دونالد ترامپ کمک تجهیزاتی به کردهای سوریه را متوقف میکند/ خواب راحت ترکیه
تصمیم برای متوقف کردن تجهیز نظامی کردها میتواند به یکی از اصلیترین اختلافها میان ترکیه و ایالات متحده پایان دهد. البته همزمان با خوشحالی آنکارا، کردهای سوریه برای دومین بار در چند هفته گذشته احساس میکنند که واشنگتن به آنها خیانت کرده است. پیش از این نیز کاخ سفید به کردهای سوریه اعلام کرده بود که باید برای تحویل دادن رقه به دولت سوریه آماده باشند.
اعتمادانلاین| سارا معصومی - جمعه ٢٤ نوامبر ٢٠١٧ به وقت ایالات متحده، دو روز پس از نشست سهجانبه روسای جمهور ایران، روسیه و ترکیه در شهر ساحلی سوچی. عکس سهنفره حسن روحانی، ولادیمیر پوتین و رجب طیباردوغان در حالی که دستان یکدیگر را گرفته و لبخند میزنند در رسانههای بینالمللی بازتاب وسیعی پیدا کرده است. همه از تثبیت قدرت بازیگری این مثلث در سوریه پساداعش سخن میگویند و اتحادی که هرچند فعلا موردی و محدود به پرونده سوریه است اما از پتانسیل کافی برای دربرگرفتن سایر پروندههای منطقهای برخوردار است.
همزمان رجب طیب اردوغان، رییسجمهور ترکیه نیز برای نخستینبار در ششسال و نیم گذشته اعلام کرده که درهای گفتوگو با دولت مرکزی سوریه به ریاست بشار اسد بسته نشده است و اردوغان شاید در پرونده کردهای سوریه به گفتوگو با رییسجمهور سوریه روی آورد. چند ساعت پس از انتشار این اظهارنظر دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده پشت خط در حال صحبت کردن با همتای ترک خود است. جز دو رییسجمهور و معدود افرادی که کنار آنها در اتاقهای محل مکالمه تلفنی حضور دارند کسی از محتوای مکالمه آگاه نیست. از عمر دولت ایالات متحده که دیگر به سختی میتوان آن را دولت تازه نفس خواند ١١ ماه گذشته است و این فاصله زمانی کمکی به بهبود رابطه آنکارا - واشنگتن که در دوره رییسجمهور پیشین ایالات متحده تخریب شده بود، نکرده است. سیاستهای منطقهای دونالد ترامپ به خصوص در قبال سوریه، همتای ترک وی را نه تنها راضی نکرده که ناامید هم کرده است. ساعتی پس از پایان مکالمه ترامپ - اردوغان، دفتر ریاستجمهوری ترکیه عکسی را از رییسجمهور به همراه وزیر خارجهاش در حال تماس تلفتی با دونالد ترامپ منتشر میکند. نکتهای در این عکس آن را به چیزی فراتر از یک تصویر ساده
از یک ساعت معمولی از روز کاری رییسجمهور ترکیه بدل کرده است: اردوغان در حالی که کت خود را درآورده در نهایت با جدیت در حال گوش سپردن به سخنان ترامپ است، اطرافیانش به سرعت در حال یادداشت کردن نکات این مکالمه هستند و همهچیز از توافقی تلفنی میان دو رییسجمهور حکایت دارد.
رسالت افشای بخشهایی از این مکالمه را مولود چاووش اغلو، وزیر خارجه ترکیه برعهده میگیرد: آقای ترامپ به صراحت و با شفافیت کامل اعلام کرد که امریکا دیگر یگانهای مدافع خلق کرد را مجهز نخواهد کرد. وی همچنین تاکید کرد که این کار بیهوده باید مدتها قبل متوقف میشد.
طرف امریکایی در قبال این سخنان مولود چاووش اغلو سکوت اختیار کرده است. با این وجود به نظر میرسد که وزیر خارجه ترکیه با اطمینان و البته کاملا هدفمند محتوای این مکالمه را افشا کرده است. انعکاس سخنان چاووش اغلو به شوک خبری روز شنبه بدل میشود. تیترها کم و بیش شبیه به هم است: «امریکا روند تجهیز کردهای سوریه را متوقف میکند، واشنگتن در حال تطبیق برنامه خود در سوریه با منافع متحدانش است، ترکها بله را از کاخ سفید گرفتند.»
برخی نگاه مثبتی به این تصمیم دونالد ترامپ دارند و آن را گامی برای تمرکز بیشتر دولت ترامپ بر توسل به راهکار سیاسی در سوریه میدانند و برخی دیگر آن را به خیانت ترامپ به کردها تعبیر میکنند. واشنگتن پست در این باره مینویسد: «تصمیم به متوقف کردن کمکهای نظامی به یگانهای مدافع خلق کرد که از سوی دونالد ترامپ گرفته شده است، نشاندهنده تمرکز بیشتر و جدیتر واشنگتن بر استقرار سیاسی در سوریه در روزهایی است که به نظر میرسد رویکرد نظامی در این کشور در حال نزدیک شدن به پایان خود است. این تصمیم ترامپ میتواند راهی برای مهار نفوذ ایران در سوریه پساداعش باشد. احتمالا تیم امنیت ملی ترامپ از اینکه ترکها با این سرعت محتوای مکالمه دو رییسجمهور را افشا کردند شوکه شدهاند و در ساعات اولیه نمیدانستند که چگونه باید به این مساله واکنش نشان دهند. زمانی که خبرنگاران امریکایی از وزارت خارجه درباره سخنان چاووش اغلو سوال کردند آنها ترجیح دادند پاسخگویی را به کاخ سفید واگذار کنند و البته شورای امنیت ملی نیز چندساعت در این باره سکوت اختیار کرد اما در نهایت تایید کرد که انتقال سلاح به کردهای سوریه متوقف خواهد شد. البته در بیانیه کاخ
سفید سخنی از زمان قطعی قطع این کمکها به میان نیامده است.
انبیسی نیز در این باره نوشته است: تصمیم ترامپ برای قطع کمکهای نظامی به کردهای سوریه در حالی صورت گرفت که هم پنتاگون و هم وزارت امور خارجه امریکا از گود مشورتخواهی بیرون ماندند. مقامهای هر دو نهاد نسبت به این اتفاق ابراز بیاطلاعی کردهاند.
در بیانیه کاخ سفید آمده است: در تطبیق با سیاست قبلی ما، دونالد ترامپ به رییسجمهور اردوغان اطلاع داد که کمکهای نظامی به متحدانمان روی زمین در سوریه را متوقف خواهد کرد. اکنون که ماموریت رقه تمام شده است و ما در حال ورود به مرحله برقراری ثبات در سوریه برای حصول اطمینان از عدم بازگشت داعش هستیم، این تصمیم منطقی است.
تصمیم برای متوقف کردن تجهیز نظامی کردها میتواند به یکی از اصلیترین اختلافها میان ترکیه و ایالات متحده پایان دهد. البته همزمان با خوشحالی آنکارا، کردهای سوریه برای دومین بار در چند هفته گذشته احساس میکنند که واشنگتن به آنها خیانت کرده است. پیش از این نیز کاخ سفید به کردهای سوریه اعلام کرده بود که باید برای تحویل دادن رقه به دولت سوریه آماده باشند.
یگانهای مدافع خلق کرد از نظر ترکیه همپیمان با حزب کارگران کردستان موسوم به پکک هستند؛ هم پیمانی که هر دو آنها را در نگاه ترکیه تبدیل به گروههای تروریستی کرده است. یگانهای مدافع خلق کرد که در شش سال گذشته در نتیجه ناآرامیهای امنیتی و هیاهوی سیاسی شکل گرفتند برای مبارزه با داعش تحت حمایت نیروهای ایالات متحده قرار گرفته بودند. امریکا نیز از آنجا که یگانهای مدافع خلق کرد را مهمترین و شکیلترین گروه برای مبارزه با داعش میدانست اقدام به حمایت مالی و نظامی از آنها در این سالها کرد. انبیسی در گزارشی تفصیلی با اشاره به اینکه کردها از این تصمیم ترامپ شاد شدند، نوشت: مشخص نیست که آیا دولت ترامپ پیش از آنکه با ترکیه در این مورد توافق کند به کردها نیز قطع کمکهای نظامی را اعلام کرده بود یا خیر؟ از سوی دیگر مشخص نیست که تاثیر این تصمیم بر تحولات میدانی چقدر خواهد بود چرا که جنگ با داعش عملا به پایان رسیده است.
توسل به ترکها برای فرار از شکست
تماس تلفنی روسای جمهور امریکا و ترکیه پس از آن انجام شد که ترکیه، ایران و روسیه برای پیشبرد طرح صلح مدنظر خود در سوریه به توافق رسیدند؛ طرح صلحی که در قالب آن جایی برای امریکا باقی نمیماند. پس از موافقت سهجانبه سه کشور در سوچی بود که درخواستهایی برای خروج نیروهای امریکایی از سوریه نیز مطرح شد و روسها به صراحت اعلام کردند اکنون که حضور منسجم نظامی داعش در سوریه به پایان رسیده است، نیروهای امریکایی که بدون اذن دولت مرکزی به سوریه رفته بودند باید خاک این کشور را ترک کنند.
واشنگتن پست در این باره مینویسد: «به اعتقاد امریکاییها، عقبنشینی آنها از سوریه بدون آنکه نقشه راه صلحی برای سوریه با حضور واشنگتن در میان باشد میتواند یک شکست تمامعیار برای واشنگتن پس از شش سال سرمایهگذاری در بحران سوریه باشد. باخت امریکا در این میدان به معنای برنده شدن ایران و روسیه است. برنامه اولیه مقامهای امریکایی برای اجتناب از چنین شکستی این بود که سربازان امریکایی را در شمال سوریه نگاه دارند و به کار با شبهنظامیان کرد ادامه دهند تا بشار اشد برای امتیازدهی در مذاکرات صلح تحت فشار قرار بگیرد. جیم متیس، وزیر دفاع امریکا درباره این استراتژی گفته بود: قرار نیست در این مقطع زمانی سرمان را پایین بیندازیم و از سوریه خارج شویم.
جیمز جفری که در فاصله سالهای ٢٠٠٨ تا ٢٠١٠ سفیر ایالات متحده در ترکیه بوده است درباره تصمیم ترامپ برای متوقف کردن تجهیز متحدان کرد امریکا در سوریه به واشنگتنپست میگوید: این تصمیم ظاهرا منعکسکننده استراتژی امریکا برای بر عهده گرفتن نقشی فعال در سوریه برای تضعیف حضور ایران و حزبالله در این کشور است. مبارزه با داعش در سوریه یک اولویت بود و ما باید روی این مساله بیش از هر نکته دیگری در سوریه تمرکز میکردیم. اکنون که داعش در سوریه از بین رفته و این مبارزه نیز به پایان رسیده است ما به دنبال ترسیم سیاست جامعتر امریکا در قبال سوریه هستیم. در حال حاضر جغرافیا در این پرونده اهمیت بسیاری دارد و ما باید برای آنکه در سوریه بمانیم، از تنش در رابطه با ترکیه بکاهیم.
منبع: روزنامه اعتماد
دیدگاه تان را بنویسید