مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در امور محیط طبیعی هشدار داد
آغاز شمارش معکوس پایان منابع زیرزمینی
یکی از فعالان محیط زیست معتقد است بسیاری از منابع ما در بحث منابع زیرزمینی، در کشاورزی به هدر میرود که البته رقم قابل توجهی است. در همین رابطه لازم است سیستم غرقابی کردن از کشاورزی حذف شده و روشهای نوینی چون قطره ای، بارانی و یا مه پاش جایگزین شود.
اعتمادآنلاین- المیرا بابایی- براساس شاخص فالکن مارک، کشور ایران در آستانه قرار گرفتن در بحران آبی است. با توجه به میزان منابع آب و سرانه مصرف، ایران ازجمله کشورهایی است که در گروه کشورهای مواجهه با کمبود آب قرار دارد، این گروه شامل کشورهاییست که در سال ۲۰۲۵ با کمبود فیزیکی آب مواجه هستند. این بدان معناست که حتی با باﻻترین راندمان و بهرهوری ممکن در مصرف آب، برای تامین نیازهایشان، آب کافی در اختیار نخواهند داشت. حدود ۲۵ درصد مردم جهان ازجمله ایران شامل این گروه هستند.
چالشهای عمده پیشروی منابع آب
اسماعیل کهرم بوم شناس، فعال محیط زیست و مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در امور محیط طبیعی در همین رابطه به «اعتمادآنلاین» گفت: مسائلی که به منابع پایدار آب برمیگردد ظاهرا به عوامل خارج از آب مرتبط است. برای مثال پوششهای گیاهی و جنگلها عامل حفظ آب انبارها هستند. به این صورت که هنگام نزول باران درصورتی که پوشش گیاهی وجود داشته باشد جنگلها خود به خود آب را به سطح زیرزمین روان میکنند و کشاورز با حفر چاه در یک مکان دیگر میتواند از آبی که در زمین ذخیره شده بهرهبرداری کند، ولی چنانچه پوشش گیاهی یا آسیب ببیند و یا در مناطقی وجود نداشته باشد با بارشهای مکرر تبدیل به سیلاب میشود که میتواند خسارات زیادی به طبیعت وارد کند. همانند سیل گرگان که در اثر عدم پوشش گیاهی باعث شد که با ریزشهای جوی، آبهای حاصله شیب تندی بردارند که درنهایت خسارات زیادی وارد شد.
وی اضافه کرد: بنابراین برای حفظ منابع آبی، حفظ پوشش گیاهی در اولویت قرار دارد؛ چراکه جنگلها شیب و حرکت آبهای روان را کنترل میکنند و آنها را در مسیر درست به زمین هدایت میکنند.
پیشنهاداتی جهت بهبود اوضاع
کهرم روش دیگر برای پایداری منابع آبی را بهبود مسائل آبیاری در کشاورزی عنوان کرد و گفت: در ایران هرساله 420 متر مکعب دریافت آبی داریم که از این میزان حدود 92 درصد به مصارف کشاورزی، 5 درصد در بخش صنعت و 3 درصد به مصرف شرب میرسد. بنابراین برای صرفهجویی در مصرف آب باید در بخش کشاورزی تمرکز کنیم که بیشترین مصرف سالانه را به خود اختصاص داده است.
وی افزود: سیستمهای قدیمی کشاورزی ما خود عاملی در جهت هدررفت منابع آبی محسوب میشود که میتوان با مدرن کردن سیستم آبیاری، از مقدار زیادی هدررفت آب جلوگیری به عمل آورد.
مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست درخصوص روشهای نادرست سیستم آبیاری گفت: درحال حاضر در کشورمان هنوز از سیستم غرقابی استقاده میشود که این روش خود موجب هدررفت مقداز زیادی از منابع آبی است. چنانچه از روشهای دیگر نظیر سیستمهای قطره ای، بارانی و یا مه پاش استفاده شود به میزان زیادی صرفهجویی در منابع آبی خواهیم داشت و میتوان امیدوار بود که رودخانهها، تالابها و دریاچهها به سلامت برسند.
علت کمبود مخازن آبهای زیرزمینی
فعال محیط زیست تاکید کرد: ما از منابع آبهای زیرزمینی بیش از حد از میزان مخزن استفاده کرده ایم و حاصل این استفاده بیرویه، بحران آبی است که اکنون با آن دست به گریبان هستیم. ما هیچ راهی نداریم جز این که در بخش کشاوزی صرفهجویی به عمل آوریم؛ بهطوری که با اندکی اصلاح الگوی روشهای آبی میتوان تا مرز 50 درصد صرفهجویی کرد.
آمار غیرقابل تصور در بحث آب
مخازن آبهای زیرزمینی در وضعیت بسیار بدی قرار دارند، بهطوری که ما به تازگی با پدیده فروچاله مواجه شدیم. فروجاله وقتی رخ میدهد که حدود 10 الی 15 درصد آبهای زیرزمینی از بین برود در چنین شرایطی خاک فرو میرود و تالابها دجار خودسوزی میشوند. اغلب فروچالهها با عمق زیاد گودالهای عظیمی ایجاد میکنند که گاهی به اندازه 120 مترمربع میرسد که نتیجه فرونشستن آبهای زیرزمینی است. به همین دلیل آمار و ارقام بسیار وحشتناک سطح آبهای زیرزمینی حکایت از بحران موجود را میدهد.
دیدگاه تان را بنویسید