خروج محور اروپایی از معادلات اوکراین؛ توافق آمریکا و روسیه در کرملین نهایی شد؟

لیلا پایدار- روح‌الله مدبرکارشناس مسائل روسیه در گفت‌وگو با خبرنگار اعتمادآنلاین در ارزیابی احتمال دستیابی روسیه و اوکراین به توافق برای حل‌وفصل مناقشه و نیز ارتباط تحولات اخیر با موضوع گرینلند اظهار داشت: آنچه به‌روشنی از تحولات اخیر برمی‌آید نشان‌دهنده آن است که کرملین و کاخ سفید به تفاهمات و توافقات قابل‌توجهی در موضوع اوکراین و حتی سایر اختلاف‌نظرها در عرصه جهانی دست یافته‌اند. این روند را باید بخشی از خروجی مذاکرات و ارتباطات کاملاً محرمانه‌ای دانست که طی ماه‌های گذشته میان نمایندگان ویژه دو طرف برقرار بوده است.

به گفته وی، در چارچوب این توافقات محور اروپایی عملاً از معادلات کنار گذاشته شده است. شب گذشته هیئت آمریکایی در شرایطی با ولادیمیر پوتین در کرملین دیدار داشت که شروط روسیه به‌طور کامل مورد پذیرش قرار گرفته بود. ایالات متحده نیز صراحتاً اعلام کرده است که مسئله اوکراین بدون پذیرش نگاه و نقشه‌راه روسیه قابل حل نخواهد بود. به عبارتی واشنگتن عملاً سرزمین‌های جدید تحت کنترل روسیه را به رسمیت می‌شناسد موضوعی که کاملاً در تضاد با سیاست سنتی آنگلوساکسون است و نشان می‌دهد دونالد ترامپ به این جمع‌بندی رسیده که پیشبرد مسیر همکاری با مسکو، منافع بیشتری برای آمریکا به همراه خواهد داشت.

مدبر در ادامه افزود: در کنار تحولات مربوط به اوکراین، در حوزه گرینلند و شمالگان نیز به نظر می‌رسد توافقات پنهان و پشت‌پرده‌ای میان مسکو و واشنگتن در حال شکل‌گیری است و منافع روسیه در منطقه شمالگان باید در این چارچوب تأمین شود. به این ترتیب، پایان بحران اوکراین امروز در بستر توافقات میان مسکو و کاخ سفید در حال رقم خوردن است؛ توافقاتی که طرف انگلیسی هیچ‌گونه منفعتی از آن نخواهد برد.

این کارشناس مسائل روسیه با اشاره به نقش لندن تصریح کرد: دور از انتظار نیست که انگلیسی‌ها بار دیگر برای برهم زدن این معادلات و توافقات میان روسیه و آمریکا تلاش کنند، اما واقعیت این است که لندن دیگر توان ایجاد شکاف جدی میان مسکو و واشنگتن را ندارد. از همین رو، احتمالاً از یک محور جدید برای بحران‌سازی در اوکراین و با تکیه بر ائتلاف فرانسوی-آلمانی وارد عمل خواهد شد.

وی درباره نقش رئیس‌جمهور اوکراین نیز گفت: ولودیمیر زلنسکی عملاً مهره‌ای در اختیار لندن است و مجموعه‌ای از سیاست‌های شکست‌خورده را تجربه کرده است. در شرایط فعلی نیز گزینه چندانی پیش روی او وجود ندارد. همان‌طور که در نشست داووس مشاهده شد، ترامپ عملاً بی‌توجهی خود را به زلنسکی نشان داد. پیش‌تر نیز بارها تأکید کرده بودیم که ایالات متحده در تلاش است خود را از روند اختلاف‌سازی با مسکو فاصله دهد؛ چراکه در عرصه میدانی، سیاسی و اقتصادی به این نتیجه رسیده که امکان وارد کردن ضربه‌ای مؤثر و تعیین‌کننده به روسیه وجود ندارد.

مدبر در پایان خاطرنشان کرد: به همین دلیل است که ترامپ صراحتاً هشدار می‌دهد اگر کی‌یف شرایط موجود را نپذیرد، روسیه بخش‌های بیشتری از اوکراین را تحت کنترل خود درخواهد آورد. این یک واقعیت میدانی است و وضعیت جبهه‌ها کاملاً به نفع ارتش فدراسیون روسیه رقم خورده موضوعی که آمریکایی‌ها نیز به‌خوبی آن را درک کرده‌اند. هشدار ترامپ نیز از همین واقعیت ناشی می‌شود چراکه ادامه لجاجت می‌تواند به سناریویی منجر شود که حتی کی‌یف نیز از دست برود. در چنین شرایطی، ترامپ نمی‌خواهد ایالات متحده در لحظه سقوط کی‌یف در این ائتلاف حضور داشته باشد و از همین رو تلاش می‌کند خود را از آن جدا کند.