خون و آتش در کشور میزبان جام جهانی؛ کشته شدن رییس کارتل فوتبال را تحت تاثیر قرار داد

مکزیک شعله‌ور شده و نگرانی‌ها درباره امنیت جام جهانی افزایش یافته است، آن هم پس از کشته شدن رییس یک کارتل.

به گزارش روزنامه اعتماد، پیامدهای عملیاتی که به حذف «ال منچو» انجامید، از هم‌اکنون باعث لغو مسابقات فوتبال شده است. اما سوال اینجاست که آیا جام جهانی نیز تحت تاثیر قرار خواهد گرفت؟ خشونت‌ها پس از آن آغاز شد که نیروهای مکزیکی «ال منچو» رییس کارتل را کشتند.

گاردین در این رابطه نوشت: تنها یک جاده به Estadio Akron، ورزشگاه خانگی باشگاه مکزیکی Chivas de Guadalajara، منتهی می‌شود؛ ورزشگاهی که قرار است خرداد و تیر میزبان چهار دیدار مرحله گروهی جام جهانی باشد. با نزدیک شدن به این رقابت‌ها، ترافیک مهم‌ترین نگرانی درباره این ورزشگاه بوده است. اما روز یکشنبه، مساله‌ای متفاوت رخ داد. کمی بیش از یک مایل آن‌سوتر، در نزدیکی پیست کارتینگ که به نام راننده فرمول یک مکزیکی Sergio Pérez ملقب به «چکو» نامگذاری شده، یک اتوبوس در حال سوختن جاده را مسدود کرده بود. البته این صحنه صبح یکشنبه در ایالت Jalisco اتفاقی منحصربه‌فرد نبود. در واکنش به عملیات فدرالی که طی آن رهبرشان، نمسیو «ال منچو» اوسگرا سروانتس کشته شد، اعضای Cártel de Jalisco Nueva Generación (CJNG) در سراسر منطقه دست به ایجاد انسداد زدند؛ از مرکز Guadalajara گرفته تا شهر ساحلی Puerto Vallarta. علاوه بر توقیف و آتش زدن اتوبوس‌ها و تاکسی‌ها - تاکتیکی رایج که به «نارکوبلوکه‌ئو» معروف است - فروشگاه‌هایی از اندازه یک شعبه کاستکو در پورتو وایارتا گرفته تا بقالی‌های کوچک نیز هدف آتش‌سوزی و تخریب قرار گرفتند.

طبق اعلام رسانه‌های مکزیکی بعد از این واقعه شهر وضعیت هشدار قرمز اعلام کرد؛ اقدامی که عملا فعالیت‌های عادی شهروندان را متوقف و آنان را به ماندن در خانه تشویق کرد. بارها و رستوران‌ها تعطیل شدند. ورزش نیز تحت تاثیر قرار گرفت: دیدار «کلاسیکو ناسیونال» روز یکشنبه بین تیم‌های زنان چیواس و Club América به تعویق افتاد. همچنین یک مسابقه لیگای مردان در لیگ Liga MX در شهری بیش از ۲۰۰ مایل دورتر در Querétaro، لغو شد. هرچند تا زمان نگارش این مطلب انسدادهای رسمی در آنجا تایید نشده بود، اما گزارش‌ها حاکی از آن بود که عملیات گسترده CJNG و گروه‌های وابسته‌اش دست‌کم در 8 ایالت جاده‌ها را مسدود کرده‌اند.

این تحولات بار دیگر پرسش‌هایی را که سال‌ها در حال جوشش بوده به صدر توجه آورد: مقامات چه خواهند کرد تا اطمینان حاصل شود هواداران در امان هستند و رقابت‌های تابستان امسال در مکزیک بدون حادثه برگزار می‌شود؟ این نگرانی که یک مسابقه جام جهانی در این کشور عاشق فوتبال هدف قرار بگیرد، دهه‌هاست ذهن سیاستمداران، مدیران فوتبال و هواداران را مشغول کرده است. در آگوست ۲۰۱۱، درگیری مسلحانه‌ای در بیرون از ورزشگاه Estadio Corona متعلق به باشگاه Santos Laguna رخ داد که طی آن بازیکنان در جریان دیدار مقابل Monarcas Morelia با عجله به رختکن گریختند. هواداران وحشت‌زده روی زمین خوابیدند و زیر صندلی‌ها پناه گرفتند. پس از گذشت بیش از یک دقیقه، بسیاری به زمین مسابقه دویدند و آنها نیز در اطراف رختکن پناه گرفتند. هرچند بعدا تایید شد تیراندازی در خارج از ورزشگاه رخ داده و همه افراد داخل ورزشگاه سالم بوده‌اند، اما دقیقا همان نوع صحنه‌ای بود که لیگ مکزیک می‌کوشید از آن دوری کند. لیگا ام‌ایکس تلاش دارد خود را به عنوان محصولی خانوادگی معرفی و استعدادهای برتر جهان را جذب کند. صحنه بازیکنانی که برای نجات جانشان می‌دوند یا در تلاشند خانواده‌هایشان را در سکوها بیابند و محافظت کنند، چیزی نبود که لیگ به آن نیاز داشته باشد؛ به‌ویژه در حالی که مکزیک از پیش با کلیشه‌ای مبارزه می‌کند که آن را بیابانی غبارآلود پر از جنگ‌های کارتل‌ها می‌داند.

رسانه‌های ورزشی مکزیک پیش از این گزارش داده بودند باشگاه دسته‌دومی Dorados de Sinaloa در ایالت Sinaloa از اکتبر ۲۰۲۴ تاکنون به دلیل خشونت میان جناح‌های متخاصم Sinaloa Cartel در خانه واقعی خود بازی نکرده و موقتا به ایالت Baja California منتقل شده است؛ هرچند تیم بیسبال محلی بدون حادثه بازی‌های خانگی برگزار کرده است. آن درگیری متفاوت است و عمدتا میان گروه‌های جرم سازمان‌یافته جریان دارد، نه میان دولت و مجرمان. با این حال، درس‌های سینالوآ بازتاب گسترده‌ای داشته است. در سال ۲۰۱۹، مقامات تلاش کردند اوویدیو گوسمان لوپس، پسر خواکین «ال چاپو» گوسمان را برای اجرای درخواست استرداد امریکا بازداشت کنند. Sinaloa Cartel با نمایش قدرت پاسخ داد، با ایجاد نارکوبلوکه‌ئو و تیراندازی در سراسر شهر تا زمانی که گوسمان آزاد شد؛ رویدادی که به «نبرد کولیاکان» یا «کولیکانازو» معروف شد.

با چنین پیش‌زمینه‌ای، بسیاری در مکزیک در آستانه جام جهانی امسال می‌پرسیدند دولت درباره امنیت چه خواهد کرد؟ اقدامی مانند عملیات روز یکشنبه برای «قطع کردن سر مار» می‌تواند به ناامنی بلندمدت بینجامد، منطقه‌ای را بی‌ثبات کند و نگرانی‌ها را افزایش بدهد که خشونت کارتل‌ها ممکن است هزاران بازدیدکننده - و هزاران مکزیکی - را که تابستان امسال راهی ورزشگاه‌ها می‌شوند، تحت تاثیر قرار بدهد. در همین راستا اسکار بالدرِس، ستون‌نویس حوزه امنیت ملی و جرایم سازمان‌یافته در مکزیک، ادعا کرده منبعی بلندپایه به او گفته است که مکزیک «از ایالات متحده خواسته بود در سال ۲۰۲۶ برای بازداشت یا حذف «ال منچو» اقدامی نکند، زیرا خشونتی که ممکن بود در شهرهای میزبان جام جهانی ایجاد شود - نوعی کولیکانازو به سبک CJNG در حالی که نگاه جهان به کشور ماست - برای اعتبار مکزیک فاجعه‌بار خواهد بود.» تصمیم برای هدف قرار دادن «ال منچو» در این هفته نشان می‌دهد که در نهایت دو دولت راهبرد متفاوتی را برگزیده‌اند یا اینکه دیدگاهی دیگر غلبه کرده است.

گزارش‌های تایید نشده در مکزیک حاکی است که امریکایی‌ها بر مکزیک فشار آورده‌اند تا پیش از مسابقات، ال منچو را بازداشت کند.

Estadio Akron خانه روزمره تیم چیواس در لیگا ام‌ایکس است. رییس‌جمهور مکزیک، کلودیا شینباوم از آغاز دومین دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ تلاش کرده میان منافع داخلی و خواسته‌های ترامپ تعادل برقرار کند. فدراسیون جهانی فوتبال نیز بر همین طناب باریک حرکت کرده است، زیرا رییس آن، جیانی اینفانتینو روابط نزدیکی با ترامپ دارد. به نظر می‌رسید FIFA نقطه اشتراکی برای رهبران امریکای شمالی باشد؛ ترامپ و شینباوم نخستین دیدار حضوری خود را هنگام مراسم قرعه‌کشی جام جهانی داشتند. با این حال با وجود نفوذ گسترده فیفا، این نهاد در زمینه حفظ امنیت هواداران و جلوگیری از تعطیلی گسترده شهرها به دست جرایم سازمان‌یافته، وابسته به کشورهای میزبان است.

فیفا در برابر دوربین‌ها ابراز اطمینان کرده است. یورگن ماینکا، مدیر اجرایی فیفا در مکزیک، در نوامبر ۲۰۲۵ گفت: «دفتر فیفا در مکزیک سه سال است که با دولت فدرال و همه سطوح دولت درباره موضوع امنیت همکاری می‌کند. ما بسیار مطمئنیم که تمامی پروتکل‌ها و برنامه‌هایی که برای جام جهانی اجرا می‌شوند، چارچوب امنیتی لازم را برای همه هواداران، تیم‌ها و داوران در سال ۲۰۲۶ فراهم خواهند کرد.»  مقامات ایالتی در خالیسکو پیش از یک دیدار دوستانه در سال ۲۰۲۵ اعلام کرده بودند قصد دارند هزاران دوربین امنیتی اضافه کنند، خودروهای جدید برای نیروهای انتظامی خریداری کنند و از فناوری‌هایی برای جلوگیری از ورود پهپادها به مناطق محدود استفاده کنند.

شینباوم پاییز گذشته گفته بود: «روی موضوع امنیت کار می‌شود. این کار به شکلی بسیار هماهنگ، با همکاری پلیس شهرهای میزبان، ایالت‌های میزبان و دبیرخانه فدرال امنیت و حفاظت شهروندی انجام می‌شود و اقدامات بسیار مهمی در حال اجراست.» اما همه اینها پیش از آن بود که تصاویر روز یکشنبه در شبکه‌های اجتماعی منتشر شود؛ تصاویری تکان‌دهنده برای بسیاری در جهان ازجمله هواداران کره جنوبی، کلمبیا، اروگوئه و اسپانیا که قصد دارند برای تماشای بازی تیم‌هایشان به خالیسکو سفر کنند. با این حال، این تصاویر برای بسیاری در مکزیک که کولیکانازو را به یاد دارند، کاملا آشنا بود. اکنون که مشکلات نهفته سر باز کرده‌اند، سیاستمداران مکزیکی باید ثابت کنند، می‌توانند امنیت شهروندان خود را حفظ و در این مسیر از تکرار لحظات آگوست ۲۰۱۱ جلوگیری کنند؛ زمانی که چنگال جرایم سازمان‌یافته بر کشور به درون یک ورزشگاه فوتبال نیز کشیده شد.