قالیباف علیه قالیباف
مادامی که قالیباف شهردار تهران است، ظهور "قالیبافِ غیر شهردار" در فضای سیاسی، نافی منافع شهر تهران است و آشکارا به مصالح مردم پایتخت لطمه میزند.
پاسخ این سوال را شاید بتوان در سخنان اخیر قالیباف در مراسم روز 16 آذر در دانشگاه شهید بهشتی، پیدا کرد. در آن سخنرانی، جناب قالیباف وارد مباحثی شده بود که منطقا هیچ ربطی به "شهردار تهران" ندارد. نقد سیاست هستهای دولت، نقد شیوۀ مذاکرۀ وزیر خارجۀ دولت روحانی با سران کشورهای غربی، نقد تمایل دولت روحانی به نزدیکی روابط ایران و غرب و به طور کلی نقد سیاست خارجی دولت روحانی، جزو وظایف شهردار تهران نیست. قالیباف در روز شانزده آذر حتی این مدعا را هم مطرح کرده بود که "نفر میفرستند پیش من میگویند فلانی تو بیا بگو در انتخابات شرکت نمیکنم، در این شرایط از تو حمایت هم میکنیم، این بحثها هم جمع میشود و اینقدر هم فشار نمیآورند." منظور قالیباف این بوده است که در شرایط مطرح شدن موضوع "املاک نجومی"، اگر او صریحاً بگوید در انتخابات ریاست جمهوری کاندیدا نمیشود، دولت و رسانههای حامی دولت هم به شهردار و شهرداری تهران فشار نمیآورند.
سخنان قالیباف در روز شانزده آذر، به خوبی نشان میدهد که او در قامت "رقیب سیاسی روحانی" در عرصۀ عمومی ایران امروز سخن میگوید و موضعگیری میکند. وقتی شهردار در نقش "اپوزیسیون دولت" ظاهر میشود، چندان عجیب نیست که مردم تهران چوب رقابت انتخاباتی زودهنگام قالیباف و روحانی را بخورند. هیچ دولتی مسیر به قدرت رسیدن اپوزیسیون خودش را هموار نمیکند. قطعاً شهردار تهران در نقد این نگرش به تقابل شهرداری و دولت، بر این نکتۀ درست و آشکار انگشت تأکید مینهد که دولت، چه دولت روحانی باشد چه دولت احمدینژاد، قانوناً موظف است به شهرداری کمک کند. این سخن اگرچه مقبول است ولی نمیتواند نکتۀ درست و آشکار دوم را بپوشاند و آن اینکه، شهرداری حزب نیست. یک رجل سیاسی برای اینکه رهبر اپوزیسیون دولت باشد و در جهت برکناری دولت از طریق انتخابات تلاش کند، باید یک حزب سیاسی تأسیس کند و در مقام دبیر کل حزب، از سیاست هستهای دولت و نحوۀ مذاکرۀ وزیر خارجه با مقامات غربی و کل سیاست خارجی دولت، انتقاد کند. چنین حزبی وقتی علناً تشکیل نشده ولی عملاً در شهرداری تهران علیه دولت روحانی فعالیت میکند، این کار مصداق بارز "سوء استفاده از شهرداری برای رسیدن به ریاست جمهوری" است.
شهردار مقامی برآمده از نهاد دموکراتیک شورای شهر است. وظیفۀ شهردار ادارۀ شهر است و بس. نقد شهردار تهران به سیاست خارجی دولت همان قدر عجیب است که وزیر امور خارجۀ روحانی بخواهد یک روز در میان نکتهای در نقد نحوۀ مدیریت شهر تهران بگوید. اینکه ترافیک تهران در روزهای برفی به شدت سنگین میشود و زبالههای فلان محله، سر وقت جمعآوری نمیشود، ربطی به محمدجواد ظریف ندارد. متقابلاً اینکه ظریف در مذاکره با وزرای خارجۀ 1+5 چگونه عمل کرده و میز مذاکره را میز مبارزه فرض کرده یا نکرده، ربطی به محمدباقر قالیباف ندارد. وظایف و حیطۀ اختیارات ظریف و قالیباف روشن است. همان طور که ظریف کاری به کار قالیباف ندارد، قالیباف هم نباید فراموش کند که وظیفۀ او اکنون مدیریت شهر تهران است نه نقد سیاست خارجی دولت و واکاوی خم و چم مذاکرات هستهای.
اگر قالیباف در جواب این نقد بگوید که در روز شانزده آذر نه در مقام شهردار تهران بلکه در مقام یک "رجل سیاسی" چنان سخنانی را بیان کرده است، در واقع چیزی نگفته است جز اینکه او از موضع یک رجل سیاسی، به جایگاه شهردار و موقعیت شهرداری تهران لطمه زده است. مخدوش کردن رابطۀ دولت و شهرداری، شاید برای یک رجل سیاسی اهمیت چندانی نداشته باشد ولی برای شهردار تهران نمیتواند بیاهمیت باشد. بنابراین حتی اگر بپذیریم که روایت قالیباف از عملکرد دولت در قبال شهرداری تهران درست است، یعنی دولت چون قالیباف و تیم قالیباف را اپوزیسیون خودش میداند به شکل غیر قانونی از اهدای مبالغ لازم به شهرداری اجتناب میکند، باز باید پرسید که چه کسی دولت را به این وادی انداخته است؟ قالیبافِ شهردار یا قالیبافِ رجل سیاسی؟
با توجه به اینکه طرفداران قالیباف معتقدند او در برخی از سخنرانیهایش نه در مقام شهردار تهران بلکه از موضع رجل سیاسی نطق میکند، به نظر میرسد که نقد سیاست خارجی دولت روحانی هم محصول حضور "قالیبافِ غیر شهردار" در جمع دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی بوده است. بنابراین، ما نهایتاً با دو قالیباف مواجهایم. "قالیبافِ غیر شهردار" مشغول نقد رادیکال دولت است و "قالیبافِ شهردار" خواستار کمکهای اساسی دولت به شهرداری است. دولت روحانی هم احساس میکند ظهور دو قالیبافِ متفاوت، یکی شهردار و دیگری غیر شهردار (یا رجل سیاسیِ صرف)، مصداق سوء استفادۀ شهردار تهران از شهرداری تهران است.
اینکه در این دعوا حق تا چه حد با دولت است و تا چه حد با شهردار محترم تهران، بحث دیگری است. ولی از منظر منافع شهر تهران، بحث اصلی این است که شهردار تهران باید فقط شهردار تهران باشد. مادامی که قالیباف شهردار تهران است، ظهور "قالیبافِ غیر شهردار" در فضای سیاسی، نافی منافع شهر تهران است و آشکارا به مصالح مردم پایتخت لطمه میزند.
دیدگاه تان را بنویسید