افت سنگین بورس ناشی از ریسک‌های سیاسی و نظامی است، نه کاهش ارزندگی سهام

پویان مظفری کارشناس بازارهای سرمایه، در گفت‌وگو با اعتمادآنلاین و در تحلیل افت سنگین بورس در سومین روز متوالی، به تشریح دلایل این روند پرداخت و گفت: بازار سرمایه پیش از این افت‌ها، یک دوره صعود قابل‌توجه را پشت سر گذاشته بود؛ صعودی که کاملاً ماهیت بنیادی داشت و مبتنی بر عوامل فاندامنتال شکل گرفت. افزایش نرخ ارز و تأثیر مستقیم آن بر سودآوری شرکت‌ها، به‌ویژه در زمان تغییر مفروضات اساسی برای سال ۱۴۰۵، از جمله عواملی بود که این رشد را رقم زد. در نتیجه، شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز با رشد مناسبی مواجه شدند و عملاً نقش پیشران بازار را ایفا کردند.

او ادامه داد: پس از انتشار گزارش‌های عملکرد ۹ماهه شرکت‌ها که تا پایان دی‌ماه تکمیل شد، بازار وارد فاز جدیدی شد. در این مقطع، تمرکز سرمایه‌گذاران از شرکت‌های بزرگ وابسته به نرخ ارز به سمت شرکت‌هایی با گزارش‌های مالی مطلوب تغییر کرد و نوعی جابه‌جایی نقدینگی بر مبنای کیفیت گزارش‌ها شکل گرفت.

مظفری با اشاره به تحولات هفته جاری افزود: با آغاز این هفته و افزایش ریسک‌های سیاسی و به‌ویژه ریسک‌های نظامی یا دست‌کم افزایش درک فعالان بازار از این ریسک‌ها،  بازار سرمایه با چالش جدی مواجه شد. در نتیجه، شاهد روزهایی بودیم که بازار در صف‌های فروش سنگین قفل شد، منفی‌ها شدت گرفت و خروج قابل‌توجه پول حقیقی از بازار رقم خورد.

این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: افت‌های اخیر بازار را نباید ناشی از کاهش ارزندگی سهام دانست. منفی‌های فعلی، بیش از هر چیز ناشی از ریسک‌های سیستماتیک، به‌ویژه ریسک‌های سیاسی و نظامی است؛ یا دقیق‌تر بگویم، ناشی از برداشت و درک بازار از این ریسک‌ها. ممکن است شدت واقعی این ریسک‌ها کمتر یا حتی بیشتر از تصور بازار باشد، اما واقعیت این است که بازار به همین درک، واکنش نشان می‌دهد.

او درباره چشم‌انداز تداوم این وضعیت گفت: شرایط کنونی نمی‌تواند به‌صورت بلندمدت پایدار بماند. استقرار ناوها و تجهیزات نظامی آمریکا در منطقه وضعیتی نیست که بتواند برای یک سال یا حتی مدت طولانی بدون هیچ تحول مشخصی ادامه پیدا کند. در نهایت، یا تنش‌ها به سمت درگیری می‌رود یا مسیر مذاکره و توافق در پیش گرفته می‌شود؛ به هر حال، وقوع یک اتفاق اجتناب‌ناپذیر است و تداوم وضعیت فعلی بعید به نظر می‌رسد.

مظفری افزود: زمانی که ریسک بر بازار حاکم می‌شود، بازار بخشی از ارزش خود را از دست می‌دهد و به‌تدریج در یک «نرمال جدید» به تعادل می‌رسد؛ ممکن است این تعادل ۲۰ یا ۳۰ درصد پایین‌تر از سطوح قبلی شکل بگیرد یا در هر سطحی که بازار آن را به‌عنوان کف جدید بپذیرد. پس از آن، بازار در همان محدوده به ثبات نسبی می‌رسد.

او در پایان به نقش صندوق‌های حمایتی اشاره کرد و گفت: اقدامات صندوق‌های حمایتی می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی در بهبود شرایط بازار داشته باشد. این صندوق‌ها با حمایت هدفمند از بخش‌هایی از بازار می‌توانند به بازگشت آرامش کمک کنند. تجربه‌های گذشته نیز نشان داده که بدون ورود و حمایت صندوق‌های حمایتی، بازار به‌راحتی جمع‌وجور نمی‌شود؛ بنابراین، نقش این صندوق‌ها در شرایط فعلی بسیار پررنگ و تعیین‌کننده  است.