دولت ترامپ ثابت کرده غیرقابلپیشبینی است
تنشهای اخیر بین ایران و آمریکا به معنای جنگ است؟
تنشها بین ایران و آمریکا ممکن است به بالاترین سطح خودش رسیده باشد؛ اما دولت ترامپ همیشه ثابت کرده که غیرقابلپیشبینی است. حتی یک سال از زمانی که ترامپ کیم را «مرد موشکی» نامید و قصد نابودی کره شمالی را داشت، نگذشته بود که این دو رهبر باهم دیدار و از احتمال وقوع یک فاجعه هستهای جلوگیری کردند.
اعتمادآنلاین| توافق هستهای ایران که در دوران باراک اوباما مطرح شده است، همان چیزی است که ترامپ با آن دشمنی دارد. حالا سخنرانیهای روسای جمهوری ایران و آمریکا در سازمان ملل هم به پایان رسیده و تحیلها حکایت از آن دارد که اکثر کشورها با مواضع ایالات متحده در مورد ایران، زاویه دارند و معتقدند که خروج ایالات متحده از برجام اشتباه بود. با این حال آنچه میخوانید تحلیلی از روزنامه ژورنال است که دو ماه پیش در مورد تنشهای میان دو کشور ایران و آمریکا نوشته شد؛ آن زمان پیشبینیها بر این اساس بود که درگیریهای لفظی ممکن است کار را به چالشهای جدیتری بکشاند، چیزی که امروز و پس از مجمع عمومی سازمان ملل، روایتهای دیگری را رقم زده است.
به گزارش گروه بینالملل اعتمادآنلاین به نقل از روزنامه ژورنال، در ساعات اولیه صبح روز دوشنبه اول مرداد، هر کسی که توییتر دونالد ترامپ را چک میکرد، متوجه پستی میشد که حتی برای خود او هم هشدار بود. ترامپ با استفاده از حروف بزرگ به حسن روحانی، رئیسجمهور ایران درباره پیامدهای ناشی از مبارزه با آمریکا هشدار داد.
او گفت: «دیگر هیچوقت ایالاتمتحده را تهدید نکن، وگرنه عواقبی را متحمل خواهی شد که عده کمی در طول تاریخ مانند آن را متحمل شدهاند. ما دیگر کشوری نیستیم که کلمات خشونتبار و مرگبار شما را تحمل کنیم. مراقب باشید!»
این سخنان رئیسجمهور آمریکا در واکنش به اظهارات روحانی بود که گفته بود با «دم شیر بازی نکنید» و «جنگ با ایران مادر جنگهاست.»
این تبادلات بعد از تنشهای بین دو کشور اتفاق افتاد؛ اما این اظهارات نشاندهنده سطح جدیدی از روابط بین ایران و ایالاتمتحده بود. همه اینها درباره چیست؟ و چگونه تا این حد جدی شد؟
در سال 2015، ایران با تعدادی از کشورها، ازجمله ایالاتمتحده درباره معاهدهای در چارچوب توافق هستهای ایران به توافق رسید. بر اساس این پیمان، تحریمها در ازای عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای لغو میشد. ایالاتمتحده همچنین میلیاردها دلار از داراییهای فریز شده ایران را بهعنوان بخشی از این قرارداد آزاد کرد.
در آن زمان باراک اوباما، رئیسجمهور آمریکا گفت که پس از ماهها دیپلماسی جدی و منظم به «درک تاریخی» با ایران رسیدیم.
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران هم گفته بود: «بیاعتمادی مشترکی در گذشته شکل گرفته بود. امیدواریم که برخی از این بیاعتمادیها برطرف شود.»
جامعه بینالمللی، ازجمله مقامات ارشد آمریکایی گفتند که ایران در سال جاری به این توافق پایبند بوده است. با این حال، این توافق که انگلیس، فرانسه، چین، روسیه و آلمان امضاکنندگان آن بودند، مورد انتقاد ترامپ قرار گرفت. این معاهده باب میل اسرائیل، یکی از متحدان آمریکا هم نبود.
آمریکا ایران را عامل بیثباتی در منطقه میبیند و معتقد است که این توافق تنها قدرت ایران را برای پیاده کردن سیاستهای جسورانهاش در سوریه را افزایش داد. عربستان سعودی، متحد دیگر آمریکا هم درباره قدرت ایران هشدار داد.
ترامپ در ماه مه از توافق هستهای ایران خارج شد و گفت تحریمها علیه ایران را مجدداً اعمال میکند و مدعی شد که ایرانیها لایق دولت بهتری هستند.
رئیسجمهور آمریکا گفت که با دوستانش در خاورمیانه مشورت کرده و به این نتیجه رسیدهاند که نمیتوانند از دستیابی ایران به سلاح هستهای تحت ساختار این توافق فاسد جلوگیری کنند.
حسن روحانی، رئیسجمهور ایران خشمگین شد و واکنش تندی به این موضوع نشان داد. او ترامپ را متهم به راهاندازی «جنگ روانی» کرد.
نشریات محافظهکاری مثل جوان در سر مقاله خود نوشتند: «الان زمان وحدت است نه سرزنش کردن یکدیگر. این مناسبتی برای تجدید ایران است. شعار «مرگ بر آمریکا» فقط یک شعار نیست، بلکه ایالاتمتحده واقعاً در چشم ما مرده است.»
در حالی که ترامپ در ماههای اخیر درگیر مسائلی، ازجمله دیدار با پوتین، جدایی خانوادهها در مرز با مکزیک، تهدید به جنگ تجاری با دیگر کشورهای جهان بود، تحریمها ایران در حاشیه قرار گرفت. دولت ترامپ حتی در تشدید ناآرامیها در میان مردم از ایرانیان خارج از کشور خواست تا در «تظاهرات» علیه دولت ایران شرکت کنند. پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا هم گفت که قصد دارد واردات نفت از ایران را به صفر برسانند.
حسن روحانی در سخنرانی اواخر تیرماه به آمریکا هشدار داد که با دم شیر بازی نکنید، جنگ با ایران، مادر تمام جنگهاست. او ترامپ را خطاب قرار داد و گفت: «شما اعلام جنگ میکنید و بعد ادعا میکنید که حامی مردم ایران هستید. شما نمیتوانید مردم ایران را علیه امنیت و منافع خودشان تحریک کنید.»
در حالی که ایالاتمتحده تلاش میکند شرایطی، ازجمله خروج ایران از سوریه برای توافق جدید بین خودش و ایران وضع کند، ایران هیچگونه تمایلی به مذاکرات جدید نشان نداده است و اصرار دارد که شرایط فعلی برجام حفظ شود.
تنشها بین دو کشور ممکن است به بالاترین سطح خودش رسیده باشد؛ اما دولت ترامپ همیشه ثابت کرده که غیرقابلپیشبینی است. حتی یک سال از زمانی که ترامپ کیم را «مرد موشکی» نامید و قصد نابودی کره شمالی را داشت، نگذشته بود که این دو رهبر باهم دیدار و از احتمال وقوع یک فاجعه هستهای جلوگیری کردند.
تنشهای ماههای اخیر بین دو کشور، به این معنی نیست جنگ قریبالوقوعی در راه است؛ اما مطمئناً لفظ آمریکا در رسیدن به توافق با ایران تهاجمیتر شده است.
دیدگاه تان را بنویسید