گزارش اعتمادآنلاین از دانشآموزانی که به کولبری روی میآورند
اینجا بچهها زود بزرگ میشوند
اینجا بچهها زود بزرگ میشوند. 16 سالهها در شهرهای مرزی با 16 سالههای تهرانی قابل مقایسه نیستند. آنها زودتر از آنچه نوجوانان تهرانی فکرش را هم بکنند با مشکلات زندگی رو به رو میشوند و باید به داشتن درآمد و مستقل شدن فکر کنند. جعفر 67 کیلوگرم وزن دارد و هربار تا 40 کیلو جنس با خودش میآورد اینطرف مرز. دلش میخواهد درس بخواند و به یک جای بهتر مهاجرت کند اما فکر نمیکند بتواند دیپلمش را هم راحت بگیرد. دانشآموزان زیادی مانند او پا در مسیر کولبری گذاشتهاند، مسیری که ممکن است برگشت نداشته باشد.
اعتماد آنلاین| فاطمه رجبی - هر سال وقتی به روزهای شروع سال تحصیلی نزدیک میشویم خانوادههای زیادی درباره وزن کولهپشتی فرزندشان حساسیت نشان میدهند. آنها نمیخواهند شانههای بچههایشان زیر سنگینی باری که باید از خانه تا مدرسه و برعکس، حمل کنند آزرده شود اما گویا کیلومترها دورتر از شهرهای مرکزی، خانوادههای زیادی نگران سنگینی باری هستند که زندگی روی دوش بچههایشان میگذارد، باری که سنگینی آن، بعضی وقتها درست به اندازه وزن خود نوجوانی است که راهی جز به خطر انداختن سلامتی برایش نمانده است. گفته میشود که هر سال تعداد دانشآموزانی که برای به دست آوردن اندکی پول به سمت کولبری کشیده میشوند افزایش مییابد. این را یکی از اعضای کمیسیون اجتماعی مجلس هم تایید میکند. رسول خضری نماینده سردشت است، شهری که بیشتری درگیری را با معضل کولبری دارد. او به ایلنا گفته: «علاوه بر مشکلات معیشتی که در مناطق مرزی کردنشین برای کولبران وجود دارد، کولبرانی هستند که بعد از مدرسه اقدام به این کار میکنند و ما با بحران کولبران دانشآموز و از دست رفتن آنها نیز مواجه هستیم به همین خاطر باید هر چه سریعتر نسبت به رفع این مشکلات
اقدام شود.»
همین چند وقت پیش بود که خبر آمد چند کولبر زیر آوار بهمن مانده و جانشان را از دست دادهاند. علی محمدنژاد، دانش آموز سردشتی یکی از آنها بود. او که قرار بود به زودی دیپلم بگیرد هیچ وقت به مدرسه برنگشت. حالا خبر میرسد که هر روز دانشآموزان بیشتری همان راه خطرناکی را میروند که علی رفت. حضر محمدی معلم یکی از دبیرستانهای سردشت است. او در جواب اینکه در سالهای اخیر چه چیزی عوض شده که بچهها بیشتر از گذشته کولبری میکنند، به اعتمادآنلاین میگوید: «اول از همه اینکه کولبری بیشتر رونق گرفته است. نمیتوان کتمان کرد که در چند سال اخیر نیروی نظامی و انتظامی بیشتر با کولبرها راه میآیند و تیراندازی به سمت آنها کمتر شده است به همین دلیل هم ریسک جانی کولبری تا حدی کمتر شده اگرچه هنوز هم خطراتی مانند انفجار مین یا ماندن در کولاک و بهمن بچهها را تهدید میکند با همه اینها آنها چاره دیگری ندارند. از طرفی با گسترش خشکسالی و برخی عوامل دیگر کشاورزی رونق سابق را ندارد. از نظر فرصتهای شغلی هم که شهرستان ما یکی از ضعیفترین شهرهای ایران است. شهرهای مرزی دیگر هم همین وضعیت را دارد.»
محمدی درباره وضعیت تحصیلی این بچهها میگوید: «آنها فرصت و توان چندانی برای درس خواندن ندارند. ما هم به عنوان معلم نمیتوانیم سختگیری کنیم چون میدانیم چه شرایطی دارند و اگر ما هم اذیتشان کنیم کلا درس خواندن را میبوسند و کنار میگذارند. از طرفی اینجا بچهها زود بزرگ میشوند. 16 سالهها در شهرهای مرزی با 16 سالههای تهرانی قابل مقایسه نیستند. آنها زودتر از آنچه نوجوانان تهرانی فکرش را هم بکنند با مشکلات زندگی رو به رو میشوند و باید به داشتن درآمد و مستقل شدن فکر کنند.»
جعفر دانشآموز خضر، یکی از همین 16 سالههایی است که زود بزرگ شده است. او شبهای زیادی با عموهایش به کولبری میرود و اگر به موقع به روستا برگردد میتواند سر کلاس درس حاضر شود. پدرش هفت سال پیش فوت کرده و حالا او مانده و مادر و دو خواهرش. او به اعتمادآنلاین میگوید: «پدرم گچکار بود و فصلی کار میکرد. یک وقتهایی هم برای کار به عراق میرفت. وقتی زنده بود هم شرایط خوبی نداشتیم. از وقتی که پدرم مرده عموهایم خرجمان را میدهند اما دیگر بیشتر از این نمیتوانم بار زندگیمان را روی دوش بقیه بگذارم. عموهایم خودشان هزار و یک مشکل دارند، پول اضافی ندارند به ما بدهند مخصوصا حالا که من بزرگ شدهام و دیگر زشت است دست مادر و خواهرم جلوی آنها دراز باشد برای همین با بقیه کولبری میکنم. از من کوچکتر هم در زیاد هست. یکی از فامیلهایمان 12 سالش هم نیست ولی با پدرش میآید.»
خودش 67 کیلو وزن دارد. هر بار تا چهل کیلو بار با خودش می آورد و نزدیک به 250هزار تومان دست مزد میگیرد. میگوید: «ماهی سه چهار بار بیشتر نمیتوانم جنس بیاورم، اگر میشد بیشتر بروم میرفتم اما بعضی وقتها هوا سازگار نیست. یا مامور زیاد است یا بار نمیخورد. با اینکه گفتهاند کولبری آزاد است اما باز هم به ما مشکوک هستند که نکند مواد ببریم آن طرف یا مشروب بیاوریم این طرف. برای همین به سادگی اجازه رفت و آمد نمیدهند.»
او تازه کلاس سوم دبیرستان را شروع کرده و در مورد اینکه میخواهد درسش را ادامه بدهد یا نه میگوید: «کی از درس خواندن بدش می آید؟ قطعا من هم دلم میخواهد درس بخوانم بلکه از این شهر بروم و در یک جای خوب کار درست پیدا کنم اما نمیشود. تا همین جا هم به زور خواندهام. اگر خیلی هنر کنم دیپلمم را میگیرم.»
جعفر کاملا می داند که چه خطری تهدیدش میکند. همین چند ماه پیش قاطر یکی از همراهانشان رفته روی مین. خود قاطر مرده و صاحبش هم زخمی شده است. میگوید: «چارهای نیست. هر بار کولبری به اندازه یک هفته کارگری درآمد دارد، تازه اگر کار برای کارگری باشد که بیشتر سال نیست. الان که هوا سرد می شود دیگر کار پیدا نمیشود. اغلب کولبرها در واقع کارگرند اما کاری برای انجام دادن ندارند.»
دیدگاه تان را بنویسید