مقصران حادثه تلخ کشته شدن ۱۳ نفر از کارکنان شرکت ایکو دهلران آبدانان / سه عامل اصلی در وقوع تصادفات اتوبوسها چیست؟
روز گذشته پلیس علت واژگونی اتوبوس شرکت پاروپالایشNGL دهلران را بیاحتیاطی راننده اعلام کرده و گفته است: «بیاحتیاطی راننده اتوبوس به علت ناتوانی در کنترل وسیله نقلیه ناشی از رعایت نکردن سرعت مطمئنه، تخلف شرکت انجیال در تنظیم قرارداد اجاره اتوبوس برخلاف ضوابط حمل و نقل عمومی حمل مسافر و قصور اداره راهداری و حملونقل جادهای شهرستان آبدانان در زمینه بهکارگیری و نصب حفاظ طولی مناسب در مسیر حادثه؛ علت واژگونی اتوبوس بوده است.»
بیست و سوم آبان ماه جاری، فرعی دشت عباس به آبدانان در تاریکی فرو رفته بود. اتوبوس حامل کارکنان شرکت نفت در مسیر آبدانان حرکت میکرد. مسافران احتمالا خسته از ساعتها کار، چشمانتظار رسیدن به خانه بودند، اما چند لحظه بعد همهچیز تغییر کرد. اتوبوس هنگام عبور از یک پیچ واژگون شد. صدای برخورد آهن با زمین، سکوت جاده را شکست و سفری که باید به پایان یک روز کاری میرسید به صحنه مرگ تبدیل شد. وقتی امدادگران به محل رسیدند، چند نفر جان باخته بودند و تعدادی هم با جراحات مختلف به بیمارستان منتقل شدند. حالا ۱۳ کشته و ۱۷ مصدوم برجای مانده است. حادثهای که علاوه بر داغ خانوادهها، ابهامات زیادی را درباره وضعیت فنی اتوبوس، شرایط جاده، مسوولیت پیمانکار و نحوه نظارت بر سرویسهای جابهجایی کارگران ایجاد کرده است.
به گزارش اعتماد، روز گذشته پلیس علت واژگونی اتوبوس شرکت پاروپالایشNGL دهلران را بیاحتیاطی راننده اعلام کرده و گفته است: «بیاحتیاطی راننده اتوبوس به علت ناتوانی در کنترل وسیله نقلیه ناشی از رعایت نکردن سرعت مطمئنه، تخلف شرکت انجیال در تنظیم قرارداد اجاره اتوبوس برخلاف ضوابط حمل و نقل عمومی حمل مسافر و قصور اداره راهداری و حملونقل جادهای شهرستان آبدانان در زمینه بهکارگیری و نصب حفاظ طولی مناسب در مسیر حادثه؛ علت واژگونی اتوبوس بوده است.» این در حالی است که «حمیدرضا حاجی اسفندیاری» وکیل دادگستری در مورد خسارات تصادفات به «اعتماد» میگوید: «جبران خسارات در تصادفات مشمول مقررات مسوولیت و تقصیر است؛ باید میزان تقصیر عوامل دخیل در این حادثه لحاظ شود و از این عوامل مطالبه خسارت شود. حتی در برخی موارد وزارت راه و شهرسازی جهت ایمن نبودن جادهها باید پاسخگو باشد. عوامل دیگری هم باید در نظر گرفته شود، اما ابتدا باید مسببان و مقصران اصلی حادثه مشخص شوند.»
مسوولیت احتمالی پیمانکار همچنان در دست بررسی قرار دارد
سیاوش محبی، رییس پلیس راه راهور فراجا با اعلام اعزام تیم کارشناسی ویژه به محل حادثه از ادامه بررسیهای تخصصی برای مشخص شدن علت تامه واژگونی خبر داده است.
او درباره جزییات این حادثه گفته است: «اتوبوس، سرویس جابهجایی کارکنان شرکت نفت در منطقه دشت عباس بوده که هنگام عبور از یک پیچ واژگون شده است. در این حادثه ۱۳ نفر جان خود را از دست دادهاند و ۱۴ نفر مصدوم شدهاند.» این در حالی است که آمار و لیست اسامی مصدومان در ابتدا به هجده نفر اشاره داشته است.
محبی گفته است: «براساس بررسیهای اولیه، اتوبوس تا ۲۹ آبان ماه معاینه فنی معتبر داشته و مدارک راننده نیز کامل بوده است، اما این موضوع هنوز به معنای سلامت قطعی تمام قطعات خودرو در لحظه حادثه نیست. کارشناسان باید سیستم ترمز، فرمان، لاستیکها، روشنایی و سایر بخشهای فنی اتوبوس را بررسی کنند.» با این حال کانال محلی «آبدانان در گذر زمان» مستندی از برگه معاینه فنی خودرو منتشر کرده که تاریخ صدور معاینه فنی با تاریخ شروع و پایان متفاوت بوده است.
رییس پلیس راه راهور فراجا در مورد فوت راننده اعلام کرده است: «راننده نیز در این حادثه جان باخته است؛ موضوعی که بررسی احتمال خطای انسانی را پیچیدهتر میکند. اکنون کارشناسان باید مشخص کنند آیا سرعت غیرمطمئنه، خستگی راننده، نقص فنی یا شرایط هندسی مسیر در واژگونی اتوبوس نقش داشتهاند. در بررسی چنین حوادثی، تنها راننده یا مالک خودرو مورد ارزیابی قرار نمیگیرند و تمام عوامل موثر باید بررسی شوند. پیمانکار شرکت نفت نیز در صورت احراز قصور میتواند سهم تقصیر داشته باشد.» نکته قابل توجه در اظهارات رییس پلیس راه، نبود صورتوضعیت برای جابهجایی کارکنان است؛ محبی گفته که به همین دلیل موضوع شرکت تعاونی حملونقل به شکل معمول مطرح نیست، اما مسوولیت احتمالی پیمانکار همچنان در دست بررسی قرار دارد.
۱۳ قربانی و یک پرونده
حالا پرونده واژگونی اتوبوس کارکنان نفت پیش روی مسوولان است. در پرونده مربوطه باید مطرح شود که آیا اتوبوس از نظر فنی در وضعیت مناسبی قرار داشته؟ راننده پیش از حرکت به اندازه کافی استراحت کرده بود؟ آیا مسیر از علائم هشداردهنده و تجهیزات ایمنی کافی برخوردار بوده است؟ و مهمتر از همه پیمانکار چه نظارتی بر سلامت سرویس جابهجایی کارکنان داشته است؟ با این حال رییس پلیس راه راهور فراجا سه عامل انسانی، نقص فنی و شرایط راه را از محورهای اصلی بررسی تصادفات دانسته است؛ محبی همچنین از کنترل ناوگان پیش از آغاز سفر، بررسی ساعات رانندگی و استراحت رانندگان و برخورد قانونی با شرکتهای متخلف سخن گفته است، اما هنوز علت قطعی واژگونی اتوبوس اعلام نشده و هیچیک از عوامل احتمالی را نمیتوان مقصر قطعی این حادثه دانست. روایت این کارگر سابق شرکت NGL هنوز از سوی شرکتهای مربوطه و اداره کار تایید نشده است؛ اما اگر این ادعاها صحت داشته باشد، عملکرد پیمانکاران و دستگاههای نظارتی دیگر نمیتواند به حاشیه برود.
احتمال بررسی قصور پیمانکار و عوامل مرتبط با مسیر حادثه
رییس پلیس راه راهور فراجا احتمال قصور سایر عوامل دخیل در جابهجایی کارکنان و همچنین وضعیت جاده محل حادثه گفته است: «در بررسی چنین حوادثی، صرفا راننده یا مالک خودرو مورد ارزیابی قرار نمیگیرند و تمام عوامل موثر در وقوع تصادف بررسی میشوند. پیمانکار شرکت نفت نیز در صورت احراز قصور میتواند سهم تقصیر داشته باشد. همچنین اگر سایر عوامل مرتبط با وسیله نقلیه یا شرایط راه در وقوع حادثه نقش داشته باشند، سهم تقصیر آنها نیز براساس نظر کارشناسی مشخص خواهد شد. در این حادثه، با توجه به اینکه صورتوضعیتی برای جابهجایی صادر نشده است، موضوع شرکت تعاونی حمل و نقل به شکل معمول مطرح نیست؛ اما مسوولیت احتمالی پیمانکار و سایر عوامل دخیل همچنان قابل بررسی است. نمیتوان صرفا به دلیل فرعی بودن مسیر، نبود روشنایی را علت حادثه دانست. حتی در برخی محورهای اصلی کشور نیز تمام مسیرها از روشنایی برخوردار نیستند. شرایط هندسی راه، وضعیت پیچها، علائم و تجهیزات ایمنی و سایر عوامل باید در کنار وضعیت فنی اتوبوس بررسی شوند تا بتوان درباره علت اصلی حادثه اظهارنظر کرد.»
سه عامل اصلی در وقوع تصادفات اتوبوسها
رییس پلیس راه راهور فراجا با تشریح مهمترین عوامل موثر در تصادفات ناوگان حمل و نقل عمومی گفته است: «خستگی و خوابآلودگی راننده به ویژه در سفرهای طولانی و شبانه، سرعت غیرمجاز، رعایت نکردن سرعت مطمئنه، سبقت غیرمجاز، بیتوجهی به جلو، رعایت نکردن فاصله طولی، استفاده از تلفن همراه، مصرف داروهای خوابآور و بیتوجهی به مقررات از جمله عوامل خطرساز در تصادفات هستند. در بخش نقص فنی نیز مواردی مانند اختلال در سیستم ترمز، فرسودگی یا ترکیدگی لاستیکها، نقص سیستم فرمان و جلوبندی، اشکال در سیستم روشنایی و تعلیق، فرسودگی خودرو و بارگذاری غیرمجاز یا توزیع نامناسب بار میتوانند در وقوع حوادث نقش داشته باشند. لغزندگی سطح جاده، بارندگی، یخزدگی، پیچهای تند، شیبهای خطرناک، نامناسب بودن تابلوها و علائم هشداردهنده، کمبود تجهیزات ایمنی، روشنایی نامناسب مسیر، خرابی سطح آسفالت و وجود موانع در جاده از جمله عواملی هستند که باید در بررسی تصادفات مورد توجه قرار گیرند. پلیس به صورت مستمر و هدفمند بر ناوگان حمل و نقل عمومی نظارت دارد. در پایانههای پرتردد کشور، علاوه بر مدیران فنی، از ظرفیت بازنشستگان نیز برای نظارت بر عملکرد مدیران فنی استفاده شده است تا کنترلها با دقت بیشتری انجام شود. اعتقاد پلیس این است که مهمترین مرحله کنترل اتوبوسها پیش از آغاز سفر و در پایانههاست. اگر وسیله نقلیه نقص فنی داشته باشد یا راننده از سلامت و آمادگی لازم برای رانندگی برخوردار نباشد، نباید اجازه حرکت به آن داده شود؛ زیرا زمانی که اتوبوس وارد جاده میشود و نقص فنی یا مشکل دیگری در آن بروز میکند، احتمال وقوع حوادث سنگین و جبرانناپذیر افزایش مییابد.»
محبی با اشاره به برخورد بدون اغماض پلیس با متخلفان حوزه حملونقل عمومی اعلام کرده است: «در مواردی به دلیل صدور صورت وضعیت برای رانندهای که صلاحیت و سلامت لازم برای رانندگی نداشته، شرکت حمل و نقل با برخورد قانونی مواجه شده و حتی فعالیت برخی شرکتها به مدت یک سال متوقف شده است.
همچنین در مواردی که نقص تجهیزات ایمنی راه در وقوع تصادف موثر بوده، برای متولیان مربوط نیز سهم تقصیر در نظر گرفته شده است. بنابراین هر شخص، شرکت یا سازمانی که در وقوع حادثه قصور داشته باشد، براساس نظر کارشناسی با مسوولیت قانونی مواجه خواهد شد.»
رییس پلیس راه راهور فراجا همچنین با اشاره به نظارت پلیس در پایانهها، پاسگاهها و طول مسیر اظهار کرده است: «کنترل گواهینامه متناسب با نوع وسیله نقلیه، کارت هوشمند راننده، دفترچه ثبت ساعت و سوابق فعالیت و استراحت راننده، بیمهنامه شخص ثالث، معاینه فنی و تطبیق تعداد مسافران با ظرفیت مجاز اتوبوس ازجمله مواردی است که ماموران پلیس راه به صورت مستمر بررسی میکنند. پیشگیری از تصادفات اتوبوس باید پیش از آغاز سفر شروع شود، نه زمانی که حادثه اتفاق افتاده است. سلامت فنی ناوگان، وضعیت لاستیکها، سیستم ترمز، آمادگی جسمانی و روانی راننده و رعایت مقررات حمل و نقل عمومی از مهمترین موضوعاتی است که باید به طور جدی مورد توجه قرار گیرد.»
دیدگاه تان را بنویسید