آیا چین در حال سامان دادن به نظم جدید منطقه‌ای است؟

شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان در مقام سومین رهبر یک کشور طی کمتر از 10 روز به چین سفر می‌کند.

به گزارش رسانه‌های خبری، این سفر به دعوت لی چیانگ نخست‌وزیر چین قرار است بین روزهای 23 تا 26 مه انجام شود.

رسانه‌های پاکستانی این سفر را در راستای برقراری روابط مستحکم و راهبردی بین دو کشور تفسیر می‌کنند و تاکید دارند سفر مذکور همزمان با هفتاد و پنچمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک بین اسلام‌آباد و پکن انجام می‌شود.

با این حال تحلیلگران این مساله را هم مد نظر دارند که سفر شهباز شریف دقیقاً بعد از دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا و ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه به پکن صورت می‌گیرد در حالی که امروز برخی از صاحب‌نظران اسلام‌آباد را مجری برنامه‌های پکن برای سامان دادن به نظم نوین منطقه‌ای به‌ویژه فرایندهای پساشکست بزرگ طرح آمریکا در منطقه در چارچوب تجاوز آمریکایی-صهیونیستی به ایران قلمداد می‌کنند، به‌خصوص که نقش چین در حمایت از پاکستان در آخرین درگیری رخ‌داده بین هند و پاکستان بر کسی پوشیده نمانده و ابعادی از این هم‌پیمانی راهبردی بین دو همسایه نمایان شده است.

دستور کار رسمی اعلام‌شده مذاکره برای گسترش همکاری در حوزه‌های زیرساخت، انرژی و تجارت، و همچنین مشارکت‌های استراتژیک، در بحبوحه تحولات سریع منطقه‌ای و بین‌المللی است، گرچه به طور حتم مساله ایران محوری‌‌ترین برنامه مذاکرات بین رهبران دو کشور خواهد بود.

در بعد روابط دوجانبه در مراسمی که اخیراً در اسلام‌آباد برگزار شد، شریف از دوستی پایدار بین دو کشور تمجید و تاکید کرد که چین همیشه در شرایط مختلف، چه هنگام وقوع بلایای طبیعی و چه در بحران‌های سیاسی و اقتصادی، در کنار پاکستان بوده است، در حالی که تلویحاً به نقش‌آفرینی پکن در کمک به اسلام‌آباد در جنگ با پاکستان و حمایت تسلیحاتی از این کشور نیز اشاره کرد.

روزنامه پاکستانی داون به نقل از او نوشت: «در زلزله و سیل، در زمان صلح و سختی، چین همیشه قاطعانه و تزلزل‌ناپذیر در حمایت از پاکستان ایستاده است.»

به گفته وزارت امور خارجه چین، قرار است شهباز شریف در طول سفر خود با رهبران چین مذاکره و همچنین در مراسمی به مناسبت هفتاد و پنجمین سالگرد روابط دوجانبه شرکت کند. او همچنین از استان ژجیانگ در شرق چین، یکی از مراکز اقتصادی، صنعتی و فناوری پیشرو در این کشور، بازدید خواهد کرد.

گوئو جیاجون، سخنگوی وزارت امور خارجه، اظهار کرد سفر شریف نشان‌دهنده «تبادل نظر در سطح بالا» برای بزرگداشت ۷۵ سال روابط دوجانبه است. او افزود، پکن امیدوار است از این دیدار برای تقویت دوستی تاریخی و تعمیق همکاری در زمینه‌های گوناگون استفاده کند.

او همچنین گفت، هر دو طرف آرزو دارند «فصل جدیدی را در ایجاد جامعه چین و پاکستان با آینده‌ای مشترک در عصر جدید رقم بزنند».

از سوی دیگر، رسانه‌های عربی به نقل از چیان فنگ، مدیر بخش تحقیقات موسسه ملی مطالعات استراتژیک در دانشگاه تسینگهوا، اعلام کردند، گنجاندن استان ژجیانگ در برنامه این سفر، نشان‌دهنده تمایل پاکستان به جذب شرکت‌های خصوصی چینی بیشتر به دلیل سرمایه‌گذاری در بازار پاکستان و در نتیجه تزریق نیروی محرکه جدید به همکاری‌های اقتصادی دوجانبه است.

در کنار آن کریدور اقتصادی چین و پاکستان که در سال ۲۰۱۳ به‌عنوان بخشی از ابتکار کمربند و جاده راه‌اندازی شد، سنگ بنای همکاری بین دو کشور است.

جیانگ زادونگ، سفیر چین در پاکستان، از این کریدور تمجید کرد و آن را یک "پروژه برجسته" در ابتکار کمربند و جاده به شمار آورد. او تاکید کرد این پروژه بالغ بر ۲۵.۹ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری مستقیم جذب و بیش از ۲۶۰ هزار شغل ایجاد کرده است.

در عین حال تحلیلگران همچنان بعد ژئوپولیتیکی و منطقه‌ای این سفر را از دیگر ابعاد آن برتر می‌دانند و با وجود پنهان نگه داشتن آن پشت دیگر برنامه‌های این سفر، آن را مهم‌‌ترین بعد این سفر به حساب می‌آورند.

یک تحلیلگر عرب دراین‌باره معتقد است، سفر شهباز شریف به چین زمانی انجام می‌شود که شاهد تغییرات سریع ژئوپولیتیکی در منطقه هستیم، به‌ویژه که تنش‌ها در دریای چین جنوبی شدت یافته، رقابتی مداوم بین ایالات متحده و چین برقرار است و کریدورهای زمینی و اقتصادی در آسیا اهمیت روزافزونی پیدا کرده‌اند.

ناظران معتقدند این سفر نشان‌دهنده اشتیاق اسلام‌آباد به تعمیق مشارکت خود با پکن در مواجهه با چالش‌های اقتصادی و فشارهای منطقه‌ای است؛ به‌‌خصوص با ورود پروژه‌های اتصال منطقه‌ای، انرژی و تجاری.

این سفر همچنین، با توجه به اتکای روزافزون چین به کریدور اقتصادی چین و پاکستان (CPEC) به‌مثابه یک حلقه محوری در ابتکار کمربند و جاده و دروازه‌ای استراتژیک به سوی دریای عرب و اقیانوس هند از طریق بندر گوادر، باعث تقویت بیشتر هماهنگی سیاسی و دیپلماتیک بین دو کشور می‌شود.

باید دید بعد از سفر شکست‌خورده ترامپ به چین و استقبال مجلل چینی‌ها از پوتین در پکن، سفر شهباز شریف مطلع‌‌ترین فرد از نوسان پاندولی جنگ و صلح در منطقه چه تاثیری بر وضعیت منطقه خواهد گذاشت.