کد خبر: 131284
|
۱۳۹۵/۰۷/۰۴ ۰۰:۰۰:۰۰
| |

شـاد نیـستیـم!

امان الله قرایی مقدم جامعه شناس در گفت و گو با «اعتمادآنلاین»گفت: باید به شادی های جمعی بیشتر توجه کرد چرا که انسان ها به شادی های جمعی نیازمندند. قرایی مقدم تاکید کرد: شادی با دستور ایجاد نمی شود.

شـاد نیـستیـم!
کد خبر: 131284
|
۱۳۹۵/۰۷/۰۴ ۰۰:۰۰:۰۰
اعتمادآنلاین / امیرکلهر - بی پولی، بیکاری، بی انگیزگی، تورم، گرانی، ترافیک، مشکلات خانوادگی، نبودن نشاط و تفریح، بی خوابی و ... کلی کلید واژه دیگر که این روزها اکثر مردم شهر در صحبت هایشان از آن استفاده می کنند. یکی بیکار است و جویای کار اما به در بسته می خورد. دیگری کار دارد اما حقوقی که می گیرد ناچیز است و کفاف زندگی اش را نمی دهد. هر روز هم به فکر راه حلی اساسی است، مدام فکر و خیالش مشغول است اما به نتیجه ای نمی رسد. شخص دیگری مشکلات خانوادگی دارد و از خانه رفتن فراری است. جوانی می خواهد که خانه بخرد اما سالهاست که در حال پس انداز است ولی نتوانسته اقدام مثبتی کند. زوجی با کلی خرج باهم ازدواج کرده اند اما بعد از یک ماه طلاق گرفته اند و حالا پسرجوان مانده و کوهی از بدهی. دختر یا پسر نوجوانی خودکشی می کنند. راه دور نمی خواهد برویم همین که در تاکسی، مترو و اتوبوس بشینیم این صحبت ها به گوشمان می خورد. تاکسی در بین مترو و اتوبوس بهترین مکان برای نشستن پای درد و دل مردم است. خسته، با عجله، مضطرب و یا با لبی خندان در ماشین می نشینند. کافی است که دل راننده تاکسی از روزگار پر باشد، سر صحبت را با مسافران باز می کند. حالا این میان رادیو هم که روشن باشد دیگر قضیه فرق می کند. بر حسب اخباری که از رادیو پخش می شود مسافران هم نظری می دهند اما آخر همه صحبت ها به این می رسد که « آقا خسته ایم.» ، «حال هیچکدوممون خوب نیست.»
حالمان چرا خوب نیست؟ چرا ناراحتیم؟ چرا بی تفاوت شده ایم و تنها روزها را می گذارنیم که گذرانده باشیم. روزمرگی وجه اشتراک اکثر افراد در جامعه است. با آدم هایی روبرو هستیم که به شرایط بد پیرامونشان خیره می شوند، نگاه می کنند و می گذرند. با آدمهایی که افسرده هستند.

جولان افسردگی در جامعه

سیدحسن هاشمی وزیر بهداشت اردیبهشت ماه 1395 اعلام کرد که١٢ درصد از جامعه دچار افسردگی هستند. همچنین دکتر سید احمد جلیلی رئیس انجمن روانپزشکی ایران در سال 1393 اعلام کرد که نزدیک به 34 درصد تهرانی ها دارای افسردگی بوده اند. ولی آمار مربوط به بیماریهای روانی و افسردگی در سطح جامعه ایران، حدود 21 تا 25 درصد است. در سال 1390 پژوهشی انجام شد که در آن از وجود علائم افسردگی در 12 درصد جمعیت ایران سخن به میان آمد. این پژوهش در قالب طرح پیمایش ملی سلامت روانی بر روی 7 هزار و 886 فرد 15 تا 64 ساله تمرکز کرده بود که نتیجه آن پی‌بردن به 12.7 درصد اختلال افسردگی در جمعیت عمومی مردم بود. بر اساس این مطالعه 10.3 درصد مردان و 15.4 درصد زنان اختلال افسردگی داشته‌اند. آمارها در سال‌های بعد با تغییرات رو به رشدی ارائه شدند. در گزارشی گفته شده در سال 1391، 10 تا 15 جامعه ایران افسردگی دارند. آمارهای سال 1393 نیز 21 درصد جمعیت کل کشور را افسرده و 34 درصد مرد شهر تهران را دارای اختلال روانی دانسته‌اند. اما یوسف قاسمی نماینده مجلس در سال 1388 آمار دیگری را از میزان بیماران افسرده و روانی در کشور مطرح کرد. او در مجلس گفت: آمار نشان می دهد که ۱۱ میلیون نفر بیمار روانی در سطح کشور وجود دارد.کارشناسان این حوزه کنترل‌های اجتماعی، نبود شادی، عدم رضایتمندی از زندگی و فرهنگ زندگی، برخوردهای نامتعارف، و ارتباط و تعامل با ارباب رجوع را از جمله عوامل افسردگی در جامعه ایران می دانند. محمود گودرزی وزیر ورزش نیز 20 خرداد 1394 گفته بود که ایران بر حسب آمار جهانی، جامعه‌ای افسرده است و«متأسفانه بین ۱۵۰ کشور رتبه یکصد و پنجم را از نظر افسردگی به خود اختصاص داده» است. به گفته وزیر ورزش و جوانان ایران، این آمار نشان‌دهنده رشد وحشتناک افسردگی در جامعه است. بر این اساس، بین ۱۵۰ کشور فقط مردم ۴۵ کشور، افسرده‌تر از ایرانیان هستند. ایرج حریرچی، قائم مقام و معاون کل وزیر بهداشت، روز۲۴ اردیبهشت ۱٣۹۴ در یک نشست خبری گفته بود که «۲۴ تا ۲٨ درصد جمعیت ایران» به نوعی دارای علایم بیماری‌های روحی و روانی هستند و نیاز به مداخله عوامل بهداشت و درمان دارند.

جای خالی حس رضایت در فکرمان

حق سلامت جزو حقوق اساسی انسان هاست که نمی توان از آن به خاطر تامین دیگر حقوق ها، چشم پوشی کرد. هر انسانی حق دارد که از حداکثر سطح سلامت و زندگی برخوردار باشد. حق برخورداری انسان از سلامت در بسیاری از معاهدات بین المللی مورد تاکید قرار گرفته است. برای نمونه در بند یک از ماده 25 اعلامیه جهانی حقوقی بشر و در بند یکم از ماده 12 معاده بین المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بر سلامت جسمی و روانی شهروندان تاکید شده و نوشته شده است: «حق انسان در برخورداری از حداکثر سطح سلامت جسمی و عقلی» و در ماده دوم همین بند تدابیری نام آورده شده که کشورهای عضو ملزم به رعایت آنها برای تحقق حق سلامت انسان ها هستند. ایران یکی از امضا کنندگان این معاهده بین المللی است. حق سلامت شاخص های مختلفی دارد که یکی از آنها داشتن فکر سالم است. فکر سالم هم شامل رضایت و آسودگی خاطر از کار، خانواده و در نهایت زندگی است. اما گسترش مواد مخدر، وقوع قتل و جرائم مالی، طلاق آن هم به صورتی که در سال 1394 به گفته سید حسن موسوی چلک رییس انجمن مددکاری ایران کشور در هر یک ساعت 19 طلاق در کشور به ثبت می‌رسد، اختلالات روانی، بالا رفتن میزان مصرف مشروبات الکی و .. نشان از آن دارد که در میان افراد جامعه جای حس رضایت خالی است. حس رضایت خاطر دو بخش مادی و معنوی یا روانی دارد. داشتن مسکن، اشتغال، درآمد مکفی، توان خرید لباس و ...، خورد و خوراک مناسب، برخورداری از امکانات تفریحی سالم و مسافرت رفتن از جمله معیارهای مادی حس رضایت است. همچنین تامین حس امنیت، حق انتخاب، نشاط و سلامت روانی نیز از جمله معیارهای معنوی است. از طرفی وجود آزادی های اجتماعی نیز برای سلامت روحی و روانی افراد جامعه و برای شکوفایی و پوایی آنها بسیار مهم است اما در شرایط نبود این امکانات شهروندان نمی توانند زندگی باکیفیتی داشته باشند و احساس بیهودگی و فرسودگی می کنند.

مهاجرت شادی از بین مردم

«خنده برهر درد بی درمان دواست» ضرب المثل مشهوری است که حالا کلمه ای از آن توسط مردم کوچه و خیابان تغییر کرده و به « پول بر هر درد بی درمان دواست» تبدیل شده است. پول جای خنده و شادی را گرفته است. مردم هم با آن کنار آمده اند، نمی خنند و مانند زندانیان اسیر در یک زندان صبح تا شب در جستجوی دوای خندیدن هستند اما هر چه می روند به جایی نمی رسند و تنها عده معدودی دوای این روزهایشان را پیدا می کنند. فکر همه از پول و کسب درآمد بیشتر پر شده است و حالا در این میان دیگر شادی و خنده جایی ندارد. اگر هم داشته باشد در شادی ها و خنده ها پول نقش اول را دارد. به گفته سیدحسن موسوی‌چلک رییس انجمن مددکاران اجتماعی ایران در سال 1393 رتبه شادی و نشاط ایران در میان ۱۵۷ کشور دنیا ۱۱۵ بوده است. سال 1386 مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ای روزنامه همشهری طی یک نظرسنجی از ۱۱۷۹شهروندان تهرانی برآورد کرده است که ۴۲ درصد افراد اغلب شاد هستند، ۳۰ درصد گاهی اوقات شاد و گاهی غمگین و ۲۸ درصد مابقی همیشه غمگین اند که برای جامعه بسیار خطرناک هستند. در این نظرسنجی همچنین 52درصد از پاسخگویان صدا و سیما را موظف دانسته اند که برای مردم یک جامعه شاد ایجاد کند. در سال 1388 یوسف قاسمی نماینده مجلس نهم در صحن علنی مطرح کرد که شادی و نشاط در کشور در حال کمرنگ شدن است و متاسفانه اکثر متولیان امر در این میدان و مسیر نیاز جوانان را تامین نکردند. او همچنین گفت اگر براساس روایت، حکمت، گمشده مومن است ، شادی و نشاط هم گمشده جامعه ماست ، شادی و نشاط نیاز فردی و اجتماعی و ضرورت برای سلامت روان است. حالا شادی چندی سالی می شود که از بین مردم مهاجرت کرده است. دکتر یاسر تعدادی استاد دانشگاه تربیت معلم در سخنرانی خود و در رابطه با پیشی گرفتن غم بر شادی در تهران بیان کرده بود که ۳۴ درصد مردم تهران شاد هستند و ۳۸ درصد غمگین و بقیه اصلاً نمی دانند شادند یا غمگین.

جامعه ای که نشاط ندارد، هیچ چیز ندارد

دکتر امان الله قرائی مقدم جامعه شناس در گفت و گو با «اعتمادآنلاین» با بیان اینکه شادی باید در جامعه باشد تا مردم پویاتر و سالم تر زندگی کنند، گفت: جامعه ای که در آن نشاط نباشد ، انگار چیزی برای ارائه به مردم و ایجاد حس کار در مردم ندارد. او گفت: آسیب های اجتماعی چون طلاق، فرار دختران، اعتیاد به مواد مخدر و فرار مغزها از نتایج نامطلوب کاهش نشاط اجتماعی هستند. به گفته این جامعه شناس رفاه و تأمین اجتماعی، توسعه عدالت، قوانین و مقررات اجتماعی ، کاهش و اصلاح قوانین اداری، القای شادی و نشاط در برنامه های صدا و سیما، کنترل اجتماعی، نحوه آرایش و پیرایش همگی در ایجاد شادی در میان مردم نقش زیادی دارند. او همچنین گفت دل های مردم افسرده شده است و باید به شادی های جمعی بیشتر توجه کرد چرا که انسان ها به شادی های جمعی نیازمندند. قرایی مقدم تاکید کرد: شادی با دستور ایجاد نمی شود. این جامعه شناس بیان کرد وقتی فضا به سمت تأیید شادمانی برود در مجموع جامعه شادتر خواهد شد و افسردگی های کاذب را می توان به این شیوه درمان کرد.

سالم ترین کشور منطقه با بودجه 3 درصدی برای سلامت روان

بیماریهای روانی خاموش و بی‌سر و صدا هستند و اضطراب و افسردگی جزو شایع‌ترین بیماری های روانی است. با این حال به گفته «عباسعلی اللهیاری» رئیس سازمان روانشناسی و مشاوره کشور 97 درصد بودجه سلامت کشور در زمینه سلامت جسمی و تنها 3 درصد در مورد سلامت روانی هزینه می‌شود. که از این 3 درصد به گفته حبیب‌الله مسعودی‌فرید معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی « آن هم صرف درمان و بازتوانی شده و همچنان در این حوزه از پیشگیری غفلت شده است.» این در حالی است که براساس « سند چشم‌انداز ۲۰ ساله » قرار است« ایران در سال ۱۴۰۴ باید به سالم‌ترین کشور منطقه تبدیل شود ، دکتر امامی رضوی معاون سلامت وزارت بهداشت در آخرین اسفند 1388 بیان کرد که بیماریی های روانی اجتماعی مقام دوم در کشور را دارد و در برخی مطالعات تا ۲۰ درصد جامعه را به نوعی گرفتار می کند.

برای مطالعه و بررسی آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال اعتمادآنلاین در «روبیکا» و «بله» مراجعه کنید.

دیدگاه تان را بنویسید

خواندنی ها