ال‌ نینو پاییز امسال را پر بارش می‌کند؟

در حالی که گرمای تابستان همچنان بر پهنه خلیج فارس سایه افکنده، نگرانی از وقوع پدیده اقلیمی «ال نینو» و پیامدهای آن، دستگاه‌های اجرایی هرمزگان را به حالت آماده باش کامل درآورده است؛ پدیده‌ای که می‌تواند بارش‌های پاییزی را از حالت عادی خارج کرده و سیلاب‌های ناگهانی را به مهمان ناخوانده شهرها و روستاهای این استان تبدیل کند.

به گزارش ایرنا، «ال نینو» یکی از چرخه‌های مشهور آب وهوایی جهان است که از یک رخداد اقلیمی کلان در اثر رها شدن انرژی انباشته در بزرگ‌ترین حوزه اقیانوسی جهان یعنی جنوب اقیانوس آرام رخ می‌دهد.

این پدیده یکی از مهم ترین پدیده‌های اقلیمی جهان است که در نتیجه گرم شدن غیرعادی آب‌های بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام شکل می‌گیرد و در صورت وقوع، باعث ایجاد ناهنجاری‌های بزرگی در آب وهوای سراسر سیاره زمین می‌شود که از جمله این ناهنجاری‌ها می‌توان به سیلاب‌های ناگهانی، خشک‌سالی، قحطی و همه‌گیری اشاره کرد.

احد وظیفه رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی نیز اعلام کرده است که امسال به نظر می‌رسد که یک ال نینوی قوی در حال شکل گیری است و تخمین زده می‌شود که بارش‌های پاییزی امسال بهتر از میانگین بلند مدت خواهر شد و بر خلاف پاییز گذشته که بسیار گرم و خشک بود، امسال انتظار می رود پاییز نسبتا مرطوبی رخ دهد.

غفلت از ال نینو؛ روانه سیلابی ویرانگر در شهرها و روستاهای هرمزگان

بر همین اساسی در گفت وگویی تلفنی با رییس اداره پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای هرمزگان، این موضوع احتمالی پدیده ال نینو و اثرات آن در استان را جویا شدم که در رابطه اظهار کرد: ال نینو یک پدیده دورپیوند است که در اقیانوس آرام شکل می‌گیرد و نوسانات آن بر مناطق ایران و خاورمیانه تاثیر می‌گذارد و فاز مثبت آن که ال نینو نام دارد، می‌تواند بارش‌های زودهنگام و قابل توجهی را در پاییز به همراه آورد.

این پدیده ممکن است تغییر کند و هیچ اتفاقی نیافتد اما وظیفه ما پیش‌بینی و آمادگی است.

مجتبی حمزه‌نژاد هشدار داد: اگر روند فعلی تا مردادماه و پایان شهریورماه امسال ادامه یابد، پاییز امسال با بارش‌هایی فراتر از نرمال بلندمدت مواجه خواهیم شد.

وی اضافه کرد: باران‌هایی که اگرچه می‌توانند لبخند امید را بر لب مردم کشاورزان بنشانند اما در صورت غفلت، سیلابی ویرانگر به کام شهرها و روتاها خواهند ریخت هرچند که این پدیده ممکن است تغییر کند و هیچ اتفاقی نیافتد اما وظیفه ما پیش‌بینی و آمادگی است.

همچنین روز گذشته فرماندار بندرعباس با برگزاری جلسه‌ای ویژه مدیریت بحران با حضور مدیران ارشد دستگاه‌های اجرایی، سازمان هواشناسی، آتش‌نشانی و مدیریت بحران استان، بر اتخاذ تدابیر پیشگیرانه و افزایش سطح آمادگی تمامی نهادهای مرتبط برای مقابله با پیامدهای احتمالی پدیده اقلیمی «ال‌نینو» در سال جاری تاکید کرد و گفت: نباید منتظر وقوع حادثه بمانیم بلکه باید پیش از بروز پیامدها، با استفاده از پیش‌بینی‌های علمی، سناریوهای مقابله را اجرایی کنیم.

احمد پویافر در این نشست که وضعیت پایش جوی و بررسی آسیب‌پذیری‌های منطقه‌ای مورد بحث و بررسی قرار گرفت، با اشاره به ماهیت تغییرات اقلیمی، اظهار کرد: پدیده ال‌نینو می‌تواند منجر به تغییرات ناگهانی در الگوهای بارش و دما در منطقه شود.

وی بیان کرد: وظیفه‌مان در این مقطع، مدیریت پیشگیرانه است؛ یعنی نباید منتظر وقوع حادثه ماند، بلکه باید پیش از بروز هرگونه پیامد، با استفاده از پیش‌بینی‌های علمی، سناریوهای مقابله را اجرایی کرد.

فرماندار بندرعباس در ادامه با دستورالعمل مستقیم به سازمان‌های عملیاتی بر سه محور اصلی، از جمله پایش مستمر، آمادگی زیرساختی، آموزش و اطلاع‌رسانی و هماهنگی بین‌سازمانی، خاطرنشان کرد: دستگاه‌های مربوطه موظف اند گزارش‌های روزانه هواشناسی را با دقت بالایی تحلیل و در صورت بروز هشدار، بلافاصله به بخش‌های عملیاتی منتقل کنند.

وی ادامه داد: تمامی تجهیزات امداد و نجات، شل‌کن‌ها و خودروهای امدادی باید در وضعیت عملیاتی ۱۰۰ درصد باشند، بخش مدیریت بحران باید با همکاری رسانه‌ها، آموزش‌های لازم را به شهروندان در مناطق پرخطر ارائه دهد تا از وقوع حوادث جلوگیری شود و تمامی گلوگاه‌های ارتباطی میان شهرداری، نیروگاه، سازمان آب و فاضلاب و بخش‌های امدادی باید جهت مدیریت سریع بحران تقویت شود.

فرماندار بندرعباس تصریح کرد: مدیریت بحران در برابر ال‌نینو، نه تنها یک وظیفه اداری، بلکه یک مسئولیت اجتماعی برای حفظ جان و مال شهروندان بندرعباس است و از تمامی مدیران خواست تا با نگاهی دقیق و فراتر از روال‌های معمول، نظارت بر نقاط حساس شهر را افزایش دهند.

بزرگترین بندر تجاری ایران در صف مقابله با پیامدهای احتمالی ال نینو

بندر شهید رجایی به عنوان بزرگترین بندر تجاری ایران، صحنه رزمایشی دیگر برای مقابله با پیامدهای ال نینو شده است.

اخیرا نیز در نشست کمیته HSE (بهداشت، ایمنی و محیط زیست) بنادر و دریانوردی هرمزگان، با حضور نمایندگان ۱۵۰ شرکت فعال استان، آخرین پیش‌بینی‌های پژوهشگاه اقلیم شناسی سازمان هواشناسی بررسی شد که حکایت از احتمال وقوع ال نینوی «قوی تا بسیار قوی» در ماه‌های پاییز دارد.

مدیران و متخصصان بنادر و دریانوردی هرمزگان با برگزاری نشست کمیته HSE(بهداشت ایمنی و محیط زیست )، راهکارهای مقابله با پیامدهای احتمالی پدیده جوی ال نینو را بررسی و بر ضرورت آماده باش ۱۵۰ شرکت فعال در این مجموعه تاکید کردند.

در این نشست با اشاره به هشدارهای صادر شده از مدیریت بحران و هواشناسی هرمزگان، آخرین پیش‌بینی‌های بلندمدت اقلیمی پژوهشگاه اقلیم‌شناسی سازمان هواشناسی کشور که بر اساس آن، احتمال وقوع پدیده ال‌نینوی قوی تا بسیار قوی در ماه‌های پاییز پیش‌بینی شده است؛ مورد بررسی قرار گرفت.

بر اساس این گزارش به منظور کاهش خسارات احتمالی به زیرساخت‌ها، تأسیسات و کالاها، شرکت‌ها موظف شدند برنامه‌های پیشگیرانه از جمله پاکسازی و لایروبی کانال‌ها و آبراهه‌ها، شناسایی نقاط پرخطر در محوطه‌های اختصاصی و مجاور و اجرای اقدامات متناسب با سطح تهدید را در اولویت قرار دهند.

همچنین بر ضرورت هماهنگی و هم‌افزایی میان شرکت‌های فعال در مجتمع بندری شهید رجایی برای بهره‌گیری از تجهیزات، ماشین‌آلات و سایر منابع در زمان وقوع بحران تأکید و مقرر شد بر اساس فهرست منابع ارسالی، هماهنگی‌های لازم برای استفاده سریع و مؤثر از ظرفیت‌های موجود در شرایط اضطراری انجام شود.

چشم اندازی به پاییزی که در راه است

ال نینو فقط باران نمی آورد، این پدیده اقلیمی در فاز گرمش سیلاب می آفریند و در فاز سردش (لانینا)، خشکسالی به‌دنبال دارد، مستندات نشان می دهد در ۵۰ سال گذشته، بیشترین خشکسالی‌های جهان با ال نینو همزمان بوده است.

حتی افزایش ۲۲ درصدی مناطق فوق خشک جهان در قرن بیستم، بیشتر به فعالیت ال نینو در دهه ۸۰ نسبت داده می‌شود؛ گویی این پدیده، چهره‌ای دوگانه دارد که یک روی آن نعمت باران و روی دیگرش بلای قحطی و سیل است.

ال نینو هر ۲ تا هفت سال یکبار رخ می‌دهد و می‌تواند تا ۱۸ ماه مهمان کره زمین باشد؛ حال هرمزگان با پاکسازی مسیل‌ها، لایروبی رودخانه‌های نزدیک به مراکز جمعیتی و آموزش شهروندان مناطق پرخطر، تلاش می‌کند از بحران پیشگیری کند.

شاید باور این موضوع سخت باشد که گرم شدن آب‌های اقیانوس آرام، اینچنین زندگی را در کرانه‌های خلیج فارس تحت تاثیر قرار دهد؛ اما علم هواشناسی، سال‌هاست که این پیوند شگفت انگیز را به تصویر کشیده است.

حال باید منتظر بود و دید که آیا این پاییز، باران هایش لبخند بر لبان کشاورزان می.نشاند یا خشم سیلاب بر شهرها و روستاها فرود می‌آید؛ آنچه مسلم است، هرمزگان با تمام توان، خود را برای هر دو سناریو آماده کرده است.