چرا ضاحیه بیروت هدف حملات اسرائیل قرار می‌گیرد؟

منطقه ضاحیه بیروت طی پنج دهه گذشته از محل اسکان آوارگان و مهاجران به یکی از مهم‌ترین مراکز سیاسی و اجتماعی این کشور تبدیل شده است و با ظهور حزب‌الله، نقشی فراتر از یک محله مسکونی یافت طوری که امروز در کانون تنش‌ها و حملات رژیم صهیونیستی قرار دارد.

به گزارش روز یکشنبه ایرنا، سال‌هاست که از حومه جنوبی بیروت طوری صحبت می‌شود که انگار دنیایی جدا از بقیه قسمت‌های لبنان است. در عربی، «ضاحیه» به معنای «حومه» است. وقتی لبنانی‌ها از ضاحیه صحبت می‌کنند، منظورشان به طور خاص جنوب بیروت است نه هیچ یک از مناطق حومه‌ای دیگر اما چیزی که آن را در لبنان، خارق‌العاده و متمایز می‌کند، تاریخ آن است.

ضاحیه در ۵۰ سال گذشته با مهاجرت و کوچ آوارگان شکل گرفته است اما در حالی که بسیاری در جستجوی کار یا مسکن به آنجا نقل مکان کردند، اکثر افراد دیگر به دلیل جنگ‌ها، ناآرامی‌های سیاسی، اخراج‌ها و احساس عمومی نادیده گرفته شدن توسط دولت لبنان به آنجا رانده شدند.

جغرافیای اجتماعی لبنان که در سال ۱۹۴۳ از استعمارگران فرانسوی استقلال یافت، در سال ۱۹۴۸، زمانی که اسرائیل بیش از ۷۰۰ هزار فلسطینی را از سرزمین‌شان راند، شروع به تغییر کرد.

پس از اشغال بیشتر سرزمین‌های فلسطینی توسط رژیم صهیونیستی در سال ۱۹۶۷ و اخراج مبارزان فلسطینی از اردن در سال ۱۹۷۰، جنوب لبنان و بخش‌هایی از بیروت به طور فزاینده‌ای با جنبش ملی فلسطین گره خورد.

امروزه، ضاحیه میزبان اکثریت شیعه است، اما اقلیت کوچکی از فلسطینی‌ها و سایر جوامع لبنانی، از جمله مسیحیان، را نیز در خود جای داده است؛ بنابراین وقتی حومه شهر بمباران می‌شود، این یک جزیره نظامی منزوی نیست که مورد اصابت قرار می‌گیرد، بلکه بخشی مسکونی از شهرداری بیروت است.

حمله اسرائیل به لبنان در سال ۱۹۸۲، بار دیگر چشم‌انداز سیاسی شیعیان را تغییر داد. در کنار جنبش امل، جنبش‌های اسلام‌گرای جدیدی از درون و اطراف آن ظهور کردند که برای مقابله با اشغالگری اسرائیل، به ویژه در منطقه بقاع شکل گرفته بودند.

با گذشت زمان، این جریان‌ها در حزب الله متبلور شدند و با قوی‌تر شدن حزب‌الله، ضاحیه به چیزی فراتر از یک کمربند مسکونی تبدیل شد.

این منطقه به قلب یک نیروی اجتماعی و سیاسی تبدیل شد و حزب‌الله در آنجا نهادهایی از جمله دفاتر، مدارس، درمانگاه‌ها، شبکه‌های رفاهی و زیرساخت‌های رسانه‌ای ساخت.

دقیقاً به همین دلیل است که ضاحیه در تفکر ارتش رژیم صهیونیستی، بسیار محوری است و در طول جنگ ۲۰۰۶ نیز، بخش‌های بزرگی از حومه جنوبی، به ویژه «حاره حریک»، توسط اشغالگران صهیونیست ویران شد.

شبکه الجزیره در این باره گزارش داد که صهیونیست ها سعی کردند با ایجاد دکترین نظامی به نام «دکترین ضاحیه» حجم تخریب را آنقدر گسترده کنند تا بر ساکنان حامی حزب‌الله فشار وارد کنند درحالی که فعالان حقوق بشر و چهره های حقوقی تاکید دارند که این دکترین، قوانین بین‌المللی بشردوستانه را نقض می‌کند، زیرا محله‌ها و زیرساخت‌های غیرنظامی نباید به اهداف نظامی تبدیل شوند.

با این حال، این الگوی رژیم صهیونیستی از اکتبر ۲۰۲۳، زمانی که جنگ نسل‌کشی علیه غزه و حملات به لبنان آغاز شد، تشدید شده است.

یک فرمول قدیمی همواره وجود داشته است که ضاحیه، خط قرمز اصلی است و هرگونه حمله‌ای به آنجا می‌تواند با حملات تلافی‌جویانه حزب‌الله به مناطق شمالی سرزمین‌های اشغالی مواجه شود.

اکنون بار دیگر، ضاحیه به نقطه کانونی جنگ تبدیل شده است و در واقع با زندگی روزمره بیروت گره خورده است زیرا ضاحیه که طی دهه‌ها از سوی مردم کم‌درآمد، مهاجران و کسانی که بارها از خانه‌هایشان رانده شده‌اند ساخته شده است، مدت‌هاست که هم به عنوان پناهگاه و هم به عنوان خط مقدم عمل کرده است.