بویینگ درآشیانه تهران
بالاخره برو بیاهای هوایی جواب داد. در روزهایی که به نظر میرسید بخش هوایی کشور قرار است به سمت سازندههای آسیایی برود و پرونده دیگری را پیشروی تجهیز ناوگان هوایی ایران باز کنند، کور سوهای امید از سمت غرب پاسخ داد و مقرر شد تا ناوگان هوایی کشور بعد از ٣٧ سال بالاخره بوی نو شدن به خود ببینند آن هم نوسازی با هواپیماهایی که در صدر لیست بهترینها قرار دارند.
براساس سند همکاری که ایران و بویینگ به امضا میرسانند، ۸۰ فروند هواپیمای بویینگ در بازه زمانی ۱۰ ساله به ایران تحویل داده میشود، قراردادی که لبخند رضایت را بر صورت وزیر راه و شهرسازی نشانده است.
ماجرای خرید هواپیماهای نو برای ایران در سرلیست خواستههای ایران از مجامع بینالمللی بود و اهمیت این موضوع به حدی شده بود که حتی در اجلاس داووس که نخستین حضور رسمی تیم اقتصادی دولت یازدهم به همراه رییسجمهوردر سال٩٢ بود مذاکرات و بحثهای اولیه برای خرید هواپیماهای جدید استارت زده شد و بعد از آن مذاکرات برای خرید ناوگان جدید فشردهتر پیش رفت. رفت و آمدهای تیم خرید هواپیمای ایران شاید یکی از بیشترین و البته پر چالشترین شرایط را سپری کرد به گونهای که هر بار قراردادها به نقطه مثبتی رسیدند با برقرار شدن شرایط جدید همه مذاکرات وارد چالش شد و مجددا نگاهها به نقطه صفر مذاکره بازگشت.
هرچند که بعد از امضای برجام آغاز شرایط پسابرجامی نخستین ناوگان ٩ فروندی هواپیما دیوار صوتی ایران را شکستند تا گام نهایی در برداشته شدن تحریمها و نوسازی ناوگان هوایی ایران را به صدا در آورند، اما کمی بعدتر و زمانی که به نظر میرسید قراردادهای بویینگ و ایرباس آخرین خانههای نهایی شدن را میگذرانند انتخابات امریکا و حضور رییسجمهور جدید کل معادلات را برهم زد. البته شنیدهها در همان زمان هم حکایت از این داشت که قراردادها همچنان پابرجاست و ترامپ معضلی بر سر راه ورود هواپیماهای جدید نیست.
موضوعی که به نظر میرسد دیروز قطعیتر شد و بالاخره قرارداد هوایی ایران نهایی شد. موضوعی که در جریان دو همایش بینالمللی هوایی ایران که با حضور شرکتهای معتبر جهانی در بحث هوایی هم به وضوح به چشم میخورد و حالا دیگر نهاییتر از همیشه است. شروع مذاکره با بویینگ در بیاعتمادی مطلق دوطرف انجام میشد در شرایطی که حتی دوطرف از طریق ایمیل رسمی هم با یکدیگر درارتباط نبودند و نظراتشان روی سربرگهای رسمی شرکتها نوشته نمیشد تا اگر روزی توافقی صورت نگرفت هیچ یک از دو طرف مذاکرهکننده حتی به لحاظ نامی هم متضرر نشوند.
اما مذاکرات قبل از توافق برجام شروع شده چرا که بویینگیها میدانستند نباید بازار مستعد ایران را به ایرباس ببازند و برای همین هم قبل از تصویب برجام برای مذاکره پیشقدم شدند. به همین جهت نیز برای اثبات حسن نیتشان در نخستین قدم دفترچه هواپیماهای بویینگ ایران ایر که در حال حاضر در ناوگان هوایی در حال پرواز هستند را به طرف ایرانی ارایه دادند. دفترچههایی که طبق تحریمها حتی اجازه ورود به ایران را نداشتند و جزو دستورالعمل ضروری هواپیما محسوب میشد اما بویینگ برای نشان دادن حسن نیتش در نخستین روزهای بعد از توافق این دفترچهها را در اختیار مدیر ایران ایر قرار داد.
اما مذاکرات قبل از توافق برجام شروع شده چرا که بویینگیها میدانستند نباید بازار مستعد ایران را به ایرباس ببازند و برای همین هم قبل از تصویب برجام برای مذاکره پیشقدم شدند. به همین جهت نیز برای اثبات حسن نیتشان در نخستین قدم دفترچه هواپیماهای بویینگ ایران ایر که در حال حاضر در ناوگان هوایی در حال پرواز هستند را به طرف ایرانی ارایه دادند. دفترچههایی که طبق تحریمها حتی اجازه ورود به ایران را نداشتند و جزو دستورالعمل ضروری هواپیما محسوب میشد اما بویینگ برای نشان دادن حسن نیتش در نخستین روزهای بعد از توافق این دفترچهها را در اختیار مدیر ایران ایر قرار داد.
شاید مدیران بویینگ هر چند رسما اعلام نکردند اما با ارسال دفترچهها حیرتشان از پرواز هواپیماهای قدیمیشان را نیز پنهان کردند. و حالا بعد از بیش از یک سال مذاکره و تلاش فراوان ظاهرا بویینگ گزینه نهایی انتخاب ایران برای نوسازی ناوگانش است؛ چیزی که ظاهرا به مذاق تازهواردان کاخ سفید هم خوش خواهد آمد. بر اساس قراردادی که بالاخره در حضور وزیر راه و شهرسازی امضا شده است مقرر شده تا از مجموع ۸۰ فروند هواپیمای مورد توافق برای تحویل به ایران، ۵۰ فروند بویینگ ۷۳۷ و ۳۰ هواپیمای دیگر شامل دو مدل بویینگ ۷۷۷ باشد که شامل ۵۰ فروند هواپیمای بویینگ از نوع ۷۳۷-MAX، ۱۵ فروند هواپیمای بویینگ ۷۷۷-۳۰۰ و ۱۵ فروند هواپیما بویینگ ۷۷۷X است و پس از ۳۷ سال تحریم با این کارخانه امضا شده است.
بر این اساس، نخستین فروند از هواپیماهای بویینگ در سال ۲۰۱۸ به ایران تحویل داده میشود. ارزش این قرارداد ١٦ میلیارد و ٦٠٠ میلیون دلار است. طبق توافقهایی که پیش از این بین بویینگ و ایرانایر شده بود، قرار بر این بود که قرارداد ۲۵ میلیارد دلاری برای خرید ۱۰۰ فروند هواپیمای مسافربری بویینگ منعقد شود. هر چند که به نظر میرسید از آنجایی که مذاکرات با شرکت اروپایی- امریکایی ایرباس زودتر انجام شده، قرارداد خرید از این کمپانی زودتر از بویینگ به سرانجام برسد و قطعی شود اما پیشتازی بویینگ نشان داد، این معامله نه یک جریان سیاسی بلکه یک رقابت کاملا اقتصادی بین شرکتهای بزرگ دنیا است و این شرکتهای بزرگ جهانی در رقابت برای دست یافتن به بازار ایران هستند. مهر ماه امسال بود که اوفک مجوز فروش هواپیما به ایران را به شرکتهای ایرباس و بویینگ داد. طبق این مجوز قرار است که بویینگ ۱۰۰ فروند هواپیما و ایرباس ۱۱۸ فروند هواپیمای نو به ایرانایر (شرکت هواپیمایی ملی ایران) به صورت غیر نقدی و لیزینگ بفروشد.
گفته میشود؛ قرارداد خرید هواپیما از ایرباس هم به زودی قطعی خواهد شد. چندی پیش فخریه کاشان، قائم مقام وزیر راه و شهرسازی اعلام کرد، توافقها با موسسات مالی خارجی برای خرید ۷۷ فروند هواپیمای جدید به صورت لیزینگ انجام شده است. همچنین فرهاد پرورش، مدیرعامل ایران ایر چندی پیش خبر داده بود که اضافه کردن بند جریمه در قرارداد برای شرایط احتمالی، جزو شروط ایران در مذاکرات برای خرید هواپیما است. بنا به گفته مدیرعامل ایرانایر این هواپیماهای نو در یک دوره ١٠ ساله به این شرکت هواپیمایی تحویل میشود. نماینده کمپانی بویینگ در این باره گفته است: قرارداد با ایران با تایید دولت امریکا نهایی شد.
فلچر باراک دال، معاون مدیرعامل شرکت هواپیماسازی بویینگ نیز در حاشیه این مراسم، ارزش این قرارداد را ١٦ میلیارد و ٦٠٠ میلیون دلار اعلام کرده است و گفت: بویینگ قرارداد فروش ٨٠ فروند هواپیما را با تایید دولت امریکا، با ایران نهایی کرد. بهدنبال قرارداد خردادماه امسال، امروز سند نهایی به امضا رسید. خوشحالیم که بویینگ بار دیگر همکاری خود را با ایران آغاز کرده است./ روزنامه اعتماد
دیدگاه تان را بنویسید