گزارشی از وضعیت آزادی در جهان
دموکراسی همچنان در حال افول است/ روند تحولات کدام کشورها را در سال 2019 باید دنبال کرد؟
به طور کلی در سال 2018، 68 کشور کاهش اساسی در حقوق سیاسی و آزادیهای مدنی را متحمل شده و تنها 50 کشور دستاوردهای قابل ثبتی داشتهاند. سهم کشورهای غیر آزاد در 13 سال گذشته افزایش یافته و بحران اعتماد در دموکراسیهای دیرپا تشدید شده است. هنجارهای دموکراتیک مانند انتخابات آزاد و عادلانه و آزادی بیان در حال از هم پاشیدن است.
اعتمادآنلاین| مینا جزایری- این گزارش توسط «Freedom House» سازمان نظارت مستقل تهیه شده و به گسترش آزادی و دموکراسی در سراسر جهان اختصاص دارد.
افول دموکراسی
سال 2018 سیزدهمین سال پیاپی افول آزادی در جهان را به نام خود ثبت کرد. این افول همه قارهها و گسترهای از کشورهای مختلف، از دموکراسیهای دیرپا مانند مانند ایالات متحده گرفته تا رژیمهای اقتدارگرای متصلبی مانند چین و روسیه را شامل شده است. زیانهای کلی هنوز در مقایسه با دستاوردهای اواخر قرن بیستم اندک است، اما این الگو منسجم و تهدیدآمیز است. دموکراسی در حال افول است.
به طور کلی در سال 2018، 68 کشور کاهش اساسی در حقوق سیاسی و آزادیهای مدنی را متحمل شده و تنها 50 کشور دستاوردهای قابل ثبتی داشتهاند. سهم کشورهای غیر آزاد در 13 سال گذشته افزایش یافته و بحران اعتماد در دموکراسیهای دیرپا تشدید شده است. هنجارهای دموکراتیک مانند انتخابات آزاد و عادلانه و آزادی بیان در حال از هم پاشیدن است.
در طول این دوره زمانی 13 ساله که از سال 2006 آغاز شد، 116 کشور شاهد کاهش اساسی بودهاند و تنها 63 کشور پیشرفتی اساسی را تجربه کردهاند.
13 سال افول
در مجموع تعداد کشورهایی که دچار افول اساسی در وضعیت آزادیهایشان شدهاند از کشورهایی که در طول 13 سال گذشته دستاوردهایی در این زمینه داشتهاند بسیار بیشتر است.
یافتههای کلیدی جهانی
ایالات متحده به صورت قاطعانهای در طبقه کشورهای آزاد باقی مانده است، اما در جایگاه پایینتری از دموکراسیهای عمدهای همچون فرانسه، آلمان و انگلیس قرار گرفته است. حاکمیت قانون ایالات متحده افول کرده است، بدین معنا که سیاستها و اعمال حکومتی به نحو نامناسبی حقوق قانونی پناهجویان را محدود کرده، تبعیض در پذیرش پناهندگان برای اسکان مجدد مشهود است و سیاستهای مهاجرت و بازداشت، بیش از اندازه دشوار هستند و یا به نحو تصادفی تعیین میشوند. در مقابل، آزادی اجتماعات پیشرفت کرده است، بدین صورت که کنشهای مدنی بالا گرفته اما خشونتهای صورت گرفته در ارتباط با مخالفتها همانند سال پیش تکرار نشده است.
با توجه به اینکه پاکسازی قومی در سال 2018 در 11 کشور و در سال 2005 در 3 کشور مشاهده شده، میتوان گفت که این موضوع روند رو به رشدی داشته است.
در بسیاری از دموکراسیهای در حال مبارزه، حملات لفظی رهبران ضدلیبرال علیه رسانهها بر گسترده شدن کاهش آزادی رسانهها تاثیر گذاشته و تهدیدات فیزیکی گسترده علیه روزنامهنگاران افزایش یافته است. این حملات، حکمرانان مستبد را در جاهای دیگر جسور کرده تا اقدامات مهاجمانه بیشتری در پاسخ به پوشش خبری انتقادی انجام دهند.
تعداد روزافزونی از کشورها- 24 کشور در سالهای اخیر- کوشش کردهاند تا خارج از مرزهای خودشان، مهاجران، تبعیدیان و آوارگان را با نظارت فیزیکی و ربایش و حتی ترور هدف قرار دهند.
قتل روزنامهنگار عربستان سعودی جمال خاشقجی در ترکیه توجه زیادی را بر رفتار رژیمهای مستبد غیرقابل انعطاف در تعقیب برون مرزی دشمنان ادراکشدهشان معطوف کرده است.
در پیشرفتی مثبت، سال 2018 به نسبت سال 2017 شاهد کشورهای بیشتری با پیشرفتهای چشمگیر (بیشتر از 5 امتیاز) بودیم. از جمله مهمترین آنها میتوان به آنگولا، ارمنستان، اتیوپی و مالزی اشاره کرد که سیاستمداران این کشورها به طور غیرمنتظرهای به تقاضاهای عمومی برای تغییرات دموکراتیک پاسخ داده یا برای پاسخ دادن تحت فشار بودند. این کشورها یادآوری میکنند که مردم تلاش برای آزادی، مسئولیتپذیری و کرامت را حتی در کشورهایی که احتمال موفقیت به نظر اندک است ادامه میدهند.
کشورهای در کانون توجه
کشورهای زیر پیشرفتهای مهمی در طول سال 2018 داشتهاند که بر مسیر دموکراتیکشان تاثیر گذاشته و سزاوار است که روند تحولات آنها در سال 2019 مورد توجه ویژه قرار گیرد.
ارمنستان: اتحاد اصلاحطلب نیکول پاشینیان پس از اینکه رهبر غیرمردمی سرژ سرکیسیان تلاشهای ناموفقی برای تمدید حکومتش انجام داد در انتخابات زودهنگام پیروز شد.
برزیل: کاندید جناح راست ژایر بولسونارو ریاست جمهوری را با لفاظیهایی آکنده از احساس تنفر از اصول دموکراتیک تصاحب کرد.
کامبوج: رهبر هون سن تقریبا تمام قدرت را پس از آنکه مقامات حزب اپوریسیون اصلی را منحل و رسانههای مستقل را تعطیل کردد، درانتخاباتی نابرابر به دست آورد.
کامرون: رئیسجمهور بلندمدت پل بیا حکومتش را از طریق انتخابات ناسالم تمدید کرد، اما این تهدید وجود دارد که بحران در حال پیشرفت انگلوفون به جنگ داخلی کشیده شود.
چین: بیش از یک میلیون نفر از اویغورها و دیگران به صورت اجباری در مراکز وحشیانه «بازآموزی» نگه داشته میشوند، در حالی که موقعیت رئیسجمهور چین شی جینگ پین به طور نامحدودی حفظ شده است.
اتیوپی: پس از اعتراضات، نخستوزیر جدید اصلاحطلب وضعیت اضطراری را لغو، زندانیان سیاسی را آزاد و فضای آزاد سیاسی بیشتری فراهم کرد.
عراق: علیرغم ادعاهای تقلب و بازشماری بحثبرانگیز آرا، انتخابات رقابتی منجر به انتقال صلحآمیز قدرت شد.
لهستان: حزب حاکم محافظهکار چارچوب قانونی کشور را در تلاش برای اعمال کنترل بر قوه قضائیه رو به تحلیل برده است.
سریلانکا: اخیرا اخراج یک سویه نخستوزیر توسط رئیسجمهور مایتریپالا سیریسنا، دستاوردهای دموکراتیک را مورد تهدید قرار داده است، هرچند دیوان عالی اعلام کرد که این حرکت غیرقانونی است.
تانزانیا: دولت رهبران اوپوزیسیون را دستگیر کرده، اعتراضات را فرونشانده و برای تصویب قانونی در جهت تحکیم چنبره کامل حزب حاکم بر عرصه سیاسی کشور فشار آورده است.
یافتههای منطقهای کلیدی
علاوه بر کشورهای ذکر شده، کشورهای زیر نیز شاهد تحولاتی بودند که در سطح منطقهای از اهمیت برخوردار بود.
آمریکا
ونزوئلا: با استمرار حاکمیت اقتدارگری نیکولاس مادورو به واسطه انتخاباتی شدیداً ناسالم، و ادامه بحران اقتصادی و انسانی، همچنان از افت شدید دیگری در زمینه آزادیها رنج میبرد.
اکوادور: پیشرفتهای دموکراتیک از انتخابات سال 2017 و رئیسجمهور شدن لنین مورنو به این سو در حال استمرار است، که این موضوع شامل موضع آرامتر دولت نسبت به انتقاد رسانهای، ممنوعیت به دست گرفتن مناسک توسط افراد متهم به فساد، و انجام رفراندوم قانون اساسی است که قانون محدودیت دوره رئیسجمهوری را بازیابی کرد.
آسیا و اقیانوسیه
پس از اینکه ائتلاف مخالفین به طور غیرمنتظرهای ائتلاف باریسان ناسیونالِ نخستوزیر نجیب رازک را که دههها بر این کشور حکمرانی میکرد شکست داد، امیدها برای اصلاحات دموکراتیک در مالزی بالا گرفت.
در حالی که انتخابات پاکستان رقابتی بود، به طور گستردهای تصور میشد نفوذ نظامی بر دادگاهها و رسانهها رقابت را به نفع نخستوزیر جدید عمران خان چرخانده است.
سیستم انتخاباتی ضعیف بنگلادش بدتر شده است، به دلیل اینکه نیروهای امنیتی اپوزیسیون را پیش از رأیگیری پارلمانی سرکوب کردند، بینظمیهای روز انتخابات گسترده و خشونت میان طرفین باعث مرگ بیش از 12 نفر شد.
اوراسیا
ازبکستان: در حالی که همچنان تحت حاکمیت رژیم شدیدا سرکوبکنندهای است- با آزاد کردن زندانیان سیاسی و توقف محدودیتها بر انجیاو ها یک سال بهبودی غیر قطعی دیگر را تجربه کرد.
ولادیمیر پوتین روسیه و الهام علیاف آذربایجان هر یک موقعیت خود را در دوره جدید ریاستجمهوری حفظ کردند و از تاکتیکهای قوی که شامل سرکوب رسانههای مستقل و جامعه مدنی، سوءاستفاده از منابع دولتی و پیگرد مخالفان سیاسی واقعی- و همینطور تقلبهای آشکار- بود بهره بردند.
اروپا
خشونت در اسلواکی به مطبوعات رسیده، جایی که گزارشگر یان کوچیاک پس از کشف لینکهای فاسد میان مقامات دولتی و تبهکاران سازمانیافتهدر خانهاش مورد هدف گلوله قرار گرفت.
رئیسجمهور مونتهنگرو میلو جوکانوویچ به تحکیم قدرت دولت حول خود و دستهاش ادامه داد، استانداردهای اولیه حکومت کردن خوب را واژگون کرد و اختیاراتش را از قانون اساسی فراتر برد.
در ترکیه انتخابات همزمان پارلمانی و ریاستجمهوری در وضعیت اضطراری دو ساله که بعدها لغو شد صورت گرفت، اگرچه مقامات همچنان در حال پاکسازی موسسات دولتی و دستگیری روزنامهنگارها، اعضای جامعه مدنی و دانشگاهیها هستند.
خاورمیانه و شمال آفریقا
سرکوب سیاسی در مصر بدتر شده است، جایی که رئیسجمهور عبدالفتاح سیسی، پس از اینکه نیروهای امنیتی مبارزان بالقوه را بازداشت کردند، ادعا کرد با 97 درصد آرا پیروز انتخابات است.
در عربستان سعودی پس از آنکه دولت برای رفع قوانین سختگیرانه علیه رانندگی زنان ستایش شد، رژیم فعالان زن برجسته را دستگیر و حتی اشکال ملایم نارضایتی را سرکوب کرد. شواهد نشان میدهد که شاهزاده بن سلمان شخصا دستور ترور روزنامهنگار منتقد واشنگتنپست جمال خاشقجی را در استانبول داده و این کار او تمامی امیدهای باقیمانده را که شاهزاده جوان یک اصلاحطلب است از میان برده است.
با مورد تهدید قرار گرفتن حق اجتماع و انجمنها به واسطه تغییر در قانون و شکست رهبری برای برپایی دادگاه قانون اساسی که استقلال قضایی و حاکمیت قانون را زیر سوال میبرد، جریان تثبیت دموکراسی در تونس به پت پت افتاده است.
ملیگرایی دموکراسی اسرائیل را در تنگنا قرار داده است؛ بدین نحو که قانونگذاران تغییراتی را تصویب کردند که به طور موثری وضعیت اساسی شهروندان غیریهودی را تنزل داده و به وزیر کشور اجازه داد تا اقامت فلسطینیان قدس اشغالی را برای «نقض عهد» لغو کند.
توصیهها
تقویت و محافظت از ارزشهای بنیادی در دموکراسیهای مستقر
احترام به حقوق بشر در داخل ، شامل استقبال از گزارشهای مبتنی بر حقایق، اعمال دقیق قوانین ضدفساد، تشویق مشارکت شهروندان در انتخابات و تضمین این امر است که تمامی مهاجران و پناهندگان تحت لوای قانون با رفتار مناسب و منصفانهای روبرو میشوند.
سرمایهگذاری در آموزش مدنی ، در ایالات متحده آمریکا، قوانین جدید یا فرصتهای سرمایهگذاری میتوانند دولت را به منظور تقویت برنامه آموزش مدنی که بر شاخههای بنیادی دموکراسی تأکید میکند، تشویق کند.
تقویت مؤلفههایی که در مقابل تأثیرات خارجی بر مقامات دولتی قرار میگیرد . لزوم شفافیت بیشتر در مورد امور مالی شخصی مقامات رسمی، میتواند حکومتها را در برابر تلاشهای دول خارجی برای سرنگون کردن نهادهای دموکراتیک مصون بدارد.
سرمایهگذاری در زیرساختهای انتخابات به منظور مقابله در برابر دخالت خارجی در رأیگیری. در ایالات متحده، سرمایهگذاری بایستی بر جایگزین کردن ماشینهای رایگیری از رده خارج، تقویت امنیت سایبری برای سیستمهای موجود و ارتقای تخصص فناورانه کارکنان برگزاری انتخابات متکی باشد.
درخواست از شرکتهای رسانهای برای گزارش تلاشهای خارجی برای نشر اکاذیب و پروپاگاندا در فضای مجازی.
دفاع و گسترش دموکراسی در سراسر جهان
سرمایهگذاری در همگامی با دیگر دموکراسیها و در نهادهای چندجانبه. به واسطه تأکید بر ارزشهای مشترک و هماهنگی در یاریرسانی و تلاشهای صورت گرفته در زمینه دموکراسی عمومی، کشورهای دموکراتیک میتوانند جایگزین قابل دستیابی برای سرکوب و اجبار فراهم آورند.
مقابله با سوءاستفاده از نهادهای بینالمللی: فیالمثل در تلاشهای صورت گرفته توسط رهبران کشورهای غیرآزاد برای تأثیر بر اینترپل، شورای حقوق بشر سازمان ملل، و دیگر نهادهای بینالمللی به نفع خودشان.
تشویق و حمایت از روزنامهنگاران و آزادی مطبوعات به واسطه کنار زدن ادبیات ضدرسانهای که هدف از آن از بین بردن مشروعیت روزنامهنگاران است، حمایت از برنامههایی که ظرفیت فنی ژورنالیستها را تقویت میکند و حصول اطمینان از این موضوع است که حمله به روزنامه نگاران مورد پیگرد قرار میگیرد.
برخورداری از آمادگی برای به چالش کشیدن بلافاصله نقض حقوقِ پیش از انتخابات که شامل قطع اینترنت، ایجاد محدودیت رسانهای، سرکوب اعتراضات، و یا بازداشت کاندیداهای مخالف میشود.
وضع تحریمهای هدفمند بر افراد و نهادهایی که در نقض حقوق بشر و فساد دست داشتهاند به واسطهی قطعنامهی جهانی مگنیت اسکای و یا قوانین مشابه.
تأکید بر برنامههای تقویت دموکراسی در بودجه در نظر گرفته شده برای کمکهای خارجی. علاوه بر تلاشهای حیاتی برای نهادسازی- همانند تقویت حاکمیت قانون و تضمین انتخابات آزاد- برنامههای مرتبط با دموکراسی بایستی مشارکت و تقویت شهروندان محلی را به منظور ارتقاء نهادی بادوام در اولویت قرار دهند.
تمرکز بر سرمایهگذاری و مداخله دیپلماتیک در دیگر کشورها در مقاطع حساس که شامل کشورهایی است که به تازگی گسترش در آزادیهای مدنی را تجربه کردهاند؛ کشورهایی همچون آنگولا، اتیوپی، ارمنستان، اکوادور. این برنامه همچنین، کشورهایی که در آن پیشرفت دموکراتیک مورد تهدید قرار گرفته، همچون سنگال، تانزانیا، و تونس را هم شامل میشود.
مهار قدرت بخش خصوصی به منظور دفاع از دموکراسی
شرکتهای خصوصی بایستی به اصول هدایتکننده سازمان ملل در زمینه تجارت و حقوق بشر وفادار باشند که این امر شامل اجتناب از روابط تجاری با دولتهای خارجی میشود که شرکتها را وادار به نقض حقوق بنیادی میکنند.
شرکتهای فناوری بایستی از تخصص داخلی به منظور یاری رساندن به اعمال ضدسانسور دولت چین و حفاظت از مردم استفاده کنند و در این راه میتوانند از ابزارهای در دسترس که در سطح ابتکارات دولت چین و شرکتهای چینی است بهره جویند.
دیدگاه تان را بنویسید