ساختار قدیمی ارتش روسیه چه تاثیری بر پیشرفت جنگ این کشور در اوکراین دارد؟

برخی از کارشناسان نظامی تاکید دارند پهپادها همچنان نقش اصلی را در جنگ روسیه و اوکراین ایفا می‌کنند و توانسته‌اند چهره جدیدی به جنگ‌های نوین بدهند.

به گزارش اعتمادآنلاین، پایگاه اطلاع‌رسانی «کانورسیشن» در گزارشی نوشت: شیوه‌ای که در حال حاضر در خطوط مقدم روسیه و اوکراین دیده می‌شود، شباهت چندانی به صحنه‌های درگیری در روزهای ابتدایی سال ۲۰۲۲ ندارد.

پرسشی که تهیه‌کنندگان این گزارش در پی پاسخ به آن هستند این است که آیا ارتش روسیه در حال آموختن درس‌های جنگ پهپادی است و آیا تاکتیک‌ها و برنامه‌های خود را با این واقعیت جدید تطبیق می‌دهد یا نه؟

ارزیابی کلی این گزارش را کارشناسان نظامی‌ای انجام داده‌اند که مقالاتی درباره جنگ منتشر کرده‌اند و با آنها مصاحبه شده است. آنها گفته‌اند طراحان نظامی در مسکو همچنان گرفتار ساختار سازمانی کهنه ارتش روسیه هستند؛ ساختاری که برای چنین  جنگی مناسب نیست.

کارشناسانی مانند «دارا ماسیکوت» از بنیاد صلح بین‌المللی کارنگی در واشینگتن به این پایگاه گفتند: این یکی از دلایل اصلی ناتوانی ارتش روسیه در «همگام شدن با شیوه‌ای است که در جنگ‌های امروزی پیشه   می‌شود».

گزارشی از موسسه تحقیقات سیاست خارجی آمریکا که حدود سه سال پیش با نام «ریشه‌های ناکارآمدی در ارتش روسیه» منتشر شد، به نتایج مشابهی رسید. این گزارش با جزئیات توضیح می‌دهد که «عدم تمایل به تمرکززدایی از اختیار تصمیم‌گیری، یکی از نشانه‌های بیش از پنج قرن حکومت مطلقه در روسیه است و همین موضوع باعث شده روسیه فاقد درجه‌داران کارآمد باشد و از یک نظام فرماندهی و کنترل کاملاً سلسله‌مراتبی استفاده کند؛ نظامی که در صدور به‌موقع دستورها برای نیروهای مستقر در خط مقدم، بسیار کند عمل می‌کند».

از این رو این پرسش پیش می‌آید که گام بعدی در این درگیری چه خواهد بود؟

مسکو در رویکرد تاریخی و تقریباً ثابت خود در جنگ، همواره بر «برتری عددی» تکیه کرده است. از زمان جنگ روسیه و ژاپن (۱۹۰۴–۱۹۰۵)، راهبرد مسکو بر این مبنا بوده که با انباشت نیروهایی بیش از دشمن- از نظر شمار سربازان، تانک‌ها و توپخانه- وارد نبرد شود، با این باور که برتری عددی در نهایت مواضع دشمن را در هم خواهد شکست.

استیون کاتکین، مورخ آمریکایی و متخصص تاریخ روسیه در دوران استالین، توضیح می‌دهد که ارتش شوروی چگونه در نهایت با همین روش توانست ارتش آلمان نازی را شکست دهد؛ بی‌آنکه کرملین توجهی به شمار تلفات انسانی داشته باشد، درست همان‌گونه که امروز ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، عمل می‌کند.

کاتکین درباره چگونگی شکست هیتلر به‌دست استالین در میدان نبرد می‌گوید: «استالین به این شیوه، این سربازان را که اساساً کارگرانِ به‌بردگی‌گرفته‌شده مزارع اشتراکی بودند، به مصاف واحدهای آلمانی می‌فرستاد و وقتی همه آنها کشته می‌شدند، استالین راه‌حل ساده‌ای داشت؛ یک میلیون کارگر مزرعه دیگر جمع می‌کرد تا جانشین آنها شوند.»

پهپادها

بداقبالی ارتش روسیه در این است که اوکراینی‌ها هم دریافته‌اند چگونه می‌توان این شیوه‌های سنتی را کاملاً وارونه کرد؛ چیزی که بسیاری امروز از آن با نام «بازی پهپادها» یاد می‌کنند.

تشکل‌های بزرگ نیروهای روس اکنون آن‌قدر در برابر حملات پهپادی آسیب‌پذیر شده‌اند که ارتش روسیه ناچار شده شیوه استقرار نیروهای خود را به‌طور کامل تغییر دهد و به‌جای آن، گروه‌های کوچک سه تا پنج‌نفره برای تصرف مناطق اعزام کند.

با این حال، این تاکتیک‌ها نیز دستاورد ارضی درخور توجهی برای ارتش روسیه نداشته و به تصرف گسترده مناطق منجر نشده است. واحدهای روس به‌سختی پیشروی می‌کنند و در عین حال متحمل تلفات سنگینی می‌شوند.

تجربه نظامی

در شرایطی عادی‌تر، کارشناسان و تحلیلگران نظامی می‌توانستند وارد یک گفت‌وگوی عمومی شوند که شاید به تغییر در برنامه‌های مسکو بینجامد. تحلیلگران نظامی و وبلاگ‌نویسان روسِ حوزه جنگ می‌توانند انتقادهای مشخصی به نحوه اداره جنگ وارد کنند، به شرط آنکه اساس و دلایل آغاز جنگ را زیر سوال نبرند.

الکساندر گولتس، تحلیلگر باسابقه نظامی روس، می‌گوید این مفسران «نمی‌توانند مستقیماً کرملین را مقصر مشکلات بدانند» و به همین دلیل، انتقادهایشان باید صرفاً متوجه عملکرد و تخصص نظامی روسیه باشد.