انتقاد تند حشمت مهاجرانی از عملکرد تیم ملی؛ مردم خسته شدند، مدیریت فدراسیون و کادرفنی باید فورا تغییر کند

علی ولی اللهی| پس از حذف تیم ملی ایران در دور گروهی جام جهانی 48 تیمی دقایقی با حشمت‌خان مهاجرانی سرمربی پرافتخار فوتبال ایران که به تازگی عمل جراحی سنگین زانو را پشت سر گذاشته به گفت‌وگو نشستیم.

به گزارش روزنامه اعتماد، حشمت‌خان در ابتدا راجع به عملکرد کلی تیم ملی در جام جهانی 2026 اظهار داشت: کلیت عملکرد قابل قبول نبود. در کل، تیم پتانسیل بیشتر از این داشت و کادرفنی نتوانست از تمام ظرفیت‌ها در بهترین زمان استفاده کند. ایشان در پاسخ به این سوال که آیا کسب سه امتیاز و حذف در مرحله گروهی دستاوردی برای فدراسیون و کادرفنی محسوب می‌شود یا خیر توضیح داد: خیر. سه امتیاز به‌تنهایی برای تیمی با سابقه و ظرفیت ایران، دستاورد محسوب نمی‌شود. حذف در مرحله گروهی، حداقل نتیجه ممکن است، نه موفقیت. اگر این را دستاورد بدانیم، یعنی سطح توقع را پایین آورده‌ایم. تیم ملی ایران با بازیکنانی که در بهترین لیگ‌های اروپا توپ می‌زنند، باید حداقل به دنبال صعود از گروه باشد، نه اینکه سه امتیاز را جشن بگیرد. این نگاه حداقلی، بزرگ‌ترین آفت فوتبال ماست.

طی چند روزی که از حذف تیم ملی ایران می‌گذرد انتقادات زیادی از فدراسیون فوتبال و کادرفنی تیم ملی رقم خورده و مساله پوست‌اندازی تیم ملی به‌شدت در رسانه‌ها جریان دارد. این مساله ما را به طرح یک سوال صریح از حشمت مهاجرانی واداشت؛ آیا باید با همین مدیریت فدراسیون و کادرفنی ادامه بدهیم یا فوتبال ایران نیاز به یک پوست‌اندازی اساسی دارد؟

این سوال صریح یک پاسخ صریح به دنبال داشت. سرمربی پیشین تیم ملی گفت: صادقانه بگویم، نه فقط نیاز، که فوری و ضروری است. ما سال‌هاست با همان روش‌های کهنه، همان مدیرانِ بی‌برنامه، همان تفکراتِ روزمرگی و همان وعده‌های تکراری جلو می‌رویم. هر جام جهانی می‌رویم با این شعار که این‌بار فرق می‌کند اما باز هم در گروه می‌مانیم، باز هم بهانه می‌آوریم، باز هم از قرعه‌کشی و داوری و خستگی و مصدومیت می‌گوییم  و هیچ‌کس پاسخگو نیست. ایشان تصریح کرد: مدیریت فعلی فدراسیون نه استراتژی دارد، نه چشم‌انداز، نه شفافیت، و نه توانایی تصمیم‌گیری در لحظات بحرانی. کادرفنی هم هرچند زحمت‌کشیده،‌اما در سطح جام جهانی، انعطاف‌پذیری و دانش تاکتیکی کافی برای رقابت با تیم‌های درجه‌یک جهان را نداشت. ما با بازیکنانی که در بهترین لیگ‌های اروپا بازی می‌کنند، همچنان از نظر ساختاری و روحی در سطح یک تیم محلی باقی مانده‌ایم.

حشمت‌خان با اشاره به نارضایتی عمومی هواداران از عملکرد تیم ملی ادامه داد: مردم از این وضعیت خسته‌اند. آنها دیگر بهانه نمی‌شنوند، نتیجه می‌خواهند. آنها افتخار می‌خواهند، نه حسرت. آنها می‌بینند که ژاپن، کره، عربستان، حتی استرالیا در حال پوست‌اندازی هستند و ما همچنان درجا می‌زنیم. تفاوت ما با آنها در یک چیز است: جسارت تغییر. آنها جرأت کردند سیستم را عوض کنند، مربیان باکیفیت بیاورند، از جوانان استفاده کنند، و به آینده نگاه کنند، اما ما هنوز اسیر روزمرگی و روابط هستیم.

ایشان خاطرنشان کرد: بنابراین پاسخ روشن است: بله، به یک پوست‌اندازی اساسی نیاز داریم. از ریاست فدراسیون تا کادرفنی، از ساختار لیگ تا آموزش مربیان، از استعدادیابی تا فرهنگ هواداری. باید قبول کنیم که با این روش، نه تنها پیشرفت نمی‌کنیم، بلکه داریم عقب‌تر می‌افتیم. وقتش رسیده که به جای تکیه بر چند ستاره، روی نسل‌سازی، زیرساخت، و برنامه‌ریزی بلندمدت سرمایه‌گذاری کنیم.

حشمت‌خان خاطرنشان کرد: اگر امروز تصمیم قاطع گرفته نشود، فردا پشیمانی ما بیشتر خواهد بود. مردم دیگر نه صبر دارند و نه اعتماد. آنها حق دارند که خواهان تغییر باشند، چون این تیم ملی، تیمِ همه ماست و نباید گروگانِ مدیرانی شود که فقط به فکر جایگاه خودشان هستند.

چندی پیش نشریه نیویورک‌تایمز گزارشی منتشر کرد –که در اعتماد بازنشر شد- مبنی بر اینکه برای هر تیم ملی حاضر در تورنمنت جام جهانی 2026 چه نتیجه‌ای دستاورد محسوب می‌شود. در مورد ایران این نکته ذکر شد که چون تیم ملی ایران سابقه حضور در جام جهانی 16 تیمی را دارد - در جام جهانی 1978 با سرمربیگری حشمت مهاجرانی- هر نتیجه‌ای غیر از رسیدن به جمع 16 تیم پایانی جام جهانی حال حاضر شکست به حساب می‌آید. این گزارش قبل از بازی دوم ایران در جام جهانی منتشر شد و در ادامه ملی‌پوشان کشورمان در دور گروهی جام جهانی 48 تیمی حذف شدند.  حشمت مهاجرانی در رابطه با اینکه نظرش در مورد این گزارش چیست به روزنامه اعتماد گفت: نکته مهم اینجاست؛ حضور در میان ۱۶ تیم برتر جهان در آن سال، با آن سطح از رقابت و با تنها ۱۶ سهمیه، یک موفقیت بزرگ برای فوتبال ایران محسوب می‌شد، چون بازیکنان ما در برابر غول‌های فوتبال دنیا بدون هیچ تجربه‌ای، توانستند رقابت کنند و حتی اسکاتلند را متوقف کردند. ایشان در ادامه توضیح داد: حالا می‌رسیم به قیاس این دستاورد با جام جهانی ۲۰۲۶ که ۴۸ تیم در آن شرکت می‌کنند. در ۲۰۲۶، ایران اگر سی‌وسوم شود، یعنی از ۴۸ تیم، جایگاهی پایین‌تر از میانه جدول دارد؛ در حالی که در ۱۹۷۸، سی‌وسوم شدن معنا نداشت چون اصلا ۳۳ تیم وجود نداشت. اما اگر بخواهیم مقایسه کنیم، در ۱۹۷۸ ایران جزو ۱۶ تیم برتر دنیا بود، اما در ۲۰۲۶ با گسترش سهمیه‌ها، حتی رسیدن به مرحله حذفی هم برای خیلی از تیم‌ها آسان‌تر شده و ایران اگر باز هم در گروهی حذف شود، از نظر آماری در رده‌بندی پایین‌تری نسبت به گذشته قرار می‌گیرد؛ یعنی عملکرد ما نسبت به رشد جهانی فوتبال، نه تنها پیشرفت نکرده، بلکه پسرفت نسبی داشته است.

پیشکسوت فوتبال ایران در پایان تاکید کرد: بنابراین، به‌جای اینکه بگوییم ۱۹۷۸ موفقیت نبوده، باید بگوییم آن موفقیت در شرایطی به دست آمد که راه‌یابی به جمع ۱۶ تیم نهایی، کاری بس دشوارتر از امروز بود، و متأسفانه در ۲۰۲۶ با وجود افزایش سهمیه‌ها، ما نتوانستیم از این فرصت استفاده کنیم و جایگاه واقعی‌مان پایین‌تر از حد انتظار است.