بازار نفت در دوراهی «صلح هرمز» یا «جنگ جهانی انرژی»؛ بین صلح در خلیج فارس و جهش نفت ۱۳۰ دلاری تنها یک درگیری فاصله است

حمیدرضا جیهانی پژوهشگر اقتصادی و بازار‌های مالی در گفت‌وگو با اعتماد آنلاین به ارزیابی خود از بحران اقتصادی در حوزه انرژی پرداخت و تأکید کرد که تحلیل این وضعیت باید در قالب سناریوهای مختلف صورت گیرد؛ چراکه تحولات ژئوپلیتیکی اخیر، موضوعات نفتی را از چارچوب صرفاً اقتصادی خارج کرده و ملاحظات دیگری را نیز به آن افزوده است.

وی در تشریح سناریوی نخست اظهار داشت: اگر روند مذاکرات و گفت‌وگوهای سیاسی به صلحی پایدار منجر شود و ایران در چارچوبی مشخص، تنگه هرمز را برای تجارت باز نگه دارد و تنش‌ها با آمریکا کاهش یابد، با توجه به کسری عرضه بازار انرژی طی ماه‌های اخیر، زمان‌بر بودن بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده و تداوم ریسک‌ها، همچنین مدیریت جدید مسیرهای انتقال انرژی در تنگه هرمز و تنگه باب‌المندب می‌توان پیش‌بینی کرد که میانگین قیمت نفت در بازه‌ای ۱۸ تا ۲۴ ماهه، بالاتر از ۸۰ دلار باقی بماند. به گفته او، این وضعیت آثار خود را هم در قالب رونق اقتصادی در برخی کشورها و هم‌چنین افزایش تورم در سطح جهانی نشان خواهد داد؛ بخصوص در حوزه سوخت وسایل‌نقلیه و قیمت کالاهای اساسی و تولیدات صنعتی.

جیهانی در ادامه به سناریوی دوم اشاره کرد و گفت: در صورتی‌که مذاکرات به نتیجه نرسد و درگیری‌ها به جنگ مجدد منتهی شود در خوش‌بینانه‌ترین حالت شدت تنش‌های امنیتی در خلیج فارس، دریای عمان، دریای سرخ و به‌ویژه تنگه هرمز و باب‌المندب افزایش خواهد یافت. در چنین شرایطی، با احتمال ورود کشور یمن و نیروهای همسو با محور مقاومت به درگیری‌ها و زیر ضرب رفتن زیرساخت‌هایی همچون خط لوله شرقی-غربی عربستان و بنادر دریای سرخ این کشور وجود دارد.

وی افزود: هم‌زمانی این تحولات با سررسید اوراق آتی نفت می‌تواند موجب همگرایی قیمت‌های بازارهای فیزیکی و کاغذی می‌شود. در حال حاضر، قیمت نفت در بازارهای فیزیکی به سطوحی بالاتر از ۱۳۰ دلار رسیده، در حالی که در بازارهای آتی حدود ۹۰ دلار است. با تشدید بحران، این شکاف از بین خواهد رفت و قیمت‌های واقعی در بازارهای کاغذی نیز منعکس می‌شود.

به گفته این کارشناس ارشد اقتصاد بین‌الملل، پیامد چنین سناریویی ریزش شدید بازارهای مالی جهانی، افزایش تورم، جهش قیمت سوخت در آمریکا، اروپا و شرق آسیا، و همچنین تشدید تنش‌های امنیتی و نظامی در سطح بین‌المللی خواهد بود.