خسارتهای حمله آمریکا و اسرائیل بر کشور / از آسیب به ۹۰ هزار خانه تا ۱۳۰ موزه و ۳۲۲ مرکز درمانی
روزنامه اعتماد نوشت: سی و هشت روز از جنگ گذشته است و تاکنون میدانیم که دستکم ۹۰ هزار خانه و محل غیرنظامی آسیب دیدهاند، از این میان حدود ۱۳۰موزه، بنای تاریخی و محوطه فرهنگی در استانهای مختلف کشور است که استان تهران به عنوان قلب سیاسی و فرهنگی ایران، با ۶۶ اثر آسیبدیده در صدر آن قرار دارد.
جنگ وارد سی و هشتمین روز شده است، جنگی که نه تنها نظامیان و غیرنظامیان زیادی را قربانی میکند که زندگی فردی و اجتماعی هزاران نفر را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. افراد زیادی بیخانمان میشوند، میراث فرهنگی به عنوان حافظه تاریخی زنده جهان که سالها دوام آورده در ثانیهای از بین میرود، زیرساختها ویران میشوند و در کنار همه اینها محیط زیست هم از آسیبها در امان نمیماند.
به گزارش اعتماد، سی و هشت روز از جنگ گذشته است و تاکنون میدانیم که دستکم ۹۰ هزار خانه و محل غیرنظامی آسیب دیدهاند، از این میان حدود ۱۳۰موزه، بنای تاریخی و محوطه فرهنگی در استانهای مختلف کشور است که استان تهران به عنوان قلب سیاسی و فرهنگی ایران، با ۶۶ اثر آسیبدیده در صدر آن قرار دارد. بنیاد مسکن انقلاب اسلامی طبق آخرین ارزیابیها اعلام کرده است که نزدیک به ۹۰ هزار واحد آسیبدیده مسکونی، تجاری و اداری بخش خصوصی، تا تاریخ ۱۳ فروردین ماه دچار خسارت شده که از این تعداد ۱۶ هزار و ۱۷۰ واحد مربوط به کلانشهرها (شهرهای با جمعیت یک میلیون نفر و بیشتر) و همچنین ۷۳ هزار و ۵۳۶ واحد مربوط به سایر شهرها و روستاها بوده است. این خسارتها در شهرها و روستاهای واقع در استانهای آذربایجان شرقی، اصفهان، البرز، خوزستان، فارس، قم، کرمانشاه، ایلام، آذربایجان غربی، بوشهر، زنجان، قزوین، کردستان، لرستان، مرکزی، همدان، تهران، یزد، کرمان، سمنان، مازندران، گیلان، هرمزگان و چهارمحال و بختیاری شناسایی، ارزیابی و ثبت شده است. البته میزان آسیبها متفاوت است در استان البرز حدود سه هزار و ۵۰۰ واحد مسکونی در حملات آسیب دیده و از این میان ۱۰۰ واحد بهطور کامل تخریب شده است.علیرضا مقدم، مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی آذربایجان غربی هم از ارزیابی ۸۲۰۰ واحد آسیبدیده از حملات هوایی دشمن در استان خبر داده و گفته است: «از این تعداد ۷هزار واحد مسکونی و تجاری در استان آسیب دیدند. تاکنون آواربرداری ۸۰ درصد از واحدهای مسکونی و تجاری انجام شده و از بین واحدهای آسیب دیده از تجاوز دشمن، ۸۴ واحد مسکونی و تجاری، ۱۰۰ درصد تخریب شده و بیشترین آمار در بخش تعمیری به ترتیب مربوط به ارومیه، سردشت، مهاباد و میاندوآب است.» روز یکشنبه هم احمد علوی، رییس کمیته گردشگری و میراث فرهنگی شورای شهر تهران در ارزیابی خسارتهای وارده به میراث فرهنگی از دستکم ۱۳۰موزه، بنای تاریخی و محوطه فرهنگی در استانهای مختلف کشور نام برد که هدف حمله دشمن قرار گرفته و دچار آسیبهای ساختاری و جدی شده است. به گفته او استان تهران به عنوان قلب سیاسی و فرهنگی ایران، با ۶۶ اثر آسیبدیده در صدر فهرست این جنایات قرار دارد. «آثار بیبدیلی همچون کاخ گلستان، ارگ تاریخی تهران، بازار تاریخی تهران، کاخ مرمر، عمارت تاریخی شهربانی، ساختمان سنای سابق، مسجد سپهسالار و کاخموزه فرحآباد از جمله بناهایی هستند که هدف حملات مستقیم قرار گرفتهاند. این آثار شناسنامه تاریخی ایرانزمین و گنجینهای از هنر، مقاومت و شکوه تمدن ایرانی محسوب میشوند.در اسفند ۱۴۰۴ و در پی تجاوز و حملات هوایی دشمنان متخاصم در روزهای متوالی حدود ۵۰ اثر از جمله کاخ گلستان تنها اثر ثبت جهانی کلانشهر تهران و حدود ۳۱ اثر ثبت ملی که در مجاورت و عرصههای مورد تهاجم قرار گرفته دچار آسیبهای جدی شده است.۳۲ اثر واجد ارزش نیز دچار آسیب جزیی و احتمالا سازهای شدهاند و در بین این آثار واجد ارزش ۵ اثر از معماری معاصر با تخریب کامل روبهرو بوده است.» او در ادامه از وضع زیست محیطی چند نقطه تهران سخت گفت که به واسطه حمله به مخازن نفت به وجود آمده است: «با توجه به انهدام مخازن نفت در چند نقطه از شهر تهران از جمله پالایشگاه منطقه ۲۰ شهرداری تهران، افزایش بارانهای اخیر و آسیبهای زیست محیطی بارانهای اسیدی به میراث طبیعی شهر تهران (درختان، آبهای زیرزمینی، گونههای پرندگان مهاجر و حیوانات در زیستگاههای شهر تهران) و همچنین آسیب به بناهای میراث فرهنگی از دوره باستان (شهر ری) تا معاصر و مجسمههای شهری نگرانیهایی به وجود آمده است که با تشکیل کمیته اضطرار، تصمیمگیری برای به حداقل رساندن آسیبها (میراث فرهنگی، طبیعی و معاصر شهر تهران) در دستور کار مدیریت شهری قرار خواهد گرفت.»
کمیته گردشگری و میراث فرهنگی در حال حاضر شناسایی و مستندنگاری این اماکن را در دستور کار قرار داده و آنطور که علوی گفته است؛ کلیه موزهها، خانهموزههای شهرداری تهران طبق دستورالعمل ابلاغی موظف به اعمال اقدامات پیشگیرانه برای به حداقل رساندن آسیبهای احتمالی هستند.«مجامع جهانی (یونسکو، ایکوموس، ایکوم) با توجه به نقض قوانین کنوانسیون لاهه از طرف کشورهای متخاصم را موکد به واکنش جدی در برابر اقدامات دشمنان امریکایی - صهیونیستی (تخریب بناهای تاریخی و فرهنگی) فرا میخوانیم. بیتردید حفظ و احیای میراث تاریخی تهران، صرفا یک وظیفه اداری نیست، بلکه مسوولیتی فرهنگی و اجتماعی در قبال هویت شهری و نسلهای آینده است.یکی از دستورکارهای هر ساله مدیریت شهری مرمت آثار باستانی است، اما ترمیم آثار آسیبدیده جنگ اخیر باید بعد از پایان جنگ آغاز شود؛ اکثر آثار آسیبدیده مربوط به دوره قاجار و پهلوی است و قاعدتا هزینه مرمت آثار دوره قاجار بیشتر خواهد بود. نمیتوان عددی را برای مرمت تخمین زد، اما برنامهریزی با میراث فرهنگی و نهادهای مربوط است و باید اقدامات لازم در این خصوص صورت بگیرد. اگر اعتباری که برای مرمت آثار باستانی دیدهایم، محدود باشد، در متمم بودجه سال ۱۴۰۵ افزایش بودجه را در نظر خواهیم گرفت.»
خسارت به ۵۵ کتابخانه در ۱۲ استان
آسیبها تنها به مراکز میراث فرهنگی و موزهها محدود نمیشود و تاکنون ۵۵ کتابخانه در ۱۲ استان کشور بر اثر حملهها دچار خسارت شدهاند. آزاده نظربلند، دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور این خبر را اعلام کرده است.«طبق گزارشهای اولیه و ارزیابیهای میدانی، تعدادی از کتابخانههای عمومی در استانهای مختلف در بخشهای ساختمان، تجهیزات و منابع کتابی دچار آسیب شدهاند، بهطوری که برخی از آنها در حد ساختمانی و بنای فیزیکی و برخی دیگر در بخش منابع و تجهیزات آسیب جدی دیدهاند. دو باب کتابخانه شامل کتابخانه عمومی سیدالشهدا(ع)، حسینیه اعظم زنجان و کتابخانه هنگ مرزی دهلران استان ایلام به دلیل تخریب کامل و آسیب ۱۰۰ درصدی و شدت خسارتهای وارد شده ناشی از این اقدامات، بهطور کامل از چرخه فعالیت خارج شدهاند. بخشی از این آسیبها شامل تخریب فضاهای داخلی، خسارت به قفسهها، تجهیزات رایانهای و همچنین از بین رفتن یا آسیب دیدن برخی منابع مکتوب بوده است. بررسیهای کارشناسی برای تعیین دقیق میزان خسارتها و تعیین تکلیف دقیق این مراکز ادامه دارد و پس از تکمیل ارزیابیها، برنامه تامین و جایگزینی آنها با فوریت در دستور کار قرار خواهد گرفت. قطعا فرآیند احیای منابع کتابی انجام خواهد شد، اما هر چند باعث تاسف است که بگوییم بخشی از منابع کتابخانه که منحصر و بینظیر بوده، دیگر وجود ندارد.»
۲۷ مرکز بهزیستی تخریب شد
سازمان بهزیستی کشور و مراکز مرتبط به آن هم از تخریب در امان نبودهاند و آنطور که سیدجواد حسینی، رییس این سازمان گزارش داده است تاکنون ۲۷ مرکز بهزیستی دچار آسیب شدند و به دنبال آن حدود ۲۴ هزار نفر از مددجویان به مناطق امن منتقل شدند آن هم در شرایطی که دستکم۵۲۰۰ مرکز و موسسه بهصورت شبانهروزی مسوولیت نگهداری از کودکان، نوجوانان، معلولان، سالمندان و بیماران اعصاب و روان را بر عهده دارند که برخی از آنها ممکن است در مجاورت مراکز در معرض آسیب باشند. به گفته او، مراکز توانبخشی کشور به صورت شبانهروزی و روزانه به ارایه خدمات به معلولان مشغول هستند که در راستای تامین امنیت این افراد، امکان ارایه خدمات توانبخشی از راه دور نیز برای حدود هزار مرکز فراهم شده است. همچنین تامین دارو، آذوقه و اقلام غذایی مراکز بهطور مستمر در حال انجام است و هیچ خللی وجود ندارد.
بیش از ۳۰ دانشگاه کشور هدف قرار گرفتهاند
آمارها در وزارت علوم هم بیداد میکند و امریکا و اسراییل تاکنون بیش از ۳۰ دانشگاه کشور را هدف حمله قرار دادهاند تا علم را در این کشور متوقف کنند، اما دانش و آگاهی هیچگاه توقفپذیر نیست. حسین سیماییصراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در این باره به ترور استادان و دانشمندان ایرانی اشاره کرده و گفته است: «تاکنون بیش از ۳۰ دانشگاه کشور هدف قرار گرفتهاند، ۶۰ دانشجو به شهادت رسیدهاند و در جریان جنگ ۱۲روزه تا امروز نیز حدود ۱۰ استاد به صورت مستقیم هدف قرار گرفته و به شهادت رسیدهاند. هدف اصلی این حملات، توقف یا کند کردن روند توسعه علمی ایران است، اما باید تاکید کنم که توسعه علمی ایران دستاوردی متعلق به کل بشریت است و با چنین اقداماتی متوقف نخواهد شد. به موجب موازین حقوق بشری، حقوق بینالمللی جنگ و اسناد یونسکو، دانشمندان از حرمت و مسوولیت ویژهای برخوردارند؛ بنابراین اقداماتی که رژیم صهیونیستی در جریان جنگ ۱۲روزه انجام داد، از جمله ترور پنج استاد از یک دانشگاه و نیز ترور دانشمندانی چون شهیدان شهریاری و علیمحمدی در سالهای گذشته، نقض حاکمیت ملی، حقوق بشر و حقوق بینالمللی محسوب میشود.متاسفانه جهان واکنش جدی و متناسبی نسبت به ترور استادان و دانشمندان نشان نداده است؛ در حالی که انتظار میرود دانشگاهیان جهان، به عنوان پاسداران حرمت علم، موضعگیری فعالتری داشته باشند. البته خوشبختانه در امریکا و اروپا نیز واکنشهایی در تقبیح این اقدامات مشاهده شده است.» مستندسازی این جنایتها توسط بخش حقوقی، نخستین گامی است که در این باره برداشته است، ظاهرا برای تخریب آثار فرهنگی و تاریخی، پروندههایی تشکیل شده و کمیسیون ملی یونسکو نیز با حضور در محلها، اقدام به تهیه اسناد کرده و همچنین در حوزه دانشگاهی نیز جمعآوری مستندات در حال انجام است.«این اسناد در نهایت به معاونت حقوقی ریاستجمهوری تحویل داده میشود تا از طریق مراجع و مراکز حقوقی بینالمللی پیگیری لازم صورت گیرد؛ چراکه اقدام علیه نهاد علم، جنایت علیه بشریت و نقض حقوق بینالملل بشردوستانه است. بر همین اساس، ایران این موضوع را تا دریافت کامل غرامت و خسارت پیگیری خواهد کرد.
حمله نظامی به ۳۲۲ مرکز درمانی و ۷۶۳ مدرسه
دشمن از همان روز نخست جنگ بنای تخریب مراکز درمانی و آموزشی را داشت و بمباران و تخریب مدرسه شجره طیبه در شهرستان میناب مهمترین و نخستین نمونههایی است که جان بسیاری از مردم و دانشآموزان و معلمان را گرفت. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت روز یکشنبه حالا درباره تازهترین آمار حملات به نقاط مراکز غیرنظامی در تجاوز رژیم اسراییل و امریکا گفته است: «۸۳ هزار و ۳۵۱ واحد مسکونی و ۳۲۲ مرکز درمانی و بهداشتی، ۷۶۳ مدرسه در کل کشور آسیب دیده است.» او درباره حملات به سایر بخشها و زیرساختها نیز اعلام کرده است: «شاهد حمله رژیم صهیونیستی به پتروشیمی ماهشهر هم بودیم که منجر به شهادت پنج نفر و جراحت ۱۷۰ نفر شد که برخی از آنان هنوز بستری هستند. همچنین حمله کور به بیمارستان روانشناسی دلآرام را شاهد بودیم که یک جنایت جنگی تمام و کمال است.تهاجم دوباره به محوطه نیروگاه اتمی بوشهر نیز به شهادت یکی از کارکنان حفاظت منجر شده است.» این سخنان در شرایطی است که تاکنون تنها ۳۴ نفر از آتشنشانان شهر تهران مصدوم و ۴ ایستگاه تخریب و تخلیه شده است و به گفته قدرتالله محمدی، مدیرعامل سازمان آتشنشانی تهران این ایستگاهها بر اثر موج انفجار قابل عملیات نیستند گرچه تعمیرات آنها آغاز شده است.
ثبت ۴۲۳۹ خودرو و ۲۴۷ موتورسیکلت آسیبدیده
جنگ تنها از دست دادن تن و تخریب خانه و مدرسه و بیمارستان و میراث فرهنگی نیست، بمباران و تخریبهای متاثر از آن اغلب تا شعاع ۴۰۰ تا ۵۰۰ کیلومتری را دچار آسیب میکند و منجر به خسارت به فضاهای شهری، کوچه و خیابان، پارک یا ماشین و موتور میشود. بر همین اساس هم شاهین مظفری، معاون آموزش و مشارکتهای اجتماعی سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران از ثبت ۴۲۳۹ خودرو و ۲۴۷ موتورسیکلت آسیبدیده در سطح مناطق ۲۲گانه پایتخت از ابتدای جنگ تاکنون خبر داده و گفته است که این اطلاعات برای بررسی و طی مراحل کارشناسی به بیمه ایران ارسال شده است.«تاکنون حدود ۱۱۰۰ خودروی قابل حرکت مورد بازدید قرار گرفته و در مجموع نیز ۲۹۷۲ خودرو توسط کارشناسان بیمه بررسی شدهاند. مظفری در ادامه درباره روند رسیدگی به خسارات توضیح داد: شهروندانی که خودروهایشان آسیب دیده است، میتوانند به پایگاههای مدیریت بحران در مناطق خود مراجعه کنند. پس از دریافت تاییدیه از پایگاه مدیریت بحران و کلانتری محل، فرمهای مربوطه به سازمان ارسال میشود.پس از دستهبندی اطلاعات در سازمان، پروندهها به بیمه ایران ارجاع داده میشود. در این مرحله، برای خودروهای قابل حمل، مالکان جهت مراجعه فراخوان میشوند و برای خودروهایی که امکان جابهجایی ندارند، زمانبندی مشخصی با هماهنگی مدیریت بحران تعیین میشود تا کارشناسان بیمه در محل حضور یافته و فرآیند ارزیابی را انجام دهند.پس از تکمیل مراحل کارشناسی و تامین منابع مالی از سوی دولت، خسارات مربوطه به مالکان پرداخت خواهد شد.»
دستورالعمل ساماندهی خودروهای آسیبدیده
سردار سید تیمور حسینی، رییس پلیس راهور فراجا هم دیروز دستورالعمل جدیدی را برای ساماندهی خودروهای آسیبدیده در جنگ اعلام کرد و گفت: «شهرداریهای کلانشهرها و سایر شهرها باید در اسرع وقت نسبت به تعیین چند پارکینگ مشخص و استاندارد برای نگهداری تجمیعی این خودروها اقدام کنند.تمرکز خودروهای خسارت دیده در این مراکز، امکان بازدید همزمان چندین خودرو توسط کارشناسان پلیس راهور را فراهم کرده و موجب تسریع در فرآیند رسیدگی خواهد شد.در این سازوکار، نیازی به جابهجایی خودرو توسط مالکان وجود ندارد و شهروندان از پرداخت هزینههای مضاعف از جمله استفاده از خودروبر معاف خواهند بود.» او همچنین به برنامهریزی انجام شده برای تسریع خدماترسانی اشاره کرد: «با استقرار خودروها در پارکینگهای مشخص، کارشناسان در یک مرحله قادر خواهند بود تعداد قابل توجهی از خودروها را مورد ارزیابی قرار دهند و سایر خدمات نیز در کوتاهترین زمان ممکن به شهروندان ارایه خواهد شد. این روند موجب افزایش دقت، انسجام و سرعت در بررسی خسارات میشود.پس از حضور کارشناس در محل پارکینگ و انجام بازدید از خودروهای آسیب دیده دیگر نیازی به مراجعه خودروها به مراکز تعویض پلاک نخواهد بود و فرآیندهای مرتبط به صورت متمرکز مدیریت میشود. در این چارچوب، تمامی بررسیهای لازم از جمله تطبیق مشخصات، ارزیابی میزان خسارت و رسیدگی به وضعیت فنی خودرو در همان محل انجام خواهد شد.»
دیدگاه تان را بنویسید