هشدار سازمان ملل درباره پیامدهای جهانی ناامنی در تنگه هرمز

«محمد خالد الخیاری» دستیار دبیرکل سازمان ملل در امور خاورمیانه، اروپا، قاره آمریکا، آسیا و اقیانوسیه عصر جمعه به وقت محلی در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد ذیل دستور کار "وضعیت در خاورمیانه" هشدار داد: تداوم تنش‌ها در تنگه هرمز و باب‌المندب و مناطق پیرامون آنها، خطرات جدی برای صلح و امنیت بین‌المللی، ثبات منطقه‌ای و اقتصاد جهانی به همراه دارد.

به گزارش ایرنا، وی افزود: هر روز گزارش‌های تازه‌ای از حوادث دریایی منتشر می‌شود. کشتی‌های تجاری در معرض انواع مختلف حملات قرار می‌گیرند. شمار زیادی از کشتی‌های تجاری و خدمه آنها ماه‌هاست که در داخل خلیج فارس گرفتار شده‌اند. محدودیت‌هایی که طرف‌های درگیر بر دریانوردی اعمال می‌کنند نیز بر ابهامات موجود می‌افزاید.

وی تصریح کرد: اگرچه گزارش‌های ادعایی منتشرشده مبنی بر اینکه حجم صادرات انرژی از منطقه خلیج فارس تا حد زیادی احیا شده است، از جمله به کمک مسیرهای جایگزین، مورد توجه ما قرار دارد، اما نباید این موضوع را به معنای بازگشت شرایط به وضعیت عادی تلقی کرد. حجم محموله‌های دریایی همچنان پایین‌تر از سطح پیش از درگیری (جنگ) است.

الخیاری ادامه داد: ماه اکتبر بالاترین تعداد ماهانه حوادث علیه کشتیرانی تجاری را از فوریه ۲۰۲۶ تاکنون به خود اختصاص داد. بر اساس آمار سازمان بین‌المللی دریانوردی، تا ۱۱ نوامبر، ۱۳۴ مورد حادثه تاییدشده در تنگه هرمز و منطقه گسترده‌تر دریایی خاورمیانه ثبت شده است.

وی اضافه کرد: طبق اعلام این سازمان، ۲۵ دریانورد جان خود را از دست داده‌اند. شمار زیادی دیگر نیز زخمی شده‌اند یا همچنان مفقود هستند.این حوادث غیرقابل قبول هستند. کشتی‌های غیرنظامی و شناورهای تجاری نباید به هدف حمله تبدیل شوند.

دستیار دبیرکل سازمان ملل گفت: اگرچه اخیرا گزارشی از حمله به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ منتشر نشده است، درگیری‌های جاری در اطراف تنگه باب‌المندب، احتمال اختلال در دریانوردی و تهدیدهای مستمر علیه آزادی دریانوردی همچنان مایه نگرانی عمیق ما هستند.

الخیاری بدون محکوم کردن حملات علیه ارتش یمن ادامه داد: «در همین زمینه، بار دیگر نگرانی و محکومیت خود را نسبت به حملات فرامرزی حوثی‌ها (انصارالله یمن) علیه زیرساخت‌های غیرنظامی و انرژی در عربستان سعودی و تشدید درگیری‌ها در سراسر یمن اعلام می‌کنیم.»

دستیار دبیرکل سازمان ملل گفت: «ترتیبات کنونی حاکم بر وضعیت دریانوردی در خاورمیانه همچنان پرهزینه، غیرقابل پیش‌بینی و ناامن است.اختلال در دریانوردی همچنان پیامدهای اقتصادی قابل‌توجهی در سطح جهان به دنبال دارد. این اختلالات موجب افزایش هزینه‌های انرژی، حمل‌ونقل و بیمه، تشدید تورم و تهدید امنیت غذایی شده‌اند؛ آن هم در شرایطی که ارسال محموله‌های کود شیمیایی به‌شدت محدود شده است.»

وی تصریح کرد: هرچه این محدودیت‌ها مدت بیشتری ادامه پیدا کنند، هزینه‌های اقتصادی افزایش بیشتری خواهند یافت و بازگرداندن اعتماد فعالان تجاری و احیای جریان مبادلات بازرگانی دشوارتر خواهد شد.نباید اجازه داد این وضعیت به شرایط عادی جدید تبدیل شود.

این مقام سازمان ملل تاکید کرد: بازگشت کامل دریانوردی به وضعیت عادی در منطقه و برقراری مجدد عبور و مرور ایمن و بدون مانع، همراه با برخورداری کامل از حقوق و آزادی‌های دریانوردی مطابق با حقوق بین‌الملل، برای ثبات منطقه‌ای و جهانی ضروری است.

الخیاری ادامه داد: همان‌طور که دبیرکل سازمان ملل بارها تاکید کرده است، گلوگاه‌های راهبردی دریایی هرگز نباید به ابزاری برای اعمال فشار و اجبار تبدیل شوند.نباید مانعی بر سر راه جابه‌جایی مواد غذایی، انرژی، کود شیمیایی و سایر کالاهای اساسی ایجاد شود.

وی افزود: دبیرکل سازمان ملل همچنان تاکید دارد که حقوق و آزادی‌های دریانوردی باید بدون تاخیر احیا شوند و تمامی حملات علیه کشتی‌های غیرنظامی باید فورا متوقف شوند.ترتیبات حاکم بر تردد دریایی باید با حقوق بین‌الملل و مقررات قابل‌اجرای سازمان بین‌المللی دریانوردی مطابقت داشته باشند.

وی گفت: ما از همه طرف‌ها می‌خواهیم که به‌طور کامل به تعهدات خود بر اساس حقوق بین‌الملل، از جمله حقوق دریاها و قطعنامه‌های مرتبط شورای امنیت، پایبند باشند. همکاری با سازمان بین‌المللی دریانوردی برای ارتقای ایمنی و امنیت دریانوردی، به شیوه‌ای سازگار با حقوق بین‌الملل، نیز از اهمیت حیاتی برخوردار است.

دستیار دبیرکل سازمان ملل تاکید کرد: تحولات دریایی را نمی‌توان از تنش‌های گسترده‌تر در منطقه جدا دانست.ما از اینکه از اوایل سپتامبر تاکنون هیچ تبادل نظامی عمده‌ای رخ نداده است، ابراز خرسندی می‌کنیم. در عین حال، از اظهاراتی که حاکی از احتمال ازسرگیری درگیری نظامی هستند، عمیقا نگرانیم.

وی تصریح کرد: توافق‌هایی که در ماه ژوئن میان ایران و ایالات متحده حاصل شد و در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد درج شده بود، نشان داد که دیپلماسی می‌تواند به نتیجه برسد.با وجود ازسرگیری تاسف‌بار اقدامات نظامی پس از امضای یادداشت تفاهم و بن‌بست در مذاکرات، از جمله در زمینه پرونده هسته‌ای و تحریم‌ها، ازسرگیری فعالیت‌های دیپلماتیک در دوحه و دیگر نقاط منطقه را مورد استقبال قرار می‌دهیم.

این مقام سازمان ملل گفت: از طرف‌ها می‌خواهیم از فرصت‌های کنونی استفاده کنند و با حسن نیت وارد مذاکره شوند.امیدواریم تلاش‌های میانجی‌گران به ایران و ایالات متحده کمک کند تا به توافقی مسالمت‌آمیز و پایدار دست یابند.

الخیاری ادامه داد: ما از تلاش‌های مستمر کشورهای منطقه برای بررسی ترتیباتی با هدف بهبود امنیت دریانوردی استقبال می‌کنیم.این تلاش‌ها اهمیت دارند و می‌توانند مکمل یک روند سیاسی گسترده‌تر باشند.

وی افزود: کشورهای منطقه نقش مهمی در پیشبرد اقدامات اعتمادساز، حفظ تعاملات دیپلماتیک، کاهش تنش‌ها و تشویق طرف‌ها به سازش و مصالحه دارند.ازسرگیری درگیری‌های (تجاوز) نظامی پیامدهای ویرانگری برای ایران، منطقه و فراتر از آن به دنبال خواهد داشت. مردم منطقه و در واقع جامعه بین‌المللی در گستره‌ای وسیع‌تر، توان تحمل یک درگیری طولانی‌مدت را در یکی از مهم‌ترین آبراه‌های راهبردی جهان ندارند.

دستیار دبیرکل سازمان ملل تاکید کرد: دیپلماسی، مصالحه و شجاعت سیاسی همچنان تنها مسیر دستیابی به صلحی پایدار هستند و دبیرکل سازمان ملل آمادگی دارد تا از مذاکرات با هدف دستیابی به توافقی مسالمت‌آمیز، جامع و پایدار حمایت کند.