حیدر العبادی: عراق باید به پلی برای کاهش تنش در منطقه تبدیل شود

حیدر العبادی، نخست‌وزیر اسبق عراق در گفت‌وگو با شبکه الجزیره با اشاره به چالش‌های سیاسی، امنیتی و اقتصادی دوران نخست‌وزیری خود، تاکید کرد که مشکل اصلی عراق نه در روابط با ایران و آمریکا، بلکه در تبدیل‌شدن اختلافات این دو کشور به منازعه‌ای در داخل خاک عراق است.

وی با بیان اینکه تصمیم درباره جنگ و صلح باید منحصراً در اختیار دولت باشد، گفت: موضع اخلاقی عراق در قبال مظلومان روشن است، اما این کشور پس از تحمل هزینه‌های سنگین جنگ با داعش، توان تبدیل‌شدن به میدان جنگ دیگران را ندارد.

العبادی افزود: اگر گروهی از خاک عراق به کشور دیگری حمله کند، دولت عراق در برابر جامعه جهانی مسئول خواهد بود؛ زیرا خاک و حاکمیت متعلق به این کشور است. با این حال، مسئولیت افراد باید بر اساس شواهد و مدارک مشخص شود و نمی‌توان صرفاً بر مبنای اتهام، افراد یا کشوری را مسئول دانست.

روابط با ایران و آمریکا؛ تصمیم‌گیری مستقل در بغداد

العبادی درباره روابط خود با شهید سردار حاج قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران گفت که در دوران جنگ با داعش بارها با وی در تماس بوده است. به گفته او، ایران از همان ابتدا خطر داعش را برای امنیت خود درک کرده و با اعزام مستشاران و ارائه پشتیبانی لجستیکی به عراق کمک کرد، اما تصمیم‌گیری‌ها همچنان در اختیار دولت عراق بوده است.

وی تاکید کرد که اجازه نداد هواپیماها و نیروهای ایرانی در عملیات نظامی داخل عراق مشارکت کنند و همین سیاست را درباره سایر کشورها نیز در پیش گرفت تا عراق به عرصه جنگ‌های نیابتی تبدیل نشود.

نخست‌وزیر پیشین عراق همچنین درباره موضع خود در قبال تحریم‌های آمریکا علیه ایران در سال ۲۰۱۸ گفت که با تحریم‌ها از اساس مخالف بوده، زیرا مردم عراق در دهه ۱۹۹۰ پیامدهای محرومیت و گرسنگی ناشی از تحریم‌ها را تجربه کرده‌اند.

وی با اشاره به روابط اقتصادی عراق و ایران، گفت که دو کشور حدود هزار و ۶۰۰ کیلومتر مرز مشترک دارند و ایران یکی از شرکای اصلی عراق در حوزه گاز و برق است.

به گفته العبادی، آمریکا نیز شریکی مهم برای بغداد به شمار می‌رود و عراق باید بتواند بدون واگذاری تصمیم‌های خود به هیچ‌یک از این دو کشور، روابطش را با هر دو حفظ کند.

العبادی همچنین اظهار کرد که در دوران جنگ با داعش، آمریکا و ایران عملاً در یک سوی میدان قرار داشتند؛ هواپیماهای آمریکایی در آسمان و مستشاران ایرانی در کنار نیروهای عراقی بودند، اما تصمیم نهایی در بغداد گرفته می‌شد.

روایت العبادی از فشارهای آمریکا و جنگ با داعش

وی درباره نقش ائتلاف بین‌المللی در جنگ با داعش گفت که این ائتلاف به درخواست دولت پیشین عراق و بر اساس شروط بغداد وارد عمل شد و مأموریت آن ارائه پوشش هوایی، آموزش و پشتیبانی لجستیکی بود.

العبادی تاکید کرد که با وجود فشار متحدان، با ورود نیروهای زمینی خارجی به عراق مخالفت کرده است.

او همچنین به اختلاف با ائتلاف بین‌المللی پیش از عملیات آزادسازی تکریت در آوریل ۲۰۱۵ اشاره کرد و گفت که پس از آنکه فرماندهان ائتلاف اعلام کردند امکان کمک به این عملیات را ندارند، مستقیماً با جو بایدن، معاون وقت رئیس‌جمهور آمریکا، تماس گرفت و روز بعد موافقت واشنگتن با ارائه کمک را دریافت کرد.

العبادی درباره فشارهای دولت دونالد ترامپ نیز گفت که نگران بود آمریکا در مقطعی حساس، پشتیبانی هوایی خود را از عراق قطع کند؛ ازاین‌رو روند عملیات آزادسازی را تسریع کرد.

وی افزود: زمانی که ترامپ عراق را در فهرست کشورهای مشمول محدودیت سفر قرار داد، مستقیماً با او تماس گرفتم و خواستار حذف نام عراق از این فهرست شدم.

تاکید بر نقش میانجی‌گرانه عراق در منطقه

العبادی در بخش پایانی این مصاحبه با اشاره به تحولات منطقه پس از جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳ گفت که اگر در جایگاه نخست‌وزیر بود، با گفت‌وگو با گروه‌های مسلح و ارتباط هم‌زمان با ایران، آمریکا و کشورهای عربی تلاش می‌کرد مانع کشیده‌شدن عراق به جنگ شود.

وی تأکید کرد که عراق باید به‌جای آنکه محل تسویه‌حساب قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی باشد، به پلی برای کاهش تنش‌ها تبدیل شود؛ نقشی که به گفته او، تنها با وجود دولتی قدرتمند، برخوردار از مشروعیت داخلی و دارای انحصار سلاح و تصمیم‌گیری ممکن خواهد بود.