یک توصیه به مردم: زیرساخت‌های پتروشیمی‌ها آسیب دیده؛ در مصرف برق صرفه‌جویی کنید

«صرفه‌جویی در مصرف انرژی» عنوان یادداشت محسن بیگلربیگی برای روزنامه اعتماد است که در آن آمده؛ در روزهایی که خبرهایی از آسیب ‌دیدن زیرساخت‌های تولیدی کشور به‌ویژه در قطب‌های راهبردی پتروشیمی مانند عسلویه و ماهشهر، نگرانی‌ها را افزایش داده، یک واقعیت بیش از همیشه خودنمایی می‌کند: پایداری تولید ملی، تنها به توان صنعتی وابسته نیست؛ بلکه به رفتار مصرفی ما نیز گره خورده است. صنعت پتروشیمی به عنوان یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد کشور، وابستگی عمیقی به زیرساخت‌هایی دارد که کمتر دیده می‌شوند، اما حیاتی‌اند؛ واحدهای یوتیلیتی شامل برق، بخار، آب صنعتی و هوای فشرده. هرگونه اختلال در این بخش‌ها، عملا به توقف کامل زنجیره تولید می‌انجامد. تجربه‌های جهانی نیز نشان داده‌اند که در صنایع فرآیندی، حتی چند ساعت وقفه در تامین انرژی می‌تواند خسارت‌های چند میلیونی و آثار بلندمدت بر بازار برجای بگذارد. در چنین شرایطی همزمانی دو عامل، وضعیت را حساس‌تر می‌کند: از یک‌ سو افزایش دمای هوا و رشد مصرف برق و از سوی دیگر محدودیت در برخی زیرساخت‌های تولیدی. نتیجه این همزمانی، فشار مضاعف بر شبکه برق کشور است؛ شبکه‌ای که در سال‌های اخیر با شکاف میان تولید و مصرف مواجه بوده و در اوج تابستان با کمبود قابل توجهی روبه‌رو می‌شود. اما نکته کلیدی اینجاست: بخش خانگی، سهمی قابل توجه در مصرف برق کشور دارد و به‌ویژه در ساعات اوج، تعیین‌کننده است. به بیان ساده، هر کاهش در مصرف خانگی، مستقیما به آزادسازی ظرفیت برای بخش تولید منجر می‌شود. این یعنی روشن ماندن یک کولر کمتر در یک خانه می‌تواند به روشن ماندن یک واحد صنعتی کمک کند. در شرایطی که برخی مجتمع‌های پتروشیمی برای راه‌اندازی مجدد یا حفظ حداقل تولید، نیازمند تامین پایدار انرژی هستند، همین صرفه‌جویی‌های به‌ ظاهر کوچک، نقشی بزرگ ایفا می‌کند. اگر این همراهی شکل نگیرد، پیامدها تنها محدود به صنعت نخواهد بود، بلکه به سرعت به زندگی روزمره مردم منتقل می‌شود. کاهش تولید در پتروشیمی، به ‌معنای کاهش عرضه مواد اولیه برای طیف گسترده‌ای از صنایع است. از بسته‌بندی مواد غذایی گرفته تا تولید کودهای کشاورزی، از دارو و تجهیزات پزشکی تا لوازم خانگی و مصالح ساختمانی همه به این زنجیره وابسته‌اند. 

اختلال در این چرخه، نتیجه‌ای جز افزایش قیمت‌ها، کمبود کالا و فشار بیشتر بر معیشت خانوارها نخواهد داشت. در چنین فضایی دعوت به کاهش مصرف انرژی، یک توصیه معمولی نیست، بلکه یک ضرورت ملی است. این اقدام در عمل می‌تواند آثار اختلالات وارد شده به زیرساخت‌های تولیدی را کاهش دهد و از گسترش بحران جلوگیری کند. به تعبیر دقیق‌تر، صرفه‌جویی در مصرف انرژی، نوعی «پدافند اقتصادی» است؛ واکنشی هوشمندانه و کم‌هزینه که آثار فشارها بر تولید را خنثی می‌کند. امروز هر شهروند می‌تواند نقشی فراتر از یک مصرف‌کننده داشته باشد. با اقداماتی ساده از تنظیم دمای وسایل سرمایشی تا پرهیز از مصرف همزمان تجهیزات پرمصرف در ساعات اوج، می‌توان سهمی واقعی در حفظ پایداری تولید ایفا کرد. در نهایت باید پذیرفت که عبور از شرایط سخت، تنها با اتکا به ظرفیت‌های صنعتی ممکن نیست. این یک مسیر مشترک است؛ مسیری که از خانه‌های ما آغاز می‌شود و به کارخانه‌ها و بازارها می‌رسد. صرفه‌جویی در مصرف انرژی، امروز نه یک انتخاب، بلکه یک مسوولیت ملی است.

من نیز به دعوت رییس‌جمهور، مسعود پزشکیان لبیک می‌گویم؛ با این باور که اگر چرخ صنعت بچرخد، چرخ خانه‌ها نیز خواهد چرخید و اگر همراهی کنیم، ایرانمان استوارتر از همیشه خواهد ماند.