مذاکره زیر سایه احتمال درگیری نظامی؛ شکست مذاکرات می‌تواند سناریوی جنگ را فعال کند

لیلا پایدار- امیرعلی ابوالفتح کارشناس مسائل آمریکا در گفت‌وگو با اعتماد آنلاین در رابطه با دور نخست مذاکرات ایران و آمریکا که دیروز در مسقط برگزار شد، این دور از مذاکرات را گامی رو به جلو توصیف کرد. او با اشاره به توقف هفت تا هشت ماهه مذاکرات و تهدیدات اخیر دونالد ترامپ، افزود: بعد از اتفاقات تلخ دی‌ماه و با توجه به حمله اسرائیل و تهدیدات آمریکا علیه ایران احتمال جنگ افزایش یافته بود. در چنین شرایطی برگزاری دوباره مذاکرات در مسقط هرچند غیرمستقیم فرصتی مهم به شمار می‌آید. هنوز هیچ نشانه‌ای از دستیابی به توافق ارائه نشده است اما همین آغاز مجدد گفت‌وگوها خود گامی رو به جلو محسوب می‌شود.

این کارشناس مسائل آمریکا بر این باور است که دستیابی به توافق بسیار دشوار است و آن را نزدیک به معجزه می‌داند. ابوالفتح در  ادامه به اعتماد گفت:  نسبت به توافق خوشبین نیستم، اما همین که یک دور دیگر از مذاکرات آغاز شده می‌توان امیدوار بود که تنش‌هایی که بین ایران و آمریکا وجود دارد، اندکی کاهش یابد. همین به همین اندازه فرصتی است که باید غنیمت شمرده شود.

ابوالفتح درباره اقدام جدید آمریکا مبنی بر وضع تعرفه ۲۵ درصدی علیه کشورهایی که با ایران تجارت دارند، توضیح داد: به طور کلی، شیوه دولت‌های آمریکا چنین است که از یک سو در باغ سبز نشان می‌دهند و از گفتگو سخن می‌گویند، و همزمان فشار را اعمال می‌کنند؛ چه با به پرواز درآوردن ناو هواپیمابر و هواپیماهای نظامی، و چه با وضع تحریم‌های اقتصادی.

وی افزود: این رویکرد در دوران دونالد ترامپ بسیار ملموس و آشکار است. همان روزی که مذاکرات آغاز شد، فرمان اجرایی وضع تعرفه ۲۵ درصدی بر کالاهای وارداتی از کشورهایی که با ایران تجارت دارند، امضا شد تا فشار اقتصادی تشدید شود. تا پیش از این، تحریم‌ها عمدتاً علیه ایران یا به صورت تحریم‌های ثانویه و بیشتر در حوزه نفت اعمال می‌شد، اما اکنون کل تجارت تحت تأثیر قرار گرفته و حتی دارو، مواد غذایی و تجهیزات پزشکی نیز مستثنا نیستند. این اقدام هزینه واردات کالا به ایران را افزایش می‌دهد تورم را بالا می‌برد و نارضایتی‌ها را تشدید می‌کند و احتمال دارد اتفاقات دی‌ماه گسترده‌تر شود.

وی بیان کرد: این اقدامات در چارچوب همان سیاست است یعنی به ظاهر گشایش اندکی نشان می‌دهند یا عنوان می‌کنند که به دنبال توافق هستند، اما فشارها را شدید می‌کنند. این ویژگی فقط ترامپ نیست، بلکه ویژگی کل دولت آمریکاست که آشکارترین سیاست را دنبال می‌کند.

ابوالفتح در پایان درباره احتمال تحرکات نظامی در خلیج فارس و سناریوی عدم موفقیت مذاکرات اظهار کرد: «نمی‌توانم با قطعیت پیش‌بینی کنم، اما همین حالا که مذاکرات در جریان است، فشارهای سیاسی و نظامی افزایش یافته است. اگر مذاکرات آن‌طور که دولت آمریکا مایل است پیش نرود، احتمال جنگ وجود دارد. تجربه خردادماه نشان داد که تنها دو روز پیش از دوره ششم مذاکرات، حمله نظامی انجام شد و چند روز بعد نیز اقدامات بعدی آمریکایی‌ها روی داد. بنابراین امکان وقوع چنین رخدادی در هر لحظه وجود دارد و آمادگی لازم باید فراهم باشد.

وی افزود: همزمان تلاش‌ها برای رسیدن به توافق و فعالیت‌های دیپلماتیک ادامه دارد، اما احتمال بروز جنگ همچنان واقعی و ملموس است.