فطریه مهمان شب عید فطر به عهده کیست؟

زکات فطره، فریضه‌ای شرعی است که در عید فطر پرداخت می‌شود. پرداخت این زکات بر عهده سرپرست خانواده و افراد تحت تکفل اوست، در صورتی که از توان مالی برخوردار باشند. با توجه فرا رسیدن عید فطر امسال، یکی از پرسش‌های رایج، تکلیف زکات فطره برای افرادی است که شب عید فطر در منزل خود حضور نداشته و به عنوان مهمان در جای دیگری اقامت دارند. به نظر شما آیا پرداخت زکات فطره از این افراد ساقط شده و بر عهده میزبان قرار می‌گیرد؟ 

به گزارش فرارو، زکات فطره بر عهده‌ی فرد و کسانی است که به طور معمول از نان و سفره او ارتزاق می‌کنند. اما در مورد مهمانان شب عید فطر، اختلاف نظر وجود دارد.

اکثر فقها بر این باورند که یک شب اقامت به عنوان مهمان، کافی نیست تا فردی به عنوان “نان‌خور” شناخته شود و در نتیجه، پرداخت فطریه بر عهده‌ی خود مهمان خواهد بود.

با این حال، برخی از مراجع تقلید، حتی یک شب اقامت را نیز مصداق “نان‌خور” می‌دانند. به این معنا که اگر مهمان پیش از غروب خورشید وارد منزل صاحبخانه شود، مسئولیت پرداخت فطریه بر عهده‌ی صاحبخانه قرار می‌گیرد. برای اطمینان از صحت عمل، بهتر است به نظر مرجع تقلید خود رجوع کنید.

پاسخ مراجع عظام تقلید به این سوال به شرح زیر است:

آیت الله سیستانی (مد ظله العالی)

کسی که تنها برای افطار شب عید دعوت شده نان خور به حساب نمی آید و فطره اش بر صاحبخانه نیست.

آیت الله صافی گلپایگانی (مد ظله العالی)

در هر دو فرض بر عهده صاحب خانه است.

آیت الله خامنه ای (مد ظله العالی)

میهمان اگر نان خور صاحب خانه محسوب شود، کفاره او به عهده ی میزبان است مگر اینکه _میهمان_فطریه را به وکالت از طرف او پرداخت نماید. توجه داشته باشید میهمان با یک شب نان خور محسوب نمی شود و فطریه به عهده خودش می باشد.

آیت الله مکارم شیرازی (مد ظله العالی)

فطریه میهمان بر عهده صاحبخانه نیست، مگر اینکه برای چند شب میهمان او باشد، به طوری که نان خور او محسوب شود.

آیت الله نوری همدانی (مد ظله العالی)

چنانچه میهمان قبل از غروب وارد بر صاحبخانه شود و آن شب نان خور وی باشد، زکات فطره اش بر عهدۀ میزبان است.

آیت الله هادوی تهرانی (دامت برکاته)

مهمانی که قبل از غروب آفتاب شب عید فطر وارد منزل انسان می شود، اگر بنا دارد مدّتی مهمان بوده؛ به گونه‌ ای که «نان‌ خور» به شمار می‌ آید، زکات فطره وی بر صاحب خانه واجب است، ولی اگر تنها همان شب را مهمان است زکات فطره او بر صاحب خانه واجب نیست. هر چند احتیاط مستحبّ آن است که زکات فطره او را هم بدهد و اگر در طول ماه رمضان نان‌ خور انسان باشد، زکات فطره وی بر انسان واجب است.

در مواردی که به طور مسلّم نمی‌ توان زکات را به گردن مهمان یا صاحبخانه دانست، چنانچه یکی از آن دو با اجازه دیگری زکات فطره را به نیّت کسی که واقعاً زکات فطره به گردن او است بدهد، کافی است و بر دیگری پرداخت مجدّد زکات فطره لازم نیست.

نظر آیت الله جوادی آملی درباره میزان فطریه و شرایط پرداخت فطریه

مقدار فطریه سه کیلوگرم گندم، برنج، خرما و مانند آن یا پول آن که در هر مکانی قیمت خاص خود را دارد.فطریه کسی که اول مغرب شب عید (نه غروب) نان خور کسی محسوب شود، بر او واجب است. صرف اینکه نان او را در شب عید بخورد کافی نیست؛ بلکه باید نان خور او حساب شود. بنابراین مهمانی که فقط افطار کسی را می خورد و نان خور او محسوب نمی شود، فطریه او بر میزبان واجب نمی شود.