کد خبر: 128954
|
۱۳۹۵/۰۴/۲۸ ۰۰:۰۰:۰۰
| |

هزاران بازداشتی در ترکیه،کودتایی کامل از سوی اردوغان

مجموعه رخدادهای اخیر ترکیه بسیار مهم تر از آن چیزی است که در آغاز به نظر می رسید. از مرزهای اتحادیه اروپا، تا ترکیه و سوریه و عراق و بخش های بزرگی از صحرای سینا در مصر بگیرید تا لیبی و – اگر کسی پس از کشتار «نیس» جرأت گفتنش را دارد – تونس، حالا قطاری از هرج و مرج و حکومت های ورشکسته به صف شده اند.

هزاران بازداشتی در ترکیه،کودتایی کامل از سوی اردوغان
کد خبر: 128954
|
۱۳۹۵/۰۴/۲۸ ۰۰:۰۰:۰۰
اعتمادآنلاین- «رابرت فیسک» روزنامه‌نگار پیش‌کسوت بریتانیایی در یادداشتی در وبسایت روزنامه «ایندپندنت» نوشت: آنچه سزاوار «رجب طیب اردوغان» بود بر سرش آمد. با این آقا که می خواست امپراطوری عثمانی را بازسازی کند اما در عوض همسایگانش را به دشمنان خود تبدیل کرد و کشورش را به مضحکه‌ ی خود بدل کرد، محال بود ارتش راضی و ساکت سر جای خود بنشیند. اما دو چیز را هرگز نباید به سر راه دهیم: یکی اینکه سرکوب کودتای نظامی را که یک مسئله زودگذر بدانیم و فکر کنیم ارتش ترکیه پس از آن مطیع سلطان باقی خواهد ماند؛ و دیگر اینکه مسئله مرگ دست کم ۱۶۱ نفر و بازداشت بیش از ۲۸۳۹ نفر را فارغ از فروپاشی ملت-دولت های خاورمیانه در نظر بگیریم.
دلیلش اینکه رخدادهای اخیر استانبول و آنکارا شدیدا مرتبط با فروپاشی مرزها در خاورمیانه و فروپاشی باور به جاودانگی این مرزهاست. زخم این فروپاشی ها بر جای جای عراق، سوریه، مصر، و دیگر کشورهای جهان عرب نشسته است. حالا بی ثباتی در این منطقه مثل فساد فراگیر و واگیردار است، خصوصا در جمع سلاطین و دیکتاتورهایش. اردوغان هم پس از تغییر قانون اساسی به نفع خود و آغاز مجدد جنگ شریرانه اش با کردها به جمع این طبقه خودکامه پیوست.
نیازی است بگوییم که، اولین واکنش واشنگتن، نصیحت آمیز بود. ترک ها باید از «دولت منتخب و دموکراتیک» خود حمایت کنند. اما این لقمه «دموکراسی» برای حلق ما خیلی بزرگ بود؛ دردناکتر وقتی بود که واکنش همین دولت به سرنگونی دولت «منتخب و دموکراتیک» محمد مرسی در مصر سال ۲۰۱۳ یادمان آمد. آن موقع واشنگتن خیلی قاطع به مردم مصر نگفت که از «مرسی» حمایت کنند، و سریع حمایت خود را روانه ی کودتایی کرد که بسی خونبارتر از توطئه ی اخیر در ترکیه بود. اگر ارتش ترکیه موفق به سرنگونی دولت شده بود، شک نکنید اردوغان هم به سرنوشت مرسی بدبخت دچار می شد و همانطور دورش می انداختند.
خب، وقتی کشورهای غربی ثبات را بر آزادی و کرامت ترجیح می دهند، دیگر چه انتظاری دارید؟ به همین دلیل است که… بی سروصدا فیتیله ی شعار همیشگی «اسد باید برود» را پایین کشیده اند. حالا که حکومت «بشار الاسد» از نخست وزیری «دیوید کمرون» بیشتر دوام آورده است - و قطعا ریاست جمهوری «اوباما» را هم رد خواهد کرد - رژیم حاکم بر دمشق خیره خیره به رخدادهای ترکیه نگاه می کند.
قدرت های پیروز در جنگ جهانی اول، امپراطوری عثمانی را ویران کردند - که پس از اتحاد احمقانه عثمانی با آلمان یکی از اهداف جنگ در سالهای ۱۹۱۴-۱۹۱۸ بود - و متفقین ویرانه های آن امپراطوری را تکه تکه کردند و بین پادشاهان بی رحم، سرهنگ های شریر، و دیکتاتورهای فراوان تقسیم کردند. اردوغان و اکثریت ارتشی که تصمیم گرفته است او را - فعلا - در جایگاه خود حفظ کند، در همین شبکه ی حکومت های تکه تکه جای دارند.
اگر اردوغان - و غرب - تجربه پاکستان را به یاد داشتند، نشانه های هشداردهنده را خیلی خوب می توانستند ببینند. پاکستان که «تکه»ای دیگر از یک امپراطوری (هندی) بود، بی شرمانه آلت دست آمریکایی ها شد و به تونلی تبدیل شد برای انتقال موشک، اسلحه و پول به «مجاهدین»ی که در حال جنگ با روسها بودند، و بعد از جنگ به حکومتی ورشکسته تبدیل شد، شهرهایش بر اثر بمباران های گسترده آش و لاش شد، ارتش و سرویس اطلاعاتی فاسد خودش با دشمنان روسها - از جمله طالبان - مشغول همکاری شدند، و بعد هم هدف حمله اسلام گرایانی قرار گرفت که نهایتا بلای جان خود حکومت شدند.
آن زمانی که ترکیه مشغول ایفای همین نقش برای آمریکا در سوریه شد، یعنی برای شورشیان تسلیحات فرستاد، و سرویس امنیتی فاسدش به زدوبند با اسلام گرایان مخالف اسد پرداخت، این کشور هم در مسیری افتاد که انتهایش یک حکومت ورشکسته بود، شهرهایش با بمبگذاری های گسترده هدف قرار گرفت، و اسلام گرایان پا به روستاهایش گذاشتند. تنها تفاوت این است که ترکیه جنگی هم بر ضد کردهایش جنوب شرق خاکش از سر گرفت، و حالا بخش هایی از «دیاربکر» مثل بخش های زیادی از «حمص» و «حلب» ویران است. اردوغان خیلی دیر متوجه تاوانی شد که برای کشورش به بار آورده بود. ابراز تأسف به‌ «پوتین» و ترمیم روابط با «بنیامین نتانیاهو» برای خود حرفی است؛ اما وقتی دیگر نمی توانی به ارتشت اعتماد کنی، مسائل جدی تری هست که باید حواست را جمعشان کنی.
دو هزار و اندی بازداشتی خودش یک کودتای کامل از سوی اردوغان است؛ در واقع، بسی بزرگتر از کودتایی که ارتش برای او تهیه دیده بود. اما این دو هزار و اندی احتمالا تنها اندکی از آن هزاران افسر نظامی ترکیه هستند که یقین دارند سلطان استانبول در حال تخریب کشور خود است. مسئله فقط این نیست که دریابیم «ناتو» و اتحادیه اروپا تا چه حد از این رخدادها وحشت کرده اند. سوال اصلی این است که موفقیت (فعلی) اردوغان تا چه حد به او قدرت می دهد تا محاکمات بیشتری به راه اندازد، روزنامه نگاران بیشتری را در حبس کند، کرکره روزنامه های بیشتری را پایین بکشد، کردهای بیشتری را بکشد، و البته، همچنان کشتار جمعی ارامنه در سال ۱۹۱۵ را انکار کند.
برای خارجی ها، بعضی وقتها سخت است بفهمند ترکیه با چه میزان ترس و نفرت با هرگونه نظامی گری کردها روبرو می شود؛ آمریکا، روسیه، اروپا، یعنی غرب بطور کلی، واژه «تروریست» را آنقدر بومی و اهلی کرده اند که ما نمی توانیم درک کنیم ترک ها چطور کردها را «تروریست» خطاب می کنند و خطری برای اصل موجودیت حکومت ترکیه تلقی می کنند؛ که درست شبیه همان تصوری است که از ارمنی ها در جنگ جهانی اول داشتند. «مصطفی کمال آتاتورک» را ممکن است رهبر خودکامه و سکولار خوبی بدانند که حتی «آدولف هیتلر» ستایشش می کرد، اما ستیز او برای متحد ساختن ترکیه بر اثر همان شکاف هایی رقم خورد که همواره قلب ترکیه را هدف زخم خود کرده است.
حال، روی هم رفته، مجموعه رخدادهای اخیر ترکیه بسیار مهم تر از آن چیزی است که در آغاز به نظر می رسید. از مرزهای اتحادیه اروپا، تا ترکیه و سوریه و عراق و بخش های بزرگی از صحرای سینا در مصر بگیرید تا لیبی و - اگر کسی پس از کشتار «نیس» جرأت گفتنش را دارد - تونس، حالا قطاری از هرج و مرج و حکومت های ورشکسته به صف شده اند. «سر مارک سایکس» و «فرانسوا ژرژ-پیکو» تکه تکه کردن امپراطوری عثمانی را - با کمک «آرتور بالفور» - کلید زدند، اما این تکه تکه شدن تا همین امروز ادامه دارد.
کودتای آبکی در آنکارا را باید در این چشم انداز تاریخی شوم بنگریم. منتظر یکی دیگر باشید که چند ماه یا چند سال دیگر فرا می رسد.
ترجمه: شفقنا
برای مطالعه و بررسی آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال اعتمادآنلاین در «روبیکا» و «بله» مراجعه کنید.

دیدگاه تان را بنویسید

خواندنی ها