صفشکنی توتال در صنعت نفت
طلسم سرمایهگذاری نفتی شکست
انعقاد قرارداد با توتال حالا فصل تازهای از حضور سرمایهگذاران خارجی را در صنعت نفت و گاز ایران رقم میزند. شاید بعد از توتال ایتالیاییها پای میز مذاکره بنشینند، شاید هم یک شرکت نروژی سومین شرکتی باشد که بر اساس مدل جدید قراردادهای نفتی به صنعت نفت و گاز ایران ورود میکند. مهم این است که حالا طلسم شکسته شده و دومین دستاورد برجام در صنعت نفت بعد از افزایش تولید به سقف پیش از تحریمها، حاصل شده است.
اعتمادآنلاین-طلسم شکست. نخستین قرارداد نفتی براساس مدل جدید قراردادهای نفتی معروف به IPC دیروز برای توسعه فاز ١١ پارس جنوبی بین توتال فرانسه، یک شرکت چینی و شرکت ملی نفت به امضا رسید. به این ترتیب در حالی که انتقادهای بسیاری بر بیاثر بودن برجام وجود داشت، خنثی شد. قراردادی که در واپسین روزهای عمر دولت یازدهم به امضا رسید تا پرونده آخرین فاز نیمه تمام پارس جنوبی بسته شود؛ قراردادی که علاوه بر منفعت اقتصادی برای دوطرف، پیام روشنی هم به جمهوریخواهان سنای امریکا داد که حتی با وجود نقشههایی که برای تشدید تحریمهای ایران و به انزوا کشیدن اقتصاد ایران در سر میپرورانند، نمیتوانند مانع حضور سرمایهگذاران اروپایی در ایران شوند. این قرارداد که از همان ابتدا مشخص بود سرآغازی برای قراردادهای بعدی نفت است، آنقدر اهمیت دارد که به سرعت سرتیتر مهمترین اخبار نفتی دنیا قرار بگیرد. دیپلماسیای که بیژن زنگنه، وزیر نفت در بازار جهانی نفت درپیش گرفته، معطوف به شرکتهای اروپایی نیست. او دیروز مجددا از «بدون مانع» بودن همکاری با شرکتهای نفتی امریکاییها هم سخن گفت و عنوان کرد: «برای همکاری با شرکتهای امریکایی مشکلی نداریم و
مشکل ما دولت امریکاست.» بعد از توافق برجام شرکت امریکایی هالیبرتون برای حضور در پروژههای نفت ایران ابراز تمایل کرده بود. اما درباره مذاکره این شرکت خبری منتشر نشد. اگر تا قبل از روی کار آمدن دونالد ترامپ زمزمههایی از مشارکت یا سرمایهگذاری شرکتهای نفتی امریکایی مطرح بود، با قدرت گرفتن جمهوریخواهان که خاستگاه نفت هم دارند، این موضوع به طور کلی از دستور کار شرکتهای امریکایی خارج شد. هرچند بیژن زنگنه میگوید، مانعی برای همکاری با شرکتهای نفتی امریکایی وجود ندارد، اما به نظر میرسد این گفته در مقابل اقدامات اخیر امریکاییها و برنامه تشدید تحریمها علیه ایران، بیشتر یک «دیپلماسی هوشمندانه» باشد. انعقاد قرارداد با توتال حالا فصل تازهای از حضور سرمایهگذاران خارجی را در صنعت نفت و گاز ایران رقم میزند. شاید بعد از توتال ایتالیاییها پای میز مذاکره بنشینند، شاید هم یک شرکت نروژی سومین شرکتی باشد که بر اساس مدل جدید قراردادهای نفتی به صنعت نفت و گاز ایران ورود میکند. مهم این است که حالا طلسم شکسته شده و دومین دستاورد برجام در صنعت نفت بعد از افزایش تولید به سقف پیش از تحریمها، حاصل شده است.
فرانسویهای سدشکن
فرانسویها نخستین گروهی بودند که بعد از لغو تحریمها مذاکرات جدی با ایران داشتند. از قراردادهای خودرویی تا نفتی. آنها در بین ٤٠٠ هیات خارجی که در شش ماه بعد از توافق برجام از کشورهای مختلف به ایران آمدند، مذاکره کردند و رفتند از همه جدیتر بودند. اگر پژو نخستین قرارداد خودرویی را به نمایندگی از سرمایهگذاران فرانسوی بست، توتال هم در نفت صفشکن شد. آنها بعد از هفت ماه با ایران پای میز قرارداد نشستند و پای قراردادی را امضا کردند که شرایط خاص ایرانیها در آن لحاظ شده است. حالا میتوانند امیدوار بود که شرکتهای دیگر از کشورهای دیگر اروپایی که امضای قرارداد با ایران را منوط به سرمایهگذاری فرانسویها در ایران میدانستند از این پس با خیالی راحتتر پای میز مذاکره با مدیران نفتی ایران بنشینند. قرارداد توتال با ایران از همه جنبههایش قابل اهمیت است؛ گو اینکه توتالیها پای قراردادی را امضا کردهاند که تعهداتش با سایر قراردادها کمی متفاوت است. طبق گفته بیژن نامدار زنگنه، وزیر نفت «شرکت توتال در ایران چیزی حدود ٥ میلیارد دلار در فاز ١١ پارس جنوبی سرمایهگذاری خواهد کرد.» زنگنه معتقد است: «بخش اعظم این قرارداد توسط
جوانان زیر ٣٠ سال صورت گرفت. امروز روز بسیار خوبی برای صنعت نفت ایران است. وی در ادامه گفته است: «با امضای این قرارداد مرحله جدیدی در صنعت نفت ایران رقم خورد و امضای این قرارداد از دستاوردهای برجام و انتخابات ریاستجمهوری است. ١٠ روز قبل از انتخابات ریاستجمهوری از من در مورد امضای این قراردادها سوال شد و من پاسخ دادم مردم در ٢٩ اردیبهشت تصمیم میگیرند که این قراردادها ادامه پیدا کند یا خیر. امضای این قرارداد را به مردم ایران، رهبر معظم انقلاب اسلامی که بدون حمایت ایشان این قراردادها به نتیجه نمیرسید و رییسجمهور تبریک میگویم و از حمایتهای دولت و مجلس تشکر میکنم.»وی ادامه داد: «هیچگاه پیشتاز بودن توتال را در صنعت نفت ایران فراموش نمیکنیم و همچنین از CNPC به عنوان شریک توتال تشکر میکنیم. ما دوستان خود را در روزهای سخت فراموش نخواهیم کرد و از این شریکان راهبردی همچنان استفاده میکنیم. با صبوری در سه سال و نیم گذشته یک ساختار و الگوی جدید قراردادی که قابلیت پذیرش برای شرکتهای بینالمللی را داشت به تصویب رساندیم و در مورد آن به اجماع ملی رسیدیم. امروز در مورد قراردادهای جدید نفتی اجماع ملی وجود ندارد،
ممکن است برخی با این قراردادها مخالف باشند که این موضوع طبیعی است و برای دولت افتخار است که این حق را برای مخالفانش قایل شده که بتوانند انتقاد کنند.»وزیر نفت با تاکید بر اینکه برای امضای قرارداد با توتال مجوزهای لازم توسط شرکت ملی نفت و وزارت نفت اخذ شده است، خاطرنشان کرد: «در برنامه پنجساله باید ٢٠٠ میلیارد دلار سرمایه برای بخش بالادستی و پاییندستی نفت درج شود که بیش از ٧٠ درصد آن باید از منابع خارجی تامین شود، بنابراین ما به سرمایهگذاری خارجی نیاز داریم. هدف ایران تولید شش میلیون بشکه نفت خام و میعانات گازی در پایان برنامه ششم توسعه است. البته اولویت ایران توسعه میدانهای مشترک است، مناقصه آزادگان در جریان است و پیش میرود. امیدوارم همکاران اروپایی و آسیایی حضورشان را جدیتر کنند و ما همکاری با توتال را به صورت استراتژیک در برنامه داریم. مهمترین بخش قرارداد توتال انتقال فناوری در همه سطوح است که از پتروپارس و سایر شرکتهای ایرانی نیز انتظار داریم از حضور توتال در ایران حداکثر استفاده را کنند. همچنین زمینه جذب سرمایهگذار خارجی برای پتروشیمی و پالایش نیز وجود دارد.»وی در مورد حضور شرکتهای امریکایی در
صنعت نفت ایران هم تاکید کرد: «مانعی برای حضور شرکتهای امریکایی نداریم و این مانع را کشور خودشان ایجاد کردهاند.»
صرف انرژی بیشتر در ایران
علی کاردر، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران با اشاره به سابقه حضور توتال در ایران گفت: «این شرکت علاقهمندی خود را برای صرف انرژی بیشتر در ایران نشان داده است. این قرارداد نخستین قراردادی است که در قالب قراردادهای جدید نفتی امضا شد. با توجه به اینکه قبلا قرارداد HOA امضا شده بود، ۸۵ درصد از مباحث در HOA ذکر شده بود و در فاصله این یک سال توتال توانست از این فرصت استفاده کند و فضا برای انجام کار مهندسی و فراهم کردن اسناد مناقصه برای توتال فراهم شد. در امضای قرارداد با توتال زمان تلف نشده است، با امضای این قرارداد ظرفیت دو میلیارد فوت مکعب در فاز ۱۱ پارس جنوبی ایجاد میشود. با اجرای این طرح برآورد میشود در طول ۲۰ سال دوره قرارداد ۳۳۵ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی قوی و ترش از این میدان مشترک تولید شود و از این گاز میتوان حدود ۲۹۰ میلیون بشکه میعانات گازی، ۱۴ میلیون تن گاز مایع، ۱۲ میلیون تن اتان، دو میلیون تن گوگرد به همراه ۳۱۵ میلیارد مترمکعب گاز سبک شیرین تولید کرد.»وی افزود: «اگر قیمت نفت خام را ۵۰ دلار در نظر بگیریم، ارزش محصولات قابل استحصال در طول دوره قرارداد بالغ بر ۲۳ میلیارد دلار میشود و درآمد ما با
قیمتهای فعلی نفت خام از مبلغ ۸۴ میلیارد دلار فراتر خواهد رفت. در کل میدان پارس جنوبی با افت تولید مواجه خواهد بود و برای جلوگیری از این موضوع برای نخستین بار از سوی فشارافزایی در فاز ۱۱ استفاده میشود و این سکو در سایر فازها نیز میتواند استفاده شود. میزان سرمایهگذاری مستقیم در این پروژه ٨/٤ میلیارد دلار است، همچنین در راستای این قرارداد انتقال تکنولوژی به ایران صورت میگیرد. با توجه به سابقه حضور توتال در ایران، این شرکت آشنایی کامل با سازندگان ایرانی دارد و علاقهمندی خود را برای صرف انرژی بیشتر در ایران نشان داده است. این قرارداد نخستین قرارداد در قالب قراردادهای جدید نفتی است و ما قسمت عمده کار را جلو بردیم. امیدوارم سایر قراردادها با سرعت بیشتری پیش رود.»
توتالیها به پتروشیمی میآیند
در همین حال پاتریک پویان، مدیرعامل توتال که به همراه خانوادهاش به ایران آمده از عزم توتال برای حضور در پروژههای پتروشیمی و بخش بالادستی نفت ایران خبر میدهد و میگوید: «دو ویژگی زمان ٢٠ ساله و روش مدیریت از محاسن این قرارداد است. همانطور که میدانید توتال یک شرکت خصوصی است و ما به مقامات اجرایی و سیاسی فرانسه اطلاع دادیم که برای امضای این قرارداد به ایران میآییم اما منتظر اجازه کسی نمیمانیم. ایران برای شرکت توتال کشور بسیار مهمی است و ارتباط با ایران برای ما بسیار مهمتر است. در همین حال باید بدانیم که پیام سیاسی این قرارداد، دوستی عمیق فرانسه و ایران و همچنین اروپا با ایران خواهد بود.»پویان البته در واکنش به این سوال که از سوی امریکا فشار یا تهدیدی برای امضا نشدن قرارداد برشما وارد شده است یا خیر، سکوت کرد و گفت: «پاسخی برای این سوال ندارد.»
به گفته مدیرعامل شرکت توتال، «ایرانیان به تاریخ اهمیت میدهند و وفاداری بخش مهمی از تاریخ است که خوشبختانه توتال در تاریخ، وفاداری و سودآوری برای ایران را ثابت کرده است. امروز مفتخریم که به عنوان نخستین شرکت خارجی به ایران بازمیگردیم. مذاکرات سخت بود اما بنا بر استاندارد زمان صرفشده برای چنین کاری در ایران، کارها سریع پیش رفت. نخستین جرقه این قرارداد در ملاقات وین ٢٠١٤ با بیژن زنگنه زده شد. این قرارداد دو ویژگی جذاب برای ما دارد که نخست ٢٠ ساله بودن قرارداد و دوم روش مدیریتی و اختیارات آن است.»
*اعتماد
دیدگاه تان را بنویسید