نحوه برگزاری کنکور ۱۴۰۵ در شرایط جنگ تحمیلی/ تأثیر معدل قطعی اجرا خواهد شد؟

آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ در شرایط بی‌سابقه‌ای برگزار می‌شود؛ شرایطی که در آن کشور درگیر جنگ تحمیلی است و نظام آموزشی با چالش تعطیلی‌های گسترده و مجازی شدن مدارس دست و پنجه نرم می‌کند. بر اساس آخرین مصوبات و اعلام سازمان سنجش، این آزمون قرار است در تاریخ ۱۱ و ۱۲ تیرماه ۱۴۰۵ برگزار شود.

مهمترین ویژگی این دوره، تأثیر قطعی سوابق تحصیلی (معدل) برای تمام داوطلبان است که نگرانی‌های جدی را درباره عدالت آموزشی در شرایط مجازی بودن مدارس و عدم دسترسی برابر به آموزش در بحران جنگ ایجاد کرده است. 

زمان برگزاری و تغییرات ساختاری

بر اساس اعلام سازمان سنجش و تأکید وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، کنکور سراسری ۱۴۰۵ برخلاف برخی آزمون‌های وزارت بهداشت که به تعویق افتادند، در موعد مقرر خود برگزار می‌شود.

آزمون سراسری ۱۴۰۵ در پنجشنبه و جمعه روز‌های ۱۱ و ۱۲ تیرماه ۱۴۰۵برگزار خواهد شد.

از سال ۱۴۰۵، آزمون سراسری تنها یک بار در سال برگزار می‌شود و اعتبار دوساله آن لغو شده است.

با توجه به شرایط جنگی ثبت نام که پیشتر قرار بود اسفند ۱۴۰۴ انجام شود، به تعویق افتاده و متعاقباً در سال ۱۴۰۵ اعلام خواهد شد. 

تاثیر قطعی معدل

یکی از چالش برانگیزترین مصوبات مرتبط با کنکور، اجرای کامل تأثیر قطعی سوابق تحصیلی برای کنکور ۱۴۰۵ است. این بدان معناست که صرفاً نمره آزمون در سرنوشت داوطلب تعیین کننده نیست، بلکه معدل داوطلب در دوره متوسطه دوم به صورت مستقیم در نمره کل نهایی لحاظ می‌شود. 

تأثیر سوابق تحصیلی (معدل کلاس‌های یازدهم و دوازدهم) به عنوان یک قانون دائمی در نظام آموزشی و سنجش کشور تثبیت شده است. هدف از این قانون، ارتقای کیفیت آموزش در مدارس و کاهش فشار آزمون‌های تستی است. بنابراین، حتی با وجود چالش‌هایی مانند آموزش مجازی، این قانون لغو نشد.

دولت و وزارت آموزش و پرورش تلاش کردند تا با ارائه بسته‌های آموزشی، شبکه شاد و امکانات لازم برای دانش‌آموزان در مناطق مختلف، شرایط را برای یادگیری فراهم کنند تا نمرات واقعی دانش‌آموزان ثبت شود. نمرات امتحانات نهایی که پایه تأثیر معدل هستند، با نظارت دقیق برگزار شدند تا اعتبار لازم را داشته باشند.

با توجه به اینکه اکنون در سال ۱۴۰۵ هستیم و آزمون سال گذشته برگزار شده، بحثی درباره لغو یا تغییر قانون برای کنکور ۱۴۰۵ وجود ندارد. داوطلبان باید بر اساس کارنامه‌ای که دریافت کرده‌اند، برای انتخاب رشته اقدام کنند.

کنکور ۱۴۰۵ زیر سایه جنگ تحمیلی 

تحلیل فضای موجود نشان می‌دهد که تصمیمات اتخاذ شده برای آزمون ۱۴۰۵ با انتقادات جدی رو‌به‌رو بوده است. در حالی که وزارت بهداشت آزمون‌های مهمی نظیر دستیاری تخصصی و آزمون‌های جامع علوم پایه را به دلیل شرایط جنگ به نیمه دوم تیرماه یا خرداد ۱۴۰۵ موکول کرد، وزارت علوم بر برگزاری به موقع کنکور سراسری و آزمون ارشد پافشاری کرده است.

کاربران در اعتراض به این شرایط عنوان کرده‌اند: آزمون‌های وزارت علوم باید همانند وزارت بهداشت به تعویق بیوفتد.

مجازی بودن مدارس و تأثیر قطعی معدل

اجرای «تأثیر قطعی معدل» در شرایطی که بخش عمده‌ای از آموزش در پایه‌های یازدهم و دوازدهم به صورت مجازی یا با تعطیلی مکرر برگزار شده است، یکی از حساسترین چالش‌های پیشروی عدالت آموزشی است.

در شرایط بحران و قطعی‌های مکرر اینترنت، دسترسی دانش‌آموزان به آموزش آنلاین یکسان نبوده است و اعمال تأثیر قطعی معدل برای دانش‌آموزانی که در مناطق جنگی یا محروم از اینترنت پایدار زندگی می‌کنند، می‌تواند منجر به افزایش ناعدالتی در پذیرش دانشگاه‌ها شود.

با توجه به اینکه ۶۰ درصد نمره نهایی از سوابق تحصیلی تأمین می‌شود و این سوابق مبتنی بر آزمون‌های نهایی مدارس است، سلامت و برگزاری حضوری این امتحانات  همچنان یک علامت سوال بزرگ است.

آزمون سراسری ۱۴۰۵ در حالی برگزار خواهد شد که در این دوره به شدت تحت تاثیر عوامل مختلف و متعددی است؛ از آن جمله تأکید بر تأثیر قطعی معدل در شرایط مجازی بودن مدارس و جنگ تحمیلی، بدون ارائه تمهیدات جبرانی (مانند حذف تأثیر پایه یازدهم یا تعدیل ضرایب برای مناطق جنگی)، می‌تواند منجر به خروج نتایجی شود که بازتاب‌دهنده واقعیت توانمندی علمی داوطلبان نیست و از نظر عده‌ای می‌توان با توجه به شرایط کشور، این تاثیر را از قطعی به تاثیر مثبت تعدیل کرد تا شرایط تشکیل کلاس‌های درس بشکل حضوری و با کیفیت مهیا شود.