اسلامآباد هنوز باید صبر کند، دست رد پوتین بر سینه پاکستان
زمانی که خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان هفته گذشته به روسیه سفر کرد تا با شرکت در کنفرانس امنیت بینالمللی مسکو در خصوص قراردادهای نظامی آینده میان دو کشور پاکستان و روسیه صحبت کند، بسیاری بر این تصور بودند که مسکو- اسلامآباد در حال بهبود روابط خود هستند، اما زمانی که روز گذشته ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه دعوت رسمی سفر به پاکستان را رد کرد، نشان داد که هنوز سطح روابط میان دو کشور در زمان نواز شریف به جایی نرسیده است که ولادمیر پوتین به اسلامآباد سفر کند.
اعتمادآنلاین- این خوشبینی زمانی به وجود آمد که خوش خلقی و رفتار دلپذیر میان دو طرف در خصوص مذاکرات برای خرید تجهیزات نظامی این تصور را برای پاکستان به وجود آورد که پوتین دعوت برای افتتاح پروژه خط لوله شمال و جنوب را بپذیرد اما دفتر ریاستجمهوری روسیه رسما اعلام کرد که به اندازه کافی موافقتنامه میان دو طرف وجود ندارد که در سطح ریاستجمهوری در اسلامآباد حاضر شود. گفتنی است، اسلامآباد و مسکو به تازگی مذاکراتی را برای امضای موافقتنامههای نظامی و مشارکت در خصوص مبارزه با تروریسم آغاز کردهاند. همچنین به تازگی مذاکرات مشورتی و راهبردی میان وزرای امور خارجه دو طرف برای بهبود روابط آغاز شده است. با توجه به این شرایط بازدید پوتین از اسلامآباد میتوانست سطح جدیدی از دوستی و تعامل میان دو کشور را به وجود آورد. از سوی دیگر اسلامآباد امیدوار بود که با گسترش روابط بتواند تبدیل به یک متحد نزدیک به روسیه در منطقه شود. از سوی دیگر رد دعوت پاکستان توسط پوتین انتظارات عمومی را که از سطح روابط میان مسکو- اسلامآباد در زمینه تجارت و مبارزه با تروریسم به وجود آمده بود به کلی از بین برد. همزمان اتفاقی دیگر در مسکو باعث شده
تا روابط دو طرف چندان خوب پیش نرود. چندی پیش روسیه صد تاجر پاکستانی را که در ٢٦مارس گذشته در مسکو حاضر شده بودند به دلیل مشکلات مربوط به ویزا دستگیر کرد و تا مدتها دسترسی کنسولی برای آنها وجود نداشت. چنین شرایطی نشان میدهد که اعتماد لازم میان دو طرف برای بهبود و گسترش روابط هنوز وجود ندارد و اسلامآباد کماکان برای بهبود روابط باید صبر بیشتری را به خرج دهد.
دومین «نه» پوتین پس از سال ٢٠١٢
با نگاه به تاریخ روابط میان روسیه و پاکستان در دهههای گذشته شاهد یک روابط پرفرازو نشیب هستیم. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی دو طرف همواره تلاش داشتهاند تا موانع روابط میانشان برداشته شود. در دورهای بینظیر بوتو و سپس نواز شریف در دهه نود میلادی تلاش کردند تا روابط میان دو طرف بهبود پیدا کند اما با کودتای ژنرال پرویز مشرف علیه سیاسیون پاکستان، دولت بوریس یلتسین این کودتا را محکوم کرد. اما پس از روی کار آمدن ولادیمیر پوتین، وی در دور اول ریاستجمهوری خود مجدد تلاش کرد تا روابط میان دو طرف عادیسازی شود و برای نخستینبار از زمان فروپاشی شوروی در سال ٢٠٠٧ میخاییل فرادکوو، نخستوزیر وقت روسیه در سفری سه روزه به اسلامآباد رفت و با پرویز مشرف، رییسجمهوری وقت پاکستان دیدار و گفتوگو کرد و بر تعمیق روابط میان دو طرف نیز تاکید شد. روابط اقتصادی میان دو کشور از ٩٢ میلیون دلار در سال ٢٠٠٣ به بیش از ٤٠٠میلیون دلار در سال ٢٠٠٦ رسید و در بالاترین رقم این تجارت در سال ٢٠٠٨ به ٦٣٠میلیون دلار رسید. روابط دو طرف به حدی گسترش یافت که در سال ٢٠١٢ و زمانی که ولادیمیر پوتین مجددا به ریاستجمهوری بازگشت بنا شد در نخستین
سفر رسمی رییسجمهور روسی پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در اکتبر همان سال به اسلامآباد سفر کند تا در نشست چهارجانبه سران افغانستان، پاکستان، تاجیکستان و روسیه شرکت کند. اما تنها چند ساعت قبل از این نشست پوتین این سفر را لغو کرد و سرگئی لاوروف برای توضیح لغو این سفر در اسلامآباد حاضر شد. اکنون نیز اگرچه روابط تجاری میان دو طرف گسترش پیدا کرده اما حالا با گذشت نزدیک به چهار سال از زمان لغو این سفر یک بار دیگر سفر خود به پاکستان را به دلیلی نه چندان روشن لغو کرد.
پای عامل سومی در میان است
اگرچه سفیر مسکو در اسلامآباد علت رسمی لغو این سفر را کافی نبودن ماده و معنای این سفر برای توافق میان دو طرف میداند و اعلام کرده هر زمان که این شرایط فراهم شد پوتین به پاکستان سفر خواهد کرد اما با بررسی شرایط میتوان دریافت که لغو سفر پوتین به پاکستان تنها به این دلیل نیست. برخی تحلیلگران معتقدند که هند همواره در طول سالیان گذشته به عنوان اصلیترین دشمن پاکستان تلاش داشته تا این کشور را در صحنه بینالمللی منزوی کند. از همین رو بسیاری معتقدند در سفری که بنا بود سال ٢٠١٢ پوتین به پاکستان برود هند فشار زیادی را به روسیه برای لغو سفر پوتین به پاکستان وارد کرده است. از طرفی با توجه به اینکه بیشتر خرید تجهیزات نظامی هند از روسیه صورت میگیرد روسیه نمیخواهد بهترین مشتری خود را از دست بدهد، از همین رو هند موجب شده تا منافع روسیه در منطقه تضعیف شود. برخی تحلیلگران حتی تا به اینجا پیش رفتهاند که هند با توجه به دستور ایالات متحده باعث شده تا روسیه از منافع کشورهایی همچون پاکستان دست بکشد، کاری که خود امریکا به تنهایی نمیتواند انجام دهد و اعتقاد بر این است که امریکا از این طریق بر روسیه اعمال فشار میکند. این
موضوع چند هدف را محقق میکند؛ نخست اینکه روسیه از منافع افغانستان و پاکستان دور میماند و در نتیجه امریکا به منافع خود در این منطقه میرسد و با منزوی شدن پاکستان در منطقه، هند به اهداف خود میرسد.
دیدگاه تان را بنویسید