسجمهور در امور امنیت ملی در مسند ریاست سیا قرار خواهد گرفت. با این حال در این پازل جابهجایی به احتمال زیاد مایک پمپئو علاقهمند به حضور در وزارت خارجه باشد اما از سویی دیگر هنوز مشخص نیست که تام کاتن بخواهد سنا را رها کند و در مسند رییس سازمان سیا قرار گیرد.
در گزارش نیویورک تایمز به نقل از منابع آگاه در کاخ سفید آمده است که این طرح توسط جان کلی رییس کارمندان کاخ سفید تنظیم شده است اما هنوز دونالد ترامپ آن را امضا نکرده است ولی پیشتر آمادگی خود را برای تغییر در وزارت خارجه اعلام کرده بود. با این وجود یک مقام نزدیک به دونالد ترامپ اعلام کرد که تیلرسون و رییسجمهور به تازگی در کاخ سفید با یکدیگر دیدار کردند و هنوز به نظر نمیرسد که این آمادگی وجود داشته باشد که ترامپ بخواهد تیلرسون را از این سمت کنار بگذارد.
با این وجود برنامه ژنرال کلی به نحوی طراحی شده است که در نهایت باید دونالد ترامپ در خصوص آن تصمیمگیری کند. اما مجموعه شرایط حاکم بر روابط کاخ سفید و وزارت امورخارجه نشان میدهد که وقت رفتن فرا رسیده است. رکس تیلرسون به عنوان مدیرعامل غول نفتی اکسون موبیل، حدود یک سال پیش به عنوان نامزد وزارت امورخارجه ترامپ معرفی شد اما با توجه به نقشی که ترامپ برای این وزارتخانه در دولت خود در نظر گرفته بود این نهاد کلیدی و مهم در دولتهای مختلف امریکا به حاشیه رانده شد.
دونالد ترامپ و رکس تیلرسون در طیف وسیعی از مسائل مهم با یکدیگر اختلاف نظر داشتند. از جمله آن را میتوان به مساله توافق هستهای با ایران، رویارویی با کره شمالی و اختلاف میان متحدان عربی امریکا اشاره کرد. همچنین تیلرسون در یک نشست خصوصی ترامپ را احمق خطاب کرد و دونالد ترامپ نیز در یک انتقاد عمومی اقدامات دیپلماتیک تیلرسون برای حل بحران کره شمالی را اتلاف وقت دانست و بهشدت آن را مورد انتقاد قرار داد.
با این وجود بسیاری معتقدند که جایگزینی پمپئو میتواند یک تغییر چشمگیر را در رویکرد وزارت خارجه ایجاد کند. بسیاری از دیپلماتهای کهنهکار هرچند از تیلرسون در ادامه مسیر خود ناامید شدهاند، اما اورا شخصیتی عملگرا در خصوص مسائل مختلف و اتاق عملیات میبینند. اما پمپئو به دلیل سابقه حضور خود در کنگره و جنبش تی پارتی در مورد ایران، کره شمالی و دیگر مسائل کلیدی احتمالا دیدگاه نزدیکتری به شخص ترامپ دارد و با سوءظن شدید نسبت به این مسائل نگاه میکند.
با این وجود آن چیزی که مشخص است در طول حدود یکسال گذشته هیچ گونه صدای واحدی از سیاست خارجی دولت ایالات متحده خارج نشد. ترامپ و تیلرسون اغلب به نظر میرسید که سیاستهای متناقضی را بیان میکنند و یک سردرگمی در سیاست خارجی وجودداشت و گاهی کار در اختیار نمایندگان ویژه مانند جرد کوشنر داماد ترامپ قرار میگرفت و نیکی هیلی نماینده امریکا در سازمان ملل نیز رویکرد خاص خود را دنبال میکرد. با این حال کاخ سفید تلاش کرد تا موضوع تغییر تیلرسون را نادیده بگیرد و رییسجمهور و تیم او سعی کردند از هرگونه تایید یا رد این موضوع شانه خالی کنند.
ترامپ که در کاخ سفید میزبان ولیعهد بحرین بود در پاسخ به سوال خبرنگاران در خصوص ماندن تیلرسون در پست خود گفت: «او اینجاست. رکس اینجاست» سارا سندرز سخنگوی کاخ سفید نیز در بیانیهای که بعدتر منتشر کرد گفت: در این زمان هیچ برنامهای برای تغییرات در کارکنان هنوز اعلام نشده است. با این وجود سندرز به خبرنگاران گفت: هنگامی که رییسجمهور اعتمادش به یک فرد را از دست میدهد، مدت زمان زیادی نمیتواند در فضایی که در اختیار او قرار گرفته خدمت کند. رییسجمهور و وزیر امور خارجه روز پنجشنبه باهم بودند و آنها در دیدار با یک رهبر خارجی مشغول به کار هستند.
هدر نائورت، سخنگوی وزارت خارجه نیز سعی کرد شرایط را بسیار عادی نشان دهد و یک روز معمول کاری را از وزیرخارجه به تصویر کشید و گفت: ایشان در یک روز دوبار به کاخ سفید رفتند، یک صبحانه کاری با جیمز متیس، وزیر دفاع داشتند و سپس با زیگمار گابریل، وزیرخارجه آلمان نیز دیدار کرد و با دبیرکل سازمان ملل نیز به صورت تلفنی صحبت کرد.
نائورت همچنین تاکید کرد که او همچنان و همان طور که گفته شد قصد دارد در سمت خود باقی بماند و متعهد به انجام این کار است. وی با علاقه به رییسجمهور خدمت میکند و این شغلی است که او از آن لذت میبرد. با این وجود هرچند مقامهای امریکایی بخواهند این موضوع را تکذیب کنند اما رسانههای مختلف امریکا در حال گرفتن تایید این خبر از سوی منابع مختلف درکاخ سفید هستند. ایبیسی نیوز امریکا نیز به نقل از یک منبع آگاه نوشت که طی ماههای اخیر طرحی در کاخ سفید نوشته شده که بر مبنای آن رکس تیلرسون از سمت خود کنارهگیری میکند و مایک پمپئو جانشین وی میشود. این خبر را نیز آسوشیتدپرس به نقل از یک منبع آگاه دیگر در کاخ سفید مورد تایید قرار داد. اما واشنگتن اگزمینر نیز در گزارشی نوشت که جرد کوشنر، مشاور و داماد رییسجمهور از جمله افراد پیشرو بود که تلاش میکند تا رکس تیلرسون وزیر خارجه تغییر کند.
گفته میشود اگرچه اختلافات در طول ماههای اخیر زیاد بوده است اما تصمیم تیلرسون مبنی بر عدم ارسال یک هیات دیپلماتیک بلندپایه همراه ایوانکا ترامپ به هند موجب شده تا این موضوع جدیتر دنبال شود. این منبع آگاه در ادامه افزود که کوشنر و تیلرسون از روز اول کاری با یکدیگر چالش داشتند. نشانههای این موضوع را میتوان در حمایت تیلرسون از توافق هستهای با ایران دانست که کوشنر و ترامپ آن را نمیخواستند. همچنین کوشنر در خارج از وزارت امورخارجه پرونده صلح خاورمیانه را دنبال میکرد که رییسجمهور آن را به وی سپرده بود و همین موضوع تبدیل به چالشی دیگر میان دو طرف شد.
وزیر خارجه احتمالی کیست؟
مایک پمپئو، نماینده کانزاس در کنگره امریکا از سال ٢٠١١ تا سال جاری میلادی بود که در نهایت به عنوان رییس سیا برگزیده شد. گفته میشود در طول دوره کوتاهمدت حضور او در سیا اختلاف نظرهایی نیز وجود داشت. سیا مجبور شد در ماه گذشته ادعای پمپئو مبنی بر اینکه دخالت روسیه در انتخابات ریاستجمهوری ٢٠١٦ تاثیری بر نتیجه انتخابات نداشته را رد کند زیرا آنها در گزارش خود چنین قضاوتی را انجام ندادند. حتی سیا در نهایت پمپئو را مجبور کرد بیانیهای صادر کند و با وجود صحبتهای ترامپ مبنی پذیرش سخنان پوتین، رییسجمهور روسیه مبنی بر عدم دخالت این کشور در انتخابات، اعلام کند که این سازمان مطمئن است که روسیه این کار را انجام داده است.
پمپئو یکی از منتقدان سرسخت ایران محسوب میشود که مخالف توافق هستهای با ایران بود و در طول دوره اوباما نیز در خصوص این موضوع مسائلی را مطرح کرد. وی در جولای ٢٠١٦ اعلام کرد که برجام عملا تضمین میکند که ایران از آزادی کامل برای ساخت زرادخانه سلاحهای هسته در پایان تعهد خود میتواند برخوردار باشد. پمپئو همچنین اعلام کرد که پس از انتخاب ترامپ منتظر برهم زدن این معامله فاجعه آمیز است. پمپئو همچنین در خصوص کره شمالی نیز نگاهی متفاوت نسبت به تیلرسون را دنبال میکند و وقتی او در خصوص ضرورت حل و فصل دیپلماتیک این بحران سخن میگفت، پمپئو از دیدگاه رییسجمهور پیروی میکرد. پمپئو در جولای نیز تلویحا از نیاز به تغییر رژیم در کره شمالی سخن گفت. او عنوان کرد، چیزی که اکنون در کره شمالی خطرناک است، شخصیتی است که امروز آن را کنترل میکند.
گفتنی است مایک پمپئو به عنوان یک افسر سابق ارتش یکی از معتمدترین اعضای کابینه ترامپ شناخته میشود. پولتیکو در ماه ژوئن گزارش داد او تقریبا هرروز برای دیدار با رییسجمهور در خصوص مسائل امنیت ملی از دفتر مرکزی سیا در ویرجینیا به کاخ سفید میآید تا اطلاعات رییسجمهور را بهروزرسانی کند.
منبع: اعتماد
دیدگاه تان را بنویسید