حملات به پتروشیمی چگونه درآمدهای ارزی را هدف قرار داد؟

مرتضی افقه کارشناس مسائل اقتصادی در گفت‌وگو با اعتماد آنلاین با اشاره به حملات ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به صنایع پتروشیمی، به تشریح اهمیت این بخش در اقتصاد کشور پرداخت و اظهار کرد: صنایعی همچون پتروشیمی، فولاد و آلومینیوم در زمره صنایع سنگین و مادر به شمار می‌آیند که نقش حیاتی در پشتیبانی و به حرکت درآوردن ده‌ها و حتی صدها واحد اقتصادی دیگر دارند. از این رو، این صنایع از جایگاهی بسیار اساسی در ساختار اقتصادی کشور برخوردارند؛ چراکه هم تأمین‌کننده مواد اولیه و واسطه‌ای برای تولید سایر کالاها هستند و هم نقشی کلیدی در زنجیره تولید ایفا می‌کنند.

وی افزود: به‌ویژه صنعت پتروشیمی، به دلیل گستره وسیع کاربرد محصولات آن، از اهمیت مضاعفی برخوردار است؛ به‌گونه‌ای که امروزه در بخش عمده‌ای از کالاهای نهایی مصرفی، ردپایی از مواد پتروشیمی مشاهده می‌شود. حتی در صنایع غذایی نیز، مواد پتروشیمی در بسته‌بندی‌ها نقش دارند. به بیان دیگر، به‌سختی می‌توان کالایی را یافت که به‌نحوی از محصولات این صنعت بهره نبرده باشد.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به پیوندهای گسترده این صنعت با سایر بخش‌ها تصریح کرد: در ادبیات اقتصادی، صنعت پتروشیمی دارای «پیوندهای پسین» گسترده‌ای است؛ به این معنا که با طیف وسیعی از صنایع در ارتباط بوده و آن‌ها را تغذیه می‌کند. از این رو، اختلال در این بخش، به‌طور مستقیم و غیرمستقیم بر تولید و فعالیت بسیاری از صنایع اثرگذار خواهد بود.

افقه ادامه داد: هرچند صنایع بزرگ معمولاً سرمایه‌بر هستند و به‌طور مستقیم اشتغال گسترده‌ای ایجاد نمی‌کنند، اما از آنجا که زنجیره‌ای از بنگاه‌های کوچک و متوسط — که عموماً کاربرمحور و اشتغال‌زا هستند — به آن‌ها وابسته‌اند، آسیب به این صنایع می‌تواند به بروز مشکلات جدی در این بنگاه‌ها منجر شود. در نتیجه، این وضعیت می‌تواند به افزایش بیکاری یا کاهش سطح اشتغال، تشدید رکود اقتصادی و در نهایت، به دلیل کاهش تولید، به افزایش تورم بینجامد.

وی در ادامه با اشاره به شرایط تحریمی کشور گفت: هرچند در صورت رفع تحریم‌ها و دسترسی به منابع مالی، امکان جبران بخشی از این خسارات از طریق واردات وجود دارد، اما در شرایط فعلی، تخریب این واحدها در مدت زمانی نسبتاً کوتاه، بخش قابل توجهی از واحدهای تولیدی داخلی را با مشکل مواجه خواهد کرد.

این کارشناس اقتصادی درباره پیامدهای این حملات بر بازار جهانی نیز اظهار داشت: بخش قابل توجهی از صادرات غیرنفتی ایران را محصولات پتروشیمی تشکیل می‌دهد؛ بنابراین، آسیب به این بخش، درآمدهای ارزی کشور را کاهش خواهد داد. افزون بر این، بازارهای صادراتی وابسته به محصولات پتروشیمی ایران نیز با اختلال مواجه شده و این موضوع می‌تواند اثرات منفی بر این بازارها بر جای بگذارد.

افقه در پایان خاطرنشان کرد: آغاز این روند، نشانه مثبتی برای اقتصاد کشور نیست و در صورت تداوم حملات به صنایع مادر و زیرساختی، فشارهای قابل توجهی بر اقتصاد ملی در آینده نزدیک وارد خواهد شد. وی ابراز امیدواری کرد که این شرایط در کوتاه‌ترین زمان ممکن پایان یابد.